Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Bà Cụ Người Nhật Mua Máy Tính Đầu Tiên Năm Sáu Mươi Tuổi, Tám Mươi Mốt Tuổi Tự Viết Trò Chơi Trên Điện Thoại

Một bà cụ người Nhật, tóc bạc, ngồi trước màn hình máy tính, và khóc. Không phải vì buồn. Bà vừa nhận được một dòng chữ chào mừng, gửi riêng cho bà, từ một người lạ trên mạng. Lúc ấy bà đã gần sáu mươi tuổi, và đó là lần đầu tiên bà bước vào thế giới mạng.

Hơn hai mươi năm sau, cũng bà cụ ấy, được người đứng đầu một hãng công nghệ lớn của Mỹ mời sang tận California, giới thiệu trước cả nghìn người là lập trình viên lớn tuổi nhất có mặt. Bà kể lại với báo The Christian Science Monitor của Mỹ, giọng còn hào hứng: ông ấy ôm tôi.

Bà tên là Masako Wakamiya. Theo một bài phỏng vấn của tập đoàn Hitachi năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, bà sinh tháng tư năm một nghìn chín trăm ba mươi lăm ở Tokyo. Bàn tay phải của bà từ lúc sinh ra đã không được lành lặn hẳn. Vậy mà học xong phổ thông, bà vào làm ở một ngân hàng, nơi ngày nào cũng phải gảy bàn tính và đếm tiền.

Bà làm ở ngân hàng ấy hơn bốn mươi năm. Báo The Christian Science Monitor ghi bà nghỉ hưu năm một nghìn chín trăm chín mươi bảy. Người ta hay nghĩ nghỉ hưu là lúc thong thả. Với bà thì không. Mẹ bà đã già, cần người chăm cả ngày lẫn đêm, và bà là người ở nhà.

Bà kể với trang tin BuzzFeed rằng bà vốn là người thích giao du, thích nói chuyện. Vậy mà những năm ấy bà gần như bị nhốt trong nhà. Bà nói với Hitachi: tôi bị giam trong nhà suốt ngày, vì không thể tự do ra vào. Bà buồn, bà thấy tuổi già của mình sao mà tối.

Rồi bà mua một chiếc máy tính. Theo bài trên báo VietTimes dẫn từ báo Tuổi Trẻ, đó là năm bà sáu mươi tuổi. Hồi ấy chẳng có sách hướng dẫn hay lớp học nào cho người như bà. Bà cứ đi hỏi người biết. Mất chừng ba tháng loay hoay, bà mới kết nối được với mạng.

Nơi đầu tiên bà ghé là một câu lạc bộ trên mạng dành cho người cao tuổi, tên là Mellow Club. Ở đó có người gửi cho bà một lời chào riêng. Và bà khóc. Sau này bà nói với BuzzFeed rằng mạng đã cho bà đôi cánh, và đôi cánh ấy đưa bà tới một thế giới rộng lớn mà trước khi dùng máy tính bà chưa từng biết.

Từ một người ngồi một chỗ chăm mẹ, bà có bạn ở khắp nơi. Bà còn nghĩ ra một trò rất riêng. Bảng tính Excel, thứ mà nhiều người già nhìn đã sợ, bà dùng những ô vuông của nó để vẽ hoa văn. Rồi bà in những hoa văn ấy lên vải, lên quạt giấy. Bà gọi nó là tranh Excel, và mở lớp dạy lại cho những người bạn cùng tuổi.

Bà nói với báo The Christian Science Monitor: Excel trông có vẻ khó với người già, nhưng tôi nghĩ ra cách vẽ hoa văn bằng chính các chức năng của nó. Năm bảy mươi lăm tuổi, theo báo VnExpress, bà còn đi học đàn dương cầm.

Rồi tới tuổi tám mươi mốt. Bà để ý thấy trên điện thoại hầu như chẳng có trò chơi nào cho người già. Chữ thì nhỏ, nút thì nhanh, ngón tay người già bấm không kịp. Thế là bà quyết định tự học để viết lấy một trò.

Theo báo The Star của Malaysia, một người trẻ dạy bà ngôn ngữ lập trình Swift từ xa, qua những cuộc gọi trên mạng. Bà kể với báo Tuổi Trẻ rằng cái khó nhất là mọi thứ đều bằng tiếng Anh, từ thông báo lỗi tới sách hướng dẫn. Bà nói với báo VnExpress, theo hãng thông tấn Pháp, rằng viết mã rất khó.

