Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Hai Cô Lao Công Đà Lạt Nhặt Được 4.700 Đô Trong Đêm Vắng - Và Lựa Chọn Khi Không Ai Nhìn

Có những con phố chỉ thật sự thuộc về một vài người. Khi quán xá đã tắt đèn, khi du khách đã về hết với chăn ấm, phố Đà Lạt được trả lại cho sương, cho gió, và cho những người cầm chổi. Câu chuyện hôm nay của Tình Ca bắt đầu trên một con phố như thế. Một đêm tháng mười, năm 2023