Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Tám Mươi Hai Năm Bên Nhau, Câu Đầu Tiên Mỗi Sáng Của Ông Vẫn Là Hỏi Bà Đã Ăn Gì Chưa

Mỗi buổi sáng, ở một căn nhà trong khu phố hai, phường Đông Hưng Thuận, quận mười hai, Thành phố Hồ Chí Minh, có một ông cụ thức dậy và cất tiếng hỏi. Không phải hỏi giờ, không phải hỏi trời mưa hay nắng. Ông hỏi: bà đâu rồi bà, bà ăn gì chưa.

Ông hỏi câu ấy khi đã một trăm mười tuổi. Mắt ông khi ấy đã không còn nhìn thấy. Bà, người được hỏi, cũng đã một trăm lẻ sáu tuổi. Và câu trả lời của bà, mình sẽ kể ở cuối, vì nó làm mình nhớ mãi.

Ông tên là Huỳnh Văn Lạc, sinh năm một nghìn chín trăm lẻ một. Bà là Nguyễn Thị Lành, sinh năm một nghìn chín trăm lẻ năm. Tháng chín năm hai nghìn không trăm mười một, tại Thành phố Hồ Chí Minh, một trung tâm ghi nhận kỷ lục công bố hai ông bà là cặp vợ chồng sống thọ nhất Việt Nam. Báo VietNamNet ghi khi ấy hai ông bà đã chung sống tám mươi hai năm.

Buổi công bố hôm ấy, theo báo VietNamNet, có năm kỷ lục về sống lâu được ghi nhận cùng lúc. Có cụ bà lớn tuổi nhất, sinh năm một nghìn tám trăm chín mươi ba. Có một cặp chị em song sinh cao tuổi nhất. Báo Tiền Phong còn ghi ông Lạc là người đàn ông sống thọ nhất Việt Nam lúc bấy giờ. Nhưng điều mình muốn kể không phải những con số. Mình muốn kể chuyện hai ông bà đã thương nhau thế nào.

Chuyện của hai người bắt đầu từ năm một nghìn chín trăm hai mươi chín. Năm ấy ông hai mươi tám tuổi, bà hai mươi bốn. Theo báo VietNamNet, ông mồ côi, bà là con út, nhà nào cũng khó khăn, nên hai người chần chừ mãi mới cưới.

Bà Lành kể với phóng viên báo Tuổi Trẻ rằng đám cưới của bà làm cả làng ngạc nhiên. Hàng xóm xì xào, sao cô Lành trắng trẻo, xinh đẹp có tiếng trong vùng, lại đồng ý làm vợ ông Lạc đen thui, cục mịch, nhà nghèo.

Bà kể mà cười. Bà nói hồi đó ông hai mươi tám tuổi rồi mà chẳng chịu quen cô nào, chỉ biết đi làm phụ mẹ lo cho các em. Bà khen cái gì ông cũng biết làm hết trơn: chăm vườn trầu, làm rẫy, đi bắt cá, bốc thuốc nam. Ông còn biết chút tiếng Pháp, biết chút chữ Nho.

Hỏi vì sao bà chọn ông, bà trả lời bằng đúng giọng miền Nam của mình: tui thương ổng mồ côi cha từ sớm, lại hiền lành, chịu thương chịu khó, mà chịu làm vợ.

Mình đọc câu đó mấy lần. Bà không nói ông giàu, không nói ông đẹp. Bà nói thương. Thương một người mồ côi. Thương một người hiền. Thương một người chịu khó. Có khi tình nghĩa vợ chồng bắt đầu từ một chữ thương như vậy, rồi đi được hơn tám mươi năm.

Người làng năm một nghìn chín trăm hai mươi chín xì xào rằng cô Lành chọn nhầm. Chẳng ai trong số những người xì xào ấy có thể ngờ, tám mươi hai năm sau, cô gái trắng trẻo năm nào vẫn ngồi ngoài hiên cạnh chàng trai đen nhẻm ấy, và vẫn dặn con cháu lo cho ông trước. Thời gian đã trả lời thay bà, chậm rãi, mà chắc chắn.

Cưới nhau rồi, đời hai ông bà là đời làm lụng. Ngày thì hai người cùng nhau ra đồng. Đêm đến, bà ngồi may vá, sáng mang đồ ra chợ bỏ mối, kiếm thêm tiền nuôi con. Hai ông bà có bốn người con.