Năm hai nghìn không trăm mười bảy, ứng dụng đầu tiên của bà ra đời, tên là Hinadan. Đó là trò chơi xếp búp bê theo đúng thứ bậc trên một chiếc kệ nhiều tầng, lấy từ lễ hội búp bê tháng ba của người Nhật. Bà làm cho người già chơi, nên hình to, nhịp chậm, ai mắt kém tay chậm vẫn chơi được. Theo VnExpress, trò chơi có hơn bốn mươi hai nghìn lượt tải. Hình vẽ trong trò chơi do một người bạn của bà làm, bằng những hình khối đơn giản có sẵn trong phần mềm văn phòng, theo báo The Star. Về sau, trò chơi được làm ra năm thứ tiếng.

Rồi tháng sáu năm ấy, bà nhận được lời mời tới hội nghị các nhà lập trình của hãng Apple ở thành phố San Jose. Ông Tim Cook, người đứng đầu hãng, giới thiệu bà là lập trình viên lớn tuổi nhất có mặt. Cùng hội nghị có một cậu bé mười tuổi người Úc là lập trình viên nhỏ tuổi nhất. Một bà cụ tám mươi hai tuổi và một cậu bé mười tuổi, đứng chung một chỗ. Theo Hitachi, khi gặp bà, ông còn nhận lời sẽ để tâm làm màn hình điện thoại dễ dùng hơn cho người già.

Bà nói với BuzzFeed rằng di sản của bà có lẽ là gieo hy vọng cho ai đó, rằng vẫn có thể viết chương trình kể cả ở tuổi tám mươi hai. Rồi bà nói thêm: tôi đang có quãng thời gian đẹp nhất đời mình.

Hỏi bà có sợ thất bại không. Bà bảo thử một điều gì đó rồi thất bại thì chẳng bao giờ là phí cả. Với báo The Christian Science Monitor, bà còn nói gọn hơn: đừng lo về thất bại, chẳng có thứ gì gọi là thất bại. Với Hitachi, bà nói thất bại là phân bón để một bông hoa lớn nở ra.

Sau đó, bà được mời đi nói chuyện khắp nơi, trong đó có một hội nghị tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York năm hai nghìn không trăm mười tám, về chuyện giúp người già dùng công nghệ. Bà viết sách, một cuốn có tên đại ý là sau sáu mươi tuổi đời càng lúc càng thú vị.

Báo VietTimes dẫn lời bà rằng đời bà bắt đầu từ năm sáu mươi tuổi. Bà sống một mình, và bà nói không phiền chuyện đó, không ai phải lo cho bà, bà cũng không phải lo cho ai. Còn với báo VnExpress, bà bảo hầu hết mọi người từ bỏ chuyện học khi về già, còn bà thì ngày nào cũng bận tới mức không có thời gian nghĩ tới bệnh tật. Bà có một câu mình rất thích: bạn không thể chống lại việc mặt trời xuống núi, thay vào đó hãy ngồi xuống và tận hưởng nó.

Bà không giấu tuổi già của mình. Năm tám mươi bảy tuổi, bà kể với Hitachi rằng bà đã phải đeo máy trợ thính, mắt kém đi, màn hình điện thoại nhỏ thì đọc rất khó. Nhưng bà vẫn nói: mỗi ngày là một chuyến phiêu lưu. Bà mong người già trên thế giới đừng nói câu tôi già quá rồi.

Tin gần đây nhất mình đọc được là từ Đại học Khoa học Xã hội Singapore. Năm hai nghìn không trăm hai mươi tư, khi đã tám mươi chín tuổi, bà vẫn ngồi trò chuyện với khán giả ở đó về chuyện sống vui và tò mò khi về già. Bà vừa xong những buổi nói chuyện trên một chuyến tàu vòng quanh thế giới. Bà còn kể bà học tiếng Anh từ tuổi sáu mươi.

Mình nghĩ về bà cụ năm nào ngồi khóc trước một dòng chữ chào mừng. Nỗi cô đơn của bà không được chữa bằng một phép màu nào. Nó được chữa bằng một chiếc máy tính, ba tháng loay hoay, và một người lạ chịu gõ cho bà một lời chào. Bà không chống lại hoàng hôn. Bà ngồi xuống, và tìm cách làm cho hoàng hôn của mình có thêm bạn bè.

Tình Ca. Ở đây có bình an.