Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Người cha một mình nuôi con và tấm bảng bơm vá xe miễn phí ở góc phố gần Bệnh viện Từ Dũ

Một buổi sáng ở góc đường Nguyễn Thị Minh Khai và Cống Quỳnh, quận một, Thành phố Hồ Chí Minh, có chị khách dắt chiếc xe bị lủng bánh vào. Người thợ vá xe nhỏ người, da đen, xem qua rồi nói ruột xe nát rồi, phải thay mới. Chị khách lúng túng, sáng đó vội quá nên quên mang ví. Anh thợ bảo cứ đi đi, lúc nào ghé trả cũng được.

Người thợ ấy là anh Phạm Văn Lương. Năm hai nghìn không trăm mười sáu, khi báo Pháp Luật Việt Nam viết về anh, anh năm mươi hai tuổi. Cái góc phố anh ngồi nằm gần Bệnh viện Từ Dũ. Tiểu thương và người lao động quanh đó ai cũng quen anh, quen nụ cười hiền của anh. Có người còn gọi đùa anh là Lương khờ, Lương gàn.

Gọi là gàn, vì ở chỗ anh có một tấm bảng. Trên đó ghi: bơm vá xe miễn phí cho người khuyết tật. Nhưng thật ra người được anh vá không lấy tiền đâu chỉ có người khuyết tật. Người nghèo, học trò, sinh viên khó khăn, người lao động, anh đều giúp. Anh nói: để vậy thôi, chứ ai đến bơm vá cũng nhận mình nghèo hết thì không lẽ từ chối.

Anh giúp theo cảm tính, thấy ai đáng thương thì làm, không tính toán. Một chị bán nước gần đó kể với phóng viên rằng gần hai mươi lăm năm qua, nhiều người nghèo, nhiều sinh viên đã được anh sửa xe không lấy tiền. Về sau, có người quay lại gửi tiền, cảm ơn anh.

Tấm bảng ấy ra đời từ một buổi chiều cách đó chừng hai mươi ba năm. Một ông lão liệt hai chân, ngồi chiếc xe lăn xẹp bánh, lăn tới chỗ anh. Ông than: qua đã đi nhiều quán nhưng quán nào cũng từ chối. Anh đỡ ông sang ngồi ghế, rồi vá bánh xe lăn cho ông.

Vá xong, ông lão cố nhét tiền vào túi áo anh. Anh không nhận. Sáng hôm sau, anh treo tấm bảng lên. Từ đó tới nay, tấm bảng vẫn treo đó, như một lời hứa nhỏ của người thợ vá xe với những người đi lại khó khăn nhất trên phố.

Đời anh cũng chẳng dễ dàng gì. Anh quê Quảng Ninh. Năm một nghìn chín trăm chín mươi mốt, anh vào Sài Gòn lập nghiệp, lấy vợ, có hai con. Rồi khi đứa con út chưa đầy hai tuổi, vợ anh không chịu nổi cảnh nghèo nên bỏ đi. Anh ở lại, một mình nuôi hai đứa nhỏ.

Nhắc chuyện cũ, anh không trách người đã đi. Anh nói với phóng viên: chẳng trách cô ấy được, chỉ thương tụi nhỏ thôi. Báo kể lúc nói câu đó, mắt anh rơm rớm. Mình đọc tới đây mà thấy thương. Người đàn ông bị bỏ lại với hai đứa con thơ mà vẫn nói được một câu tử tế như vậy về người đã bỏ mình.

Có một quãng chừng bảy, tám năm, ba cha con sống lang thang trên vỉa hè. Ban ngày anh vá xe, rảnh thì chạy xe ôm. Rồi dần dần anh thuê được một phòng trọ gần đó, trong một xóm trọ nghèo, giá chừng một triệu đồng một tháng. Hai con anh được đi học ở một mái ấm tình thương. Anh còn mua được một chiếc xe máy cũ.

Ban ngày anh ra góc phố, các con đi học. Tối về, ba cha con quây quần bên bữa cơm đơn sơ. Anh nói: kinh tế gia đình cũng ổn, không lo như ngày trước. Với anh, chừng đó đã là một bước rất dài.

