Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Người đàn ông không nhà ở Boston nhặt được balô bốn mươi hai nghìn đô la, và lòng tốt của người lạ đáp lại

Một buổi chiều thứ bảy, trời sắp tối, ở bãi đậu xe của một khu mua sắm, có một chiếc balô màu đen nằm cạnh chiếc xe đẩy hàng bị lật. Người nhặt được nó là một người đàn ông gầy, đeo kính, ngoài năm mươi tuổi. Ông mở ra, và thấy bên trong là tiền. Rất nhiều tiền. Ông không có nhà để về. Đêm đó ông sẽ ngủ ở một nhà tạm trú cho người vô gia cư.

Người đàn ông đó tên là Glen Giêm, viết theo tiếng Anh là Glen James. Ông sống ở thành phố Bốt-xtơn, thủ phủ bang Ma-xa-chu-xét, miền đông bắc nước Mỹ. Chuyện xảy ra vào ngày mười bốn tháng chín năm hai nghìn không trăm mười ba, ở một khu mua sắm tên là Xao Bay, trong quận Đo-chét-xtơ của thành phố.

Trong chiếc balô có hai nghìn bốn trăm đô la Mỹ tiền mặt, gần bốn mươi nghìn đô la séc du lịch, tức là loại séc người ta mang theo khi đi xa để đổi ra tiền. Cộng lại khoảng bốn mươi hai nghìn đô la. Ngoài ra còn có hộ chiếu và giấy tờ tùy thân. Chủ của chiếc balô là một bạn sinh viên người Trung Quốc sang thăm bạn ở Bốt-xtơn.

Ông Giêm không đem chiếc balô đi đâu cả. Ông đứng ra vẫy một chiếc xe cảnh sát đang tuần tra gần đó, và trao lại tất cả. Cùng lúc ấy, bạn sinh viên kia đã phát hiện mất đồ khi đang ở một cửa hàng điện máy gần đó, và nhờ cửa hàng báo cảnh sát. Chiếc balô được giữ ở đồn cảnh sát cho tới khi chủ của nó tới nhận. Không thiếu một đồng.

Để hiểu vì sao chuyện này làm nhiều người xúc động, phải biết đời ông Giêm lúc ấy ra sao. Báo chí kể ông từng làm nhân viên lưu trữ hồ sơ ở một tòa án ở Bốt-xtơn suốt mười ba năm. Rồi ông mất việc. Mấy năm nay ông không còn nhà, sống nhờ nhà tạm trú, nhận phiếu thực phẩm của nhà nước, ban ngày đứng xin tiền người qua đường.

Ông còn mang một chứng bệnh ở tai trong, làm ông hay bị chóng mặt từng cơn dài, đứng không vững. Ông nói chính vì bệnh ấy mà khó tìm được việc làm ổn định. Một người như vậy, giữa chiều thứ bảy, cầm trong tay số tiền mà có lẽ cả đời ông chưa từng thấy.

Hai ngày sau, ông giám đốc sở cảnh sát thành phố tổ chức một buổi lễ nhỏ ở tòa thị chính để cảm ơn ông. Ông giám đốc gọi đó là một sự thể hiện phi thường của nhân cách và lòng trung thực. Ông Giêm được tặng một giấy khen đặc biệt.

Ông viết sẵn mấy dòng gửi tới mọi người. Trong đó có một câu mà sau này báo nào cũng chép lại: cho dù tôi có túng thiếu tiền tới mức nào, tôi cũng không giữ lại dù chỉ một xu trong số tiền mình nhặt được.

Ông cũng nói thật lòng một điều khác, mình đọc mà thương: có chút tiền trong túi thì cũng dễ chịu, để là một người vô gia cư mà không phải lúc nào cũng thấy mình cháy túi. Ông không làm ra vẻ mình cao thượng. Ông cũng cần tiền như ai. Chỉ là tiền của người khác thì ông không lấy.

Câu chuyện lên báo. Ở tận bang Vơ-gin-ni-a, cách Bốt-xtơn gần một nghìn cây số, có một chàng trai hai mươi bảy tuổi tên là Ê-than Uýt-tinh-tơn, làm nghề tiếp thị, đọc được tin. Anh chưa từng gặp ông Giêm, cũng chẳng quen biết gì. Nhưng anh thấy không thể để chuyện này trôi qua như vậy.

