Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn
Vợ Chồng Ngoài Tám Mươi Biến Phòng Ăn Thành Lớp Học Tiếng Anh, Để Được Hát Cùng Các Cháu
Có một ông cụ ở Hà Nội, nhiều năm liền, cứ đến bữa tiệc sinh nhật của các cháu là ông ngồi vỗ tay. Các cháu hát một bài tiếng Anh, ai cũng biết bài đó, chỉ có ông là không hiểu mình đang vỗ tay cho câu gì. Ông cứ vỗ, cứ cười, rồi thôi.
Vậy mà tới năm tám mươi hai tuổi, ông không ngồi vỗ tay nữa. Ông hát. Mà hát to hơn cả các cháu. Câu chuyện mình kể hôm nay là chuyện vì sao ông cụ ấy hát được, và chuyện người vợ đã cùng ông dọn hẳn căn phòng ăn trong nhà, để biến nó thành một lớp học.
Ông tên là Nguyễn Văn Ánh, một người đã nghỉ hưu. Bà là Nguyễn Thị Lộc, vợ ông, theo báo VietNamNet thì bà từng là cô giáo. Hai ông bà sống trên phố Kim Ngưu, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Năm hai nghìn không trăm hai mươi hai, khi phóng viên báo VnExpress tìm đến, ông tám mươi hai tuổi, bà tám mươi.
Chuyện bắt đầu khoảng bốn năm trước đó. Trong xóm có một lớp tiếng Anh miễn phí dành riêng cho người lớn tuổi. Các cụ cần một chỗ ngồi học. Thế là bà Lộc nhường luôn căn phòng ăn rộng chừng hai mươi mét vuông trên tầng hai nhà mình. Bà góp thêm bàn, góp ghế, góp cả cái bảng. Căn phòng xưa nay để cả nhà quây quần ăn cơm, giờ chiều thứ Ba nào cũng có tiếng các cụ đọc bài.
Người đứng lớp là cô Phùng Hải Yến. Lúc ấy cô mới khoảng ba mươi tuổi, làm việc văn phòng, chưa từng đi dạy bao giờ. Cô chỉ đến dạy thay giúp một người bạn một buổi. Rồi cô ở lại luôn, bốn năm, năm năm, mặc cho công việc riêng rất bận.
Học tiếng Anh ở tuổi tám mươi không giống học ở tuổi mười tám. Mỗi buổi cô Yến chỉ dạy bốn, năm từ mới. Phần lớn thời gian là sửa cách đọc. Mỗi từ các cụ viết đi viết lại mười lần, hai mươi lần. Cô xen vào những trò chơi nho nhỏ, để không ai thấy mình bị áp lực.
Bà Lộc kể với phóng viên báo VietNamNet rằng mấy ngày đầu bà không biết lấy một chữ. Đến hai chữ chào hỏi đơn giản nhất, bà cũng thấy khó. Theo báo VnExpress, có những từ bà đọc tới sáu trăm lần mới chịu buông. Bà học tới khuya. Có hôm một, hai giờ sáng, bà vẫn gọi điện hỏi cô giáo một chữ chưa thông.
Bà giải thích rất giản dị. Bà nói bà không muốn làm cô giáo thất vọng, nên cứ đọc đi đọc lại mãi. Một người từng làm cô giáo, nay ngồi lại ghế học trò, và sợ học trò của mình phải buồn. Nghe tới đó mình thấy thương lắm.
Và rồi công sức ấy được đền đáp bằng một con số rất cụ thể. Trên phần mềm luyện đọc, điểm của bà lúc đầu là năm mươi tư. Sau mấy năm, bà đạt một trăm điểm. Bà nói với phóng viên một câu mà mình muốn chép lại nguyên vẹn: không quan trọng tôi già hay trẻ, chỉ cần nỗ lực mọi kết quả sẽ được đền đáp.
Còn ông Ánh thì là người đàn ông duy nhất trong lớp mười lăm học viên. Ông kể với báo VietNamNet rằng ông muốn học điều mới, nên ghi tên ngay từ những ngày đầu. Ông bảo chỉ cần thuộc được một cụm từ, một chữ thôi, là ông đã thấy háo hức.
Rồi ông kể chuyện bữa tiệc sinh nhật. Ngày trước cả nhà mừng sinh nhật các cháu, ông bà chỉ biết ngồi đó vỗ tay. Bây giờ cô giáo dạy rồi, ông bà hát theo được cùng các cháu, nên vui lắm. Ông nói gọn một câu với báo VnExpress: biết tiếng Anh là điều rất sung sướng. Con cháu trong nhà giờ còn lấy ông làm gương.
