Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Tiệm Cơm 0 Đồng Cảm Ơn Người Đến Nhận - Cô Gái 20 Tuổi Và Ước Mơ Dang Dở Của Ba

"Con cảm ơn cô ạ." "Chúc chú ăn ngon miệng." "Nhớ thứ bảy tuần sau ghé tới nữa nha anh." Nếu chỉ nghe những câu này, bạn sẽ đoán người nói vừa được nhận một món quà nào đó, đúng không? Nhưng không. Người nói những câu ấy đang đứng phát cơm miễn phí. Một cô gái hai mươi tuổi, tự tay trao từng hộp cơm, và cảm ơn từng người... đã đến nhận cơm của mình.

Phía sau tiệm cơm ấy còn một bí mật, nằm ngay trong cái tên của cô gái. Khi biết rồi, tôi tin bạn sẽ thấy những hộp cơm kia ấm hơn gấp đôi.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca đến từ một góc đường ở Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, ngay đối diện Bệnh viện Đa khoa Lê Văn Việt. Ở đó, cứ mười tám giờ tối thứ bảy hằng tuần, có một tiệm cơm sáng đèn. Tiệm mang tên Nhã Thi. Và mọi món trong tiệm đều đồng giá: không đồng.

Chủ tiệm là một cô gái rất trẻ. Tên thật của cô là Nguyễn Ngọc Ngân, sinh năm 2004. Mùa hè năm 2024, khi phóng viên báo Tuổi Trẻ tìm đến, cô vừa tròn hai mươi tuổi. Cái tuổi mà nhiều người còn đang loay hoay với chính mình, cô đã đứng đó, tuần thứ ba liên tiếp, phát cơm cho những người xa lạ.

Mà phần cơm ấy không hề qua loa đâu. Cơm tấm sườn hẳn hoi. Kèm theo một hũ panna cotta, một phần chè dưỡng nhan, một hộp sữa. Đầy ụ đến mức có em nhỏ xách mà nặng trĩu cả tay. Nhà ai đông người, cứ nói một tiếng, quán đưa thêm một hai phần nữa, không hỏi han gì cả.

Hai trăm phần cơm. Chỉ bốn mươi lăm phút là hết sạch. Dòng người nối nhau, người là bệnh nhân từ bệnh viện đối diện, người bán vé số, người chạy xe ôm. Các bạn sinh viên cũng ghé nhận một phần, đỡ một khoản tiền ăn cuối tuần.

Tuần đầu tiên, nhóm của cô chỉ chuẩn bị một trăm năm mươi phần. Phát xong, cô nhìn thấy những người xếp hàng phía sau phải về tay không. Cô kể rằng cô buồn, vì mọi người đợi lâu mà phần cơm thì có hạn. Vậy là từ tuần thứ hai, cô nâng lên hai trăm phần. Cô còn muốn tăng nữa, nhưng kinh phí chỉ có chừng ấy. Cô kể điều đó với một nụ cười.

Cách làm của cô cũng lạ lắm. Nhóm của cô mua khoán nguyên một tiệm cơm trong tối hôm đó, rồi đứng phát cho bà con. Chị chủ quán và cả gia đình xúm vào phụ, người xới cơm, người chia thịt, cho kịp dòng người đang chờ. Bánh và sữa thì do các nhà hảo tâm góp thêm. Trước mỗi buổi phát, cô nhắn chú bảo vệ bệnh viện báo tin giúp, để những người cần biết mà tìm đến.

Tối hôm ấy, có bà Bùi Thị Phượng, một người bán vé số ở Thủ Đức, nghe người ta truyền tai nhau nên ghé thử. Bà nhận phần cơm, rồi được mọi người trong quán trao luôn thêm một phần nữa, để mang về cho con gái ở nhà. Bà nói một câu mà tôi nghe xong cứ lặng đi: "Tôi mua cơm mà không cần trả đồng nào, mà còn được cảm ơn, chúc ngon miệng. Hạnh phúc quá."