Ông Lạc biết người vợ xinh đẹp của mình đã chịu cực thế nào. Ông nói với báo Tuổi Trẻ: bả lấy tui phải chịu nhiều khổ cực, thiệt thòi. Rồi ông nói thêm, như một lời cảm ơn trời đất: vất vả thế mà chắc trời thương nên cho tui và bả sống thọ tới giờ.

Bà Huỳnh Thị Hoa, con gái út của ông bà, năm ấy cũng đã bảy mươi mốt tuổi. Bà kể với phóng viên một câu ngắn thôi: ba má yêu thương nhau lắm. Dù nhà đông con cháu, bà Lành vẫn tự tay chăm sóc ông.

Bà Hoa còn kể, má càng già lại càng giống trẻ con. Bà thích làm nũng, thích nghe con cháu kể chuyện, thích được đút cơm cho ăn. Nhõng nhẽo là vậy. Nhưng hễ thấy ba ốm, là má bảo các con: bay lo cho ba đi, đừng lo gì cho má.

Phóng viên báo Tuổi Trẻ còn kể, ở cái tuổi một trăm lẻ sáu, bà Lành vẫn ngồi đọc thơ, kể chuyện ngày xưa cho con cháu nghe. Gia đình gửi cho báo một tấm ảnh: hai ông bà ngồi giữa, con cháu quây quần chung quanh trong bữa cơm trưa. Một trăm mười tuổi và một trăm lẻ sáu tuổi, vẫn ngồi chung một mâm cơm với con cháu.

Tuổi già đến với hai ông bà như đến với mọi người, chỉ là muộn hơn. Theo báo Tuổi Trẻ, chỉ hơn hai tháng trước khi phóng viên đến, tay ông bắt đầu run đến mức không tự xúc cơm được nữa. Chân bà yếu, nhưng bà không chịu để ai bế. Mắt của cả hai người đều đã không còn nhìn thấy.

Vậy mà mỗi sáng, ông vẫn tự mò mẫm đẩy chiếc xe lăn đi vài vòng trước nhà để tập thể dục. Bà nhờ con cháu dìu ra hiên, ngồi phơi nắng cùng ông. Hai người không còn nhìn thấy nhau. Nhưng vẫn ngồi cạnh nhau, dưới cùng một vạt nắng.

Và đó là lúc ông cất tiếng hỏi câu quen thuộc: bà đâu rồi bà, bà ăn gì chưa. Mắt không thấy, ông tìm bà bằng giọng nói. Câu đầu tiên của một ngày, sau hơn tám mươi năm, vẫn là hỏi người kia đã ăn chưa.

Còn bà, bà trả lời thế nào. Theo lời kể trên báo Tuổi Trẻ, bà quay sang con cháu mà dặn: ba bay dậy chưa bay, bay ráng lo cho ba, ba thích gì mua về cho ba ăn, má thì sao cũng được.

Ông hỏi bà ăn chưa. Bà dặn con lo cho ông ăn. Hai câu nói, không ai nói tới mình. Mình nghĩ, nếu có một bí quyết sống lâu bên nhau, thì có lẽ nó nằm ở đó, ở chỗ mỗi người đều lo cho người kia trước.

Khi được hỏi bí quyết, ông Lạc nói với báo VietNamNet rất mộc: vợ chồng phải nhường nhịn nhau, tuyệt đối tránh cãi nhau. Có vui có buồn thì chia sẻ với nhau, sống hòa nhã, sinh hoạt điều độ, và chịu khó tập thể dục. Không có gì cao siêu. Chỉ là những điều ai cũng biết, nhưng ông bà đã làm được suốt tám mươi hai năm.

Hai ông bà sinh ra ở đầu thế kỷ trước. Mình chưa tìm được tin tức nào về hai ông bà sau năm hai nghìn không trăm mười một. Có lẽ đến nay ông bà đã đi trọn con đường của mình. Nhưng mình tin, ở nơi nào đó, nếu ông còn được cất tiếng, câu đầu tiên của ông vẫn sẽ là: bà đâu rồi bà.

Còn mình, mình chỉ mong sáng mai, khi thức dậy, mình nhớ hỏi người bên cạnh một câu thật giản dị. Em ăn gì chưa. Anh ăn gì chưa. Má ăn gì chưa. Ba ăn gì chưa. Một câu hỏi nhỏ thôi, mà có khi giữ được nhau cả một đời.

Tình Ca. Ở đây có bình an.