Anh mở một trang quyên góp trên mạng, đặt mục tiêu năm mươi nghìn đô la để giúp ông Giêm làm lại cuộc đời. Anh nói với hãng tin Rơ-tơ: tôi thấy câu chuyện của ông ấy truyền cảm hứng, ngày nào mình cũng ngập trong tin xấu, ông ấy cho người ta hy vọng, cho người ta biết không phải mọi thứ trên đời đều tệ.

Chưa tới một ngày, số tiền đã vượt mục tiêu. Sáng thứ tư, đài phát thanh công cộng của nước Mỹ ghi nhận đã gần sáu mươi tư nghìn đô la. Hai ngày sau, con số ấy đã hơn một trăm ba mươi nghìn. Anh nâng mục tiêu lên hai trăm năm mươi nghìn. Người ở khắp nước Mỹ, rồi ở nhiều nước khác, mỗi người góp một ít. Có người để lại lời nhắn: chúng tôi còn nhiều điều phải học từ ông. Có người viết rằng ông là một con người thật đẹp.

Ba tuần sau, đầu tháng mười, chàng trai Uýt-tinh-tơn lần đầu tiên tới Bốt-xtơn để gặp ông Giêm. Lúc đó số tiền quyên góp đã hơn một trăm năm mươi nghìn đô la Mỹ, từ hơn sáu nghìn lượt người góp. Kể lại buổi gặp, anh chỉ nói ngắn gọn: ông ấy cứ nói mãi một câu, cảm ơn, cảm ơn.

Người ta không đưa hết tiền cho ông một lần. Chị gái ông Giêm tìm luật sư lập một quỹ ủy thác để giữ số tiền ấy, chị đứng ra trông coi, còn ông vẫn được dùng tiền khi cần. Chị nói với báo Bốt-xtơn Glốp: cậu Ê-than quyên góp số tiền này để em tôi không bao giờ phải sống không nhà nữa, không phải đứng xếp hàng xin ăn nữa. Chị còn nói thêm, rất tự nhiên: Glen là người sống tằn tiện lắm.

Ông Giêm chuẩn bị dọn vào một chỗ ở tạm có người hỗ trợ ở thành phố Kem-brít bên cạnh, rồi tìm được một căn hộ. Người thân và những người giúp đỡ lo cho ông được tư vấn về tiền bạc, được chăm sóc sức khỏe, và tìm hiểu các lớp học nghề. Sau nhiều năm ngủ ở nhà tạm trú, ông lại có một cánh cửa của riêng mình.

Chàng trai Uýt-tinh-tơn nói thêm với báo chí: thật ra, với tôi, chuyện này giúp mình tin lại vào con người. Anh còn nói nó làm mình nhận ra trên đời này vẫn còn những người tử tế. Mình nghĩ anh nói đúng, và cái hay là câu ấy đúng cho cả hai phía.

Bởi vì câu chuyện này có hai người tốt. Một người không nhà, không việc, không tiền, mà vẫn trả lại bốn mươi hai nghìn đô la không do dự. Và một người lạ ở xa gần một nghìn cây số, chưa từng gặp mặt, mà vẫn thấy lòng trung thực ấy đáng được đền đáp. Rồi thêm sáu nghìn người lạ khác, mỗi người một chút, cùng nhau làm cho một con người có lại mái nhà.

Mình không tìm được tin tức nào mới hơn về ông Giêm sau những ngày ấy. Có lẽ ông đã trở về với một cuộc sống bình thường, lặng lẽ, như ông vốn muốn. Mình mong là vậy. Một căn phòng nhỏ, một cái giường của riêng mình, sáng dậy không phải lo đêm nay ngủ ở đâu.

Ông bà mình hay nói: ở hiền thì gặp lành. Nghe thì cũ, nhưng có những lúc đời làm cho câu ấy đúng thật. Có lẽ không phải lúc nào cũng có người đền đáp. Nhưng khi mình giữ được tấm lòng ngay thẳng trong lúc khó khăn nhất, thì điều đó đã là một thứ của cải không ai lấy đi được. Tình Ca. Ở đây có bình an.