Không khí ở tiệm cơm ấy cũng vui như một phiên chợ nhỏ. Thi thoảng các cô chú nhà hảo tâm lại la lên: "Yên tâm đi, không hết cơm đâu." Rồi: "Bà con ơi, tui ưu tiên cho anh này nha, ổng chạy xe ôm nên cần đi gấp." Nghe vậy, cả hàng người vui vẻ giãn ra, nhường chỗ cho mấy anh tài xế kịp nổ chuyến. Đến cả anh phóng viên tới viết bài, bà con cũng nhiệt tình mời vào hàng đứng nhận cơm cho bằng được.

Trong dòng người ấy, có một cô gái sinh năm 2002, tay vẫn còn vết chích ven, nằm viện đã hơn một tuần. Phần cơm thứ bảy giúp cô tiết kiệm được một khoản đáng kể. Nhưng điều cô trân quý hơn cả, là có những người xa lạ chịu bỏ ra một tối cuối tuần của mình, chỉ để đem niềm vui đến cho người khác.

Còn một điều nữa, nằm ngay trong cái tên của tiệm. Nhã Thi không phải tên thật của cô chủ. Đó là cái tên mà ba cô thường gọi cô lúc nhỏ. Làm từ thiện là ước mơ của ba. Ông luôn mong con gái trở thành người có ích cho xã hội. Rồi ba mất sớm, khi ước mơ ấy còn dang dở. Cô gái hai mươi tuổi quyết định đi tiếp giấc mơ ấy thay ba. Và cô lấy tiếng gọi thân thương ngày xưa đặt tên cho tiệm cơm. Để mỗi tối thứ bảy, khi tiệm sáng đèn, cái tên ba đặt lại sáng lên giữa phố.

Cô nói rằng cô thích nhìn thấy người khác cười. Người khó khăn nhận được cơm, cười một cái, là bao nhiêu lo toan vất vả trong cô tan hết. "Tôi thấy tôi còn may mắn hơn nhiều người. Tôi chỉ mong mọi người có một bữa cơm cuối tuần ấm áp. Ở bữa cơm này, chúng tôi đã đặt nhiều tình cảm trong đó."

Câu chuyện này được phóng viên Nguyễn Hoàng Tuấn ghi lại trên báo Tuổi Trẻ, tháng bảy năm 2024. Và Tình Ca kể lại với rất nhiều thương mến dành cho cô gái ấy.

Bạn biết không, điều làm tôi nghĩ mãi chính là lời cảm ơn ngược chiều ấy. Thường thì người nhận cảm ơn người cho, đó là lẽ đời. Nhưng ở tiệm cơm này, mọi thứ đảo lại. Và cái sự ngược đời ấy lại làm nên điều đẹp nhất: người nhận cơm không thấy mình là người đi xin. Họ là khách của tiệm. Họ được chào, được chúc ngon miệng, được hẹn tuần sau ghé nữa. Đến cả cách tiệm đóng cửa cũng vậy, tắt điện khi đã "bán" hết cơm, như một quán ăn bình thường nhất. Một hộp cơm có thể no một bữa. Nhưng một lời cảm ơn đặt đúng chỗ, giữ cho người ta nguyên vẹn lòng tự trọng. Mà lòng tự trọng, đôi khi còn quý hơn cả bữa no.

Và tôi cũng nghĩ về cái cách người trẻ bây giờ làm việc tử tế. Hộp cơm từ thiện mà có cả panna cotta, có chè dưỡng nhan, những món rất "Gen Z". Lời chào thì tươi như nói với khách quen. Hóa ra mỗi thế hệ thương người theo một kiểu riêng. Thế hệ của cô gái ấy chọn kiểu tinh tế, vui vẻ, và đầy tôn trọng. Lòng tốt thì xưa nay vẫn vậy, chỉ có cách trao đi là ngày một dịu dàng hơn.