Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Chú Bảo Vệ "Tốt Bụng Nhất Vũ Trụ" Nhớ Tên Từng Sinh Viên - Ngày Chú Vắng Mặt, Cả Trường Đi Tìm

Trong chiếc túi đồ mang đi làm mỗi ngày của một người bảo vệ, người ta thường thấy gì? Một chiếc bộ đàm. Vài cuốn sổ. Một cây bút. Túi đồ của chú Nghĩa cũng có đủ những thứ ấy. Nhưng còn thêm một thứ nữa, một thứ chẳng liên quan gì đến nghề bảo vệ cả. Đó là một tấm ảnh, lồng cẩn thận trong chiếc khung màu xanh da trời. Tấm ảnh chụp chú và một sinh viên, trong ngày em ấy nhận bằng tốt nghiệp. Vì sao một người bảo vệ lại mang theo ảnh của sinh viên bên mình suốt mấy năm trời? Câu chuyện hôm nay của Tình Ca bắt đầu từ tấm ảnh đó.

Và xin nói trước với bạn một điều. Trong câu chuyện này, có một quãng thời gian chú Nghĩa bỗng dưng vắng mặt khỏi cổng trường. Chuyện gì đã xảy ra trong những ngày ấy, tôi xin để dành cho bạn ở gần cuối video. Vì đó là phần khiến tôi nghĩ ngợi nhiều nhất.

Chú tên đầy đủ là Lê Trọng Nghĩa, năm ấy 51 tuổi, nhân viên bảo vệ của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, trên đường Nguyễn Tất Thành, quận 4. Câu chuyện về chú được báo Thanh Niên đăng vào tháng 4 năm 2022, và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng.

Một buổi sáng ở cổng trường, người ta nghe chú nói thế này: "Bạn gì ơi, bạn đi đâu đấy? Cháu muốn đo thân nhiệt ạ. Bạn đứng vào dấu chấm kia. Xanh rồi. Very good. Chúc bạn một ngày vui vẻ." Đó là những ngày còn dịch giã, sinh viên vào trường phải đo thân nhiệt. Mấy chữ tiếng Anh lơ lớ ấy, chú học lỏm từ chính các bạn sinh viên trong trường. Học để chào tụi nhỏ cho vui.

Chú làm bảo vệ ở đây từ năm 2017. Năm học nào cũng vậy, cứ đến mùa tốt nghiệp, chú lại mua kẹo, đứng phát cho từng sinh viên đến nhận bằng, kèm một câu: "Chú tặng con nè, mai mốt không tới trường nữa rồi, cố gắng thành công con nha." Thi thoảng, thấy các em ngồi học bài xuyên trưa ở sảnh, chú lại mua nước cam, trà tắc mang ra mời. Tất cả đều trích từ đồng lương bảo vệ của chú. Chú bảo: "Nó không đáng là bao cả. Cũng từng là học sinh, tôi rất hiểu tâm lý của các bạn khi đi học cần sự động viên của mọi người. Mình tặng cái kẹo, ly nước, chào hỏi các bạn, cũng là tiếp thêm cho các bạn ấy động lực, niềm tin."

Cuộc đời chú Nghĩa, nếu kể ra, cũng giản dị như chính chú vậy. Học hết phổ thông rồi đi làm đủ nghề, có cả nghề dọn dẹp nhà cửa thuê. Chú sinh ra và lớn lên ở quận 4. Cha mẹ qua đời, chú về sống cùng gia đình anh chị và các cháu ở Hóc Môn. Mỗi ngày, năm giờ sáng chú rời nhà, để kịp vào ca lúc sáu giờ. Sáu giờ chiều tan làm, chú chạy xe máy tà tà về. Chú sống độc thân. Chú nói: "Tôi độc thân nên coi các sinh viên như con cháu mình vậy." Và khi được hỏi vì sao làm tất cả những điều ấy, chú chỉ nhắc lại lời cha mẹ: "Ba mẹ tôi trước đây buôn bán, lúc nào cũng dặn tôi làm nghề gì cũng phải sống tử tế, biết giúp đỡ mọi người."