Ngồi cạnh ông bà là những người bạn học cũng đặc biệt không kém. Bà Vũ Thị Đông Hải, tám mươi lăm tuổi, là người lớn tuổi nhất. Bà đi xe ôm tới lớp. Tay bà run, sức bà yếu, bà chỉ theo kịp chừng một nửa bài. Vậy mà hơn bốn năm, mưa hay nắng, bà không bỏ buổi nào.
Bà Hải nói rõ bà học không phải để giỏi, cũng không phải để đi nước ngoài. Bà chỉ muốn được rèn luyện, mở mang đầu óc, kết giao thêm bạn bè. Hôm phóng viên tới, bà mặc chiếc áo dài nâu hoa vàng. Mười ba bạn học khác cũng mặc giống bà, để cảm ơn cô giáo và để nhớ lại thời còn cắp sách.
Có bà Phạm Thị Nhâm, tám mươi tuổi, đạp xe hơn năm cây số tới lớp. Mắt bà kém, tay bà run, tối về bà ngồi học dưới ngọn đèn. Mong ước của bà là tự mình dùng được chiếc điện thoại thông minh. Bà nói niềm vui lớn nhất của tuổi già là được đi học. Có bà La Thị Sang, nhà cách gần mười cây số, đi xe buýt mất gần một tiếng, bốn năm không nghỉ một buổi.
Lớp học không chỉ có ở nhà ông bà. Theo báo Pháp Luật Việt Nam, ở Hà Nội còn những lớp như thế trong khu tập thể cũ ở quận Ba Đình. Cô Yến bây giờ dạy ba lớp, mỗi lớp mười lăm đến hai mươi cụ, và vẫn không nhận đồng thù lao nào.
Những năm dịch bệnh, lớp không đóng cửa mà chuyển lên mạng. Cụ nào yếu, đi lại khó thì học qua máy tính hay điện thoại. Ông Nguyễn Xuân Thu, bảy mươi bảy tuổi, nói với báo Pháp Luật Việt Nam rằng lớp học không chỉ là nơi để ông học tiếng Anh. Đó còn là chỗ các cụ gặp nhau, kể cho nhau nghe chuyện nhà. Cụ Nguyễn Thị Thắng, chủ một căn nhà khác cũng mở cửa làm lớp, thì bảo lớp mang lại niềm vui cho tuổi già, và giúp cụ làm tấm gương cho con cháu học tập.
Có cụ bị gãy tay phải, bó bột, vẫn đến lớp và viết bằng một tay. Một trang báo điện tử ở Hà Nội đưa tin như vậy vào năm hai nghìn không trăm hai mươi tư. Bà Nguyễn Thị Thanh Đà, một học viên kỳ cựu, nói với phóng viên rằng hôm nay học, có khi hôm sau các cụ quên hết, nhưng cô không cảm thấy khó chịu. Bà gọi đó là một lớp học không có tuổi.
Hỏi cô Yến bí quyết là gì. Cô nói phương pháp duy nhất là sự kiên trì và tình yêu lớn đối với các cụ một cách vô điều kiện. Cô còn nói một câu mà mình nghĩ ai làm con cháu cũng nên nghe: cô chỉ mong các cụ có những giây phút tràn đầy kỷ niệm đẹp trong cuộc đời.
Sau hơn năm năm, các cụ đã tự hỏi được những câu đơn giản, đọc được những tấm biển chỉ đường. Bà Đà kể giờ xem tivi, ra sân bay, bà hiểu được mấy chữ trên màn hình. Không ai trở thành người nói tiếng Anh trôi chảy. Nhưng cũng chẳng ai đến lớp vì điều đó.
Mình cứ nghĩ mãi về căn phòng ăn trên tầng hai. Ở tuổi tám mươi, nhiều người chỉ mong yên tĩnh. Ông bà Ánh, Lộc thì mở cửa nhà cho cả xóm đến học. Bà đọc một chữ sáu trăm lần. Ông học để không phải ngồi vỗ tay cho một bài hát mình không hiểu. Hai ông bà già đi cùng nhau, mà vẫn còn cùng nhau học thêm một điều mới.
Và đâu đó, trong một bữa tiệc sinh nhật ở phố Kim Ngưu, có một ông cụ hát to nhất nhà. Các cháu nhìn ông cười. Ông cũng cười. Lần này thì ông hiểu hết từng chữ mình đang hát.
Tình Ca. Ở đây có bình an.