Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

"Thằng Hâm" Chạy Grab Miễn Phí Khắp Sài Gòn - Tấm Bảng Làm Mất Khách Mà Anh Vẫn Treo

Trước cổng một trường đại học ở Sài Gòn, có anh tài xế Grab dừng xe chờ khách. Khách bước ra, nhìn chiếc xe một lúc, rồi lặng lẽ bấm hủy chuyến, quay lưng bỏ đi. Anh không đến trễ. Anh cũng chẳng làm gì sai. Người ta bỏ đi, chỉ vì một tấm bảng gắn trên xe anh. Tấm bảng ấy không quảng cáo gì cả. Nó chỉ ghi mấy dòng mộc mạc: Xe từ thiện, chở học sinh, sinh viên, người tàn tật. Năm cây số không thu phí.

Bị hủy chuyến suốt cả tuần, anh vẫn nhất quyết giữ tấm bảng. Vì sao? Câu trả lời của anh nằm ở cuối chuyện, nghe xong có lẽ bạn sẽ thấy chữ "hâm" này đáng quý đến lạ.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca là về chủ nhân tấm bảng đó. Một người mà bạn bè, đồng nghiệp vẫn gọi vui là "thằng hâm". Anh tên là Trần Văn Quí, ba mươi hai tuổi, tài xế xe ôm công nghệ giữa Sài Gòn.

Anh Quí sinh ra ở Hồng Ngự, Đồng Tháp. Nhà nghèo, năm anh em, học hết lớp tám thì anh phải nghỉ. Mười sáu tuổi, anh theo cha mẹ lên Sài Gòn, làm mướn làm thuê đủ nghề, rồi học sửa xe máy để kiếm sống. Suốt mười mấy năm bôn ba nơi thành phố, anh nhìn thấy quá nhiều mảnh đời chật vật. Có những người nghèo đến mức tiền đi xe ôm cũng không có. Có những cụ già tiếc mấy chục nghìn, đành lội bộ mấy cây số giữa trời nắng để về nhà. Những lần như vậy, anh dừng xe chở giúp. Và một ý nghĩ cứ lớn dần trong anh: hay là mình chở miễn phí, cho những ai thật sự cần.

Đầu năm 2018, anh bén duyên với nghề chạy Grab. Từ đó, cứ giờ nghỉ trưa, hay những buổi vắng khách, anh tắt ứng dụng, đi đón những vị khách không bao giờ trả tiền. Em nhỏ khiếm thị. Bà cụ bán vé số. Người khuyết tật. Ban đầu, người ta còn e dè, sợ bị lừa. Đời này làm gì có ai chở không công. Nhưng rồi thấy anh hiền lành, thân thiện, người ta quý. Có những người khách, ngày nào cũng đứng đợi anh tới chở giúp.

Rồi anh nghĩ, nhiều người nghèo đâu biết mà tìm đến mình. Vậy là anh đi làm hẳn hai tấm bảng, một gắn trước xe, một gắn sau đuôi xe. Ghi rõ ràng: chở miễn phí người nghèo, người già, người tàn tật, sinh viên nghèo. Mọi chuyến dưới năm cây số đều không lấy tiền.

Và cái giá của tấm bảng ấy đến rất nhanh. Hơn một tuần liền, anh bị khách hủy chuyến liên tục. Lần ở cổng trường đại học, khách nhìn thấy cái bảng là bỏ đi thẳng. Lần khác, anh vừa báo đã đến điểm đón, vừa mô tả chiếc xe của mình, thì bên kia lập tức hủy chuyến. Mà bạn biết đấy, với một người chạy xe ôm công nghệ, mỗi cuốc bị hủy là mất tiền thật. Anh Quí chạy từ bảy giờ sáng đến gần mười giờ đêm, tất bật vài chục chuyến, kiếm được hai đến ba trăm nghìn mỗi ngày. Vừa đủ lo cho vợ con. Không dư đồng nào.

Bạn bè, đồng nghiệp trêu anh là "thằng hâm". Việc nhà lo chưa xong, còn lo chuyện bao đồng. Chạy không công vậy, vợ con ở nhà lấy gì mà sống. Những lúc đó, anh chỉ cười trừ, không cãi lại câu nào. Anh nói thế này: "Ai nói gì nói, vợ con tui ủng hộ tui là được. Thương người như thể thương thân mà." Rồi anh nói thêm một câu, nghe xong tôi lặng đi một lúc: "Tôi thấy mình đã khổ, mà nhiều người còn khổ hơn tôi. Với người nghèo, người tàn tật, số tiền mười mấy ngàn cũng giúp họ có bữa cơm đàng hoàng."

Trưa hôm phóng viên gặp anh, anh vừa đóng ứng dụng, chở miễn phí một cụ bà từ Bệnh viện Chợ Rẫy ra bến xe Chợ Lớn để bà về quê. Anh giảm ga, chạy thật chậm, vì sợ bà cụ ngồi sau không vững. Anh bảo những ngày tới sẽ thường xuyên ghé cổng các bệnh viện lớn, như Chợ Rẫy, Chấn thương chỉnh hình. Vì anh cũng là dân tỉnh lên, anh hiểu cái cảnh người quê "lạ nước lạ cái", có người không dám gọi xe ôm chỉ vì sợ tốn tiền. Rảnh ra, anh còn sửa xe miễn phí cho người lỡ đường nữa.

Còn chuyện mất khách, anh nói mà không một lời trách móc: "Có lẽ khách hàng họ chưa hiểu cho mình, cũng chưa quen đi trên chiếc xe như vậy. Tui tin là sau này, khi họ hiểu ra, họ nhất định sẽ quay lại ủng hộ tui." Nói rồi anh mở điện thoại, khoe ảnh hai cậu con trai song sinh sắp tròn hai tuổi, và người vợ luôn đứng sau lưng anh. Anh cười hiền: "Tui hi vọng khi các con tui lớn, tụi nó cũng làm được như vậy, là tui vui lòng."

Câu chuyện này được đăng trên báo Tuổi Trẻ, cuối tháng mười năm 2019, và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng dành cho anh.

Bạn biết không, điều làm tôi nghĩ mãi không phải là những chuyến xe miễn phí. Mà là chuyện anh Quí biết trước mình sẽ thiệt, và vẫn làm. Lòng tốt lúc thuận tay thì dễ lắm. Dư dả thì cho đi một chút, tiện đường thì giúp một đoạn. Nhưng treo một tấm bảng mà mình biết chắc sẽ làm mất khách, biết mỗi cuốc xe bị hủy là bữa cơm nhà mình vơi đi một chút, rồi vẫn treo, vẫn chạy, vẫn cười. Cái đó khó hơn nhiều. Người ta gọi anh là "hâm", và tôi không trách họ, vì ai cũng phải lo cơm áo trước đã, hủy một cuốc xe lạ cũng là điều dễ hiểu. Chỉ là, nhờ cái "hâm" ấy mà một em nhỏ khiếm thị có người đưa đi, một bà cụ kịp chuyến xe về quê, một người bệnh tỉnh lẻ đỡ được mười mấy nghìn cho bữa cơm. Hóa ra lòng tốt thật, là loại lòng tốt có giá. Người tốt trả cái giá ấy bằng chính túi tiền của mình. Và trả một cách vui vẻ.

Tôi cứ nghĩ, giữa thành phố mười mấy triệu người, đôi khi mình lướt qua những người như anh Quí mỗi ngày mà không hay. Họ không ồn ào. Họ chỉ lặng lẽ chịu thiệt một chút, để ai đó nhẹ đi một chút.