Còn sinh viên, các em kể về chú thế nào? Một em tên Trương Thị Thảo, sinh viên ngành luật thương mại, thường mang máy tính ra sảnh trường ngồi học. Chú đi ngang là hỏi: "Con ăn cơm chưa?", "Có khát nước không, nay chú mời." Tết đến, chú còn lì xì cho cả nhóm, số tiền nhỏ thôi, mà đứa nào cũng thấy ấm. Em ấy lưu cả số điện thoại của chú, lễ Tết lại gọi hỏi chú có khỏe không. Một em khác, Trần Minh Thảo, đã ra trường đi làm, quay về trường xin bảng điểm, vẫn được chú giúp tận tình, kèm một câu chúc may mắn. Em nói chú đã trở thành một phần kỷ niệm đẹp của em suốt bốn năm đại học.

Và có một điều ở chú khiến cả thầy cô trong trường cũng phải ngạc nhiên. Chú nhớ tên từng đứa. Hàng nghìn sinh viên qua cổng trường ấy mỗi ngày, vậy mà nhiều bạn ra trường mấy năm, quay lại học cao học, chú vẫn gọi đúng tên, vẫn hỏi: dạo này con ra sao. Anh Nguyễn Thành An, giám đốc trung tâm hỗ trợ sinh viên của trường, nói một câu mà tôi nhớ mãi: chính chúng tôi cũng phải học tập chú.

Còn tấm ảnh trong khung xanh da trời? Đó là món quà của một sinh viên khóa 40. Ngày chụp kỷ yếu, bạn ấy gọi điện cho chú: "Chú phải đến nha, con mời chú đến dự và chụp ảnh với con." Mấy hôm sau, bạn mang quà về tận trường. Chú mở ra, thấy tấm ảnh hai chú cháu, đã lồng khung sẵn. Từ đó, tấm ảnh theo chú đi làm mỗi ngày, nằm cạnh chiếc bộ đàm và mấy cuốn sổ.

Giờ thì xin kể bạn nghe điều tôi đã úp mở từ đầu. Có một dạo, khoảng hai ba tháng, công ty bảo vệ điều chú Nghĩa sang làm ở một cơ quan khác. Cổng trường vắng chú. Và rồi chuyện lạ xảy ra. Sinh viên đi hỏi khắp nơi. Hỏi thầy cô: chú Nghĩa đâu rồi, sao chú không làm ở đây nữa? Nhiều em viết hẳn lên mạng xã hội, bày tỏ nỗi nhớ người bảo vệ vẫn hỏi thăm mình mỗi sáng. Anh Thành An đọc được những dòng ấy. Anh nghĩ, một người bảo vệ được sinh viên thương đến vậy là điều rất đáng quý. Anh bàn với nhà trường, làm việc với công ty. Và chú Nghĩa được trở về, đứng lại đúng chỗ cũ, bên cánh cổng quen.

Bạn thấy đấy, chú Nghĩa không cứu ai khỏi dòng nước lũ. Chú cũng không nhặt được túi bạc tỷ nào để đem trả. Công việc của chú, nói cho cùng, chỉ là đứng ở cổng trường, ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác. Nhưng chú đã làm cái việc bình thường ấy theo cách mà rất ít người làm được. Nhớ tên từng đứa nhỏ. Hỏi từng đứa ăn cơm chưa. Dúi vào tay chúng viên kẹo ngày tốt nghiệp. Sự tử tế của chú không có một khoảnh khắc nào chói lóa để người ta quay phim, chụp ảnh. Nó được góp nhặt từ từng buổi sáng, từng câu chào, từng ly trà tắc. Và hóa ra, thứ tử tế tích lũy chậm rãi ấy cũng làm nên một kỳ tích: một người bảo vệ mà bao thế hệ sinh viên thương nhớ, đến mức khi chú vắng mặt, cả một ngôi trường nhao nhao đi tìm.

Tôi cứ nghĩ, có lẽ ai trong chúng ta cũng từng đi qua một người như thế thời đi học. Một cô lao công quét sân lúc trời chưa sáng. Một bác giữ xe nhớ mặt mình giữa cả nghìn chiếc xe. Một chú bảo vệ mở cổng sớm cho đứa học trò đi thi. Họ không đứng trên bục giảng. Nhưng nhiều năm sau nhìn lại, họ vẫn nằm yên trong ký ức thanh xuân của mình, ấm áp lạ lùng.