Nhiều người biết hoàn cảnh anh, thương anh, khuyên anh gỡ tấm bảng gàn ấy xuống mà lo kiếm tiền nuôi con. Họ nói anh còn chưa lo xong cho mình mà đã lo chuyện bao đồng. Anh nghe, rồi vẫn để tấm bảng đó.

Anh nói: có bát cơm qua ngày là may mắn rồi, chẳng ước mơ gì nhiều. Rồi anh nói thêm một câu ngắn thôi: giúp được ai đó là niềm hạnh phúc. Anh hay nhắc câu lá lành đùm lá rách. Mà mình nghĩ, anh đâu phải lá lành. Anh là chiếc lá cũng rách, vẫn đưa tay ra đùm lá khác.

Người quanh khu đó truyền tai nhau về anh. Năm hai nghìn không trăm mười bốn, VietNamNet đăng lại một bài về những chuyện nhỏ ở Sài Gòn. Bài ấy ghi lại câu người ta nói với nhau: xe hư dắt ra chỗ ông Lương ổng sửa không lấy tiền. Câu ấy giản dị như một cái địa chỉ, ai cũng nhớ được.

Cũng trong bài báo ấy, có anh thợ sửa giày ba mươi tuổi trên đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận, sửa giày không lấy tiền cho người bán vé số, chạy xe ôm, đạp ba gác. Anh ấy nói: ngồi ở đây làm việc mới nhìn thấy sao Sài Gòn nhiều người khổ quá, khổ hơn cả mình. Mình nghĩ anh Lương chắc cũng nhìn thấy điều đó, từ cái góc phố của mình.

Bài báo còn kể về một ông chủ tiệm bánh mì trên đường Võ Văn Tần, quận ba, đặt thùng nước miễn phí trước tiệm đã khoảng năm năm. Còn có một người không nêu tên đặt thùng trà đá ở ngã tư Cao Thắng với Điện Biên Phủ. Những thùng nước, cái bơm, đôi giày được khâu lại, cứ rải rác như vậy khắp các góc phố, chẳng ai hẹn với ai.

Năm hai nghìn không trăm mười sáu, báo VietNamNet lại nhắc tới bác Phạm Văn Lương, người sửa và bơm vá xe miễn phí cho người khuyết tật ở góc Cống Quỳnh và Nguyễn Thị Minh Khai. Cùng con đường ấy, ở ngã tư Cao Thắng, có anh Bờm dựng tấm biển chỉ đường miễn phí tới Bệnh viện Từ Dũ. Mỗi ngày có biết bao người từ tỉnh xa lên, lạ đường, tìm tới bệnh viện. Trên lối họ đi, có những người lạ đứng sẵn để giúp.

Cách đó không xa, ở góc Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Hàm Nghi, cũng có một người phụ nữ vá xe vỉa hè gần ba mươi năm. Bà làm từ năm giờ chiều tới một giờ sáng, thường không lấy tiền của người nghèo, sinh viên. Bà nói với cùng một phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam: người khác cần tay luôn sạch sẽ, còn với tôi thì cầu cho được nhớp nhúa, đen thui.

Mình cứ nghĩ mãi về đôi bàn tay đen dầu nhớt ấy. Bàn tay của anh Lương cũng vậy. Ngày nào cũng đen, mà nhờ nó, có ông lão ngồi xe lăn về được tới nhà, có cậu sinh viên khỏi phải nhịn một bữa cơm để trả tiền vá xe.

Mình không tìm được tin nào mới hơn về anh sau năm hai nghìn không trăm mười sáu. Không biết bây giờ tấm bảng còn treo ở góc phố ấy không, hai đứa con anh giờ đã lớn ra sao. Nhưng mình tin, ai từng dắt chiếc xe xẹp bánh tới chỗ anh, chắc vẫn còn nhớ nụ cười hiền và câu nói: lúc nào ghé trả cũng được.

Có những người không có gì nhiều để cho. Họ chỉ có một cái bơm, một miếng vá, vài phút ngồi bên lề đường. Vậy mà đem chừng đó cho người lạ, họ làm con phố hiền đi một chút. Lần tới, nếu bạn đi ngang một tiệm vá xe nhỏ ven đường, hãy chào người thợ một tiếng. Biết đâu đó cũng là một người như anh Lương. Tình Ca. Ở đây có bình an.