Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Cụ Bà 84 Tuổi Bán Vé Số "Bắn" Tiếng Anh Như Gió - Bí Mật Phía Sau Nụ Cười Ở Phố Tây Sài Gòn

"Hello! You buy for me one ticket, please. I'm old, I cannot work..."

Câu tiếng Anh ấy không vang lên trong một lớp học. Cũng không phải ở quầy lễ tân của khách sạn nào. Nó cất lên giữa một con hẻm nhỏ ở phố Tây Bùi Viện, Sài Gòn. Người nói là một cụ bà lưng còng, một tay chống gậy, tay kia cầm xấp vé số. Năm ấy, cụ tám mươi tư tuổi.

Điều khiến tôi lặng đi lâu nhất lại không nằm ở vốn tiếng Anh của bà. Nó nằm ở một tờ giấy bà đã lặng lẽ ký từ nhiều năm trước.

Cuối tháng mười một năm 2017, một đoạn clip ngắn bỗng lan đi khắp mạng xã hội. Trong clip, cụ bà tóc bạc đứng trò chuyện với một du khách nước ngoài. Bà nói tiếng Anh trôi chảy, dí dỏm, ra cả điệu bộ. Anh Tây lúc đầu lắc đầu, bảo mình không chơi vé số. Bà không phật lòng. Bà cười, chậm rãi giải thích, rằng bà già rồi, không còn sức làm việc nặng, nên mới đi bán vé số. Mua giúp bà một tờ, biết đâu lại may. Cuối cùng, vị khách vui vẻ rút ví. Cả hai cùng cười. Và rất nhiều người xem clip hôm ấy, cũng mỉm cười theo.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca là về cụ bà ấy. Trang Ngôi Sao của báo VnExpress khi đó đưa tin với tựa đề "Cụ bà 84 tuổi bán vé số nói tiếng Anh như gió". Theo VnExpress, cụ tên là Lê Thị Kim Anh. Nhờ vốn tiếng Anh học được từ thời còn trẻ, hằng ngày cụ chống gậy đi quanh phố Tây, chào mời những vị khách nước ngoài mua vé số.

Vài hôm sau, phóng viên báo Thanh Niên tìm đến tận nơi, trong một đêm Sài Gòn mưa lớn và mất điện. Tờ báo gọi cụ bằng cái tên thân mật: bà Hai. Đêm ấy, bà ngồi co ro dưới mái hiên một căn nhà đang đóng cửa, hai tay giấu xấp vé số vào người, cho khỏi ướt mưa.

Hóa ra, phía sau những câu tiếng Anh rộn rã ấy là một phận đời không hề nhẹ.

Bà sống một mình trên một căn gác mướn chỉ chừng năm mét vuông, ở đó ngót sáu mươi năm. Ván lót đã mục. Mái che đã rách. Đêm nào mưa lớn, nước dột ướt hết chỗ nằm, bà ngồi vậy tới sáng. Thuở nhỏ, cha bỏ đi, bà theo mẹ lên Sài Gòn. Hai mươi tuổi lấy chồng, rồi chồng cũng bỏ. Bà ôm con về, một mình nuôi con khôn lớn. Sau này, đứa cháu nội chẳng may ngã cầu thang, chấn thương sọ não. Nhà con trai túng quẫn, bà lặng lẽ dọn đi, về lại căn gác cũ, để con bớt một gánh lo. Có người hỏi sao con trai không rước bà về, bà xua tay: thôi, là tự bà đi mà, nó khổ quá trời rồi.

Mỗi ngày bà bán chừng năm chục tờ vé số. Có lần bị kẻ gian giật mất cả xấp bốn chục tờ. Có lần bị xe đụng, nằm một chỗ suốt hai tháng. Vậy mà gặp ai, bà cũng cười.

Và đây là điều khiến tôi quý cụ bà này nhất. Bà chỉ học hết lớp Nhất, tức khoảng lớp năm bây giờ. Vậy mà ngoài tiếng Anh, bà còn thuộc làu nhiều đoạn văn tiếng Pháp từ thuở đi học. Bà kể, nhiều khi nhớ ra một bài văn hay, thích quá, muốn đọc to lên cho đỡ ghiền. Sợ người ta bảo mình lẩn thẩn, bà bèn để dành, lúc đi bán gặp khách Tây thì đọc thử. Có người nghe hiểu, thích thú, mua giúp bà cả xấp vé số. Bà cười móm mém kể thêm: có điều người ta trả lời thì bà không hiểu hết, chỉ làm bộ gật gật thôi.

Tiếng Anh của bà, nói cho đúng, là tiếng bồi. Không sách vở, không bằng cấp. Nhưng cái vốn liếng tự học ấy đã nuôi sống bà, một cách đàng hoàng. Bà không ngửa tay xin ai. Bà mời, bà chào, bà pha trò. Người ta mua vé số của bà, nhiều khi đâu phải vì tờ vé. Người ta mua, vì muốn được đứng thêm một chút bên cạnh một người vui vẻ đến vậy.

Ngày nào bà cũng chừa lại cho mình một tờ vé số, để cầu may. Bà bảo nếu trúng, bà sẽ cất một căn nhà, kêu con cháu về ở cho đỡ khổ, rồi trả ơn từng người đã giúp mình. Mấy chục năm, chưa trúng đồng nào. Bà chỉ cười đùa: số nghèo nó khoái bà.

Còn một chi tiết nữa, được báo Thanh Niên ghi lại, làm tôi lặng đi hồi lâu. Từ năm 2014, bà đã lên phường, tự nguyện đăng ký hiến xác và hiến giác mạc. Bà nói, đời cho bà sống tới giờ này, thì khi chết đi, bà trả nợ cho đời. Cát bụi rồi cũng trở về cát bụi mà thôi.

Một người không nhà cửa, không của cải, đến tấm thân sau cùng cũng tính chuyện cho đi.

Bạn biết không, chúng ta hay than mình thiếu cái này, hụt cái kia, rồi mới tính chuyện vui sống. Cụ bà ấy thì ngược lại. Bà vui sống trước, bằng tất cả những gì mình có: một ít tiếng Anh, một ít tiếng Pháp, một xấp vé số, và một nụ cười. Hóa ra lạc quan đâu phải món quà trời dành riêng cho ai. Nó giống một thói quen hơn. Thói quen của người sáng nào cũng chống gậy ra phố, và chọn bắt đầu ngày mới bằng một tiếng "hello".

Và sự học cũng vậy. Mấy câu văn thuở lớp Nhất, bà giữ suốt bảy chục năm, rồi đem ra dùng được giữa phố Tây. Chẳng có chữ nào mình từng học là uổng phí cả. Chỉ cần mình còn chịu mở miệng nói, còn chịu cười, thì vốn liếng nhỏ đến đâu cũng thành của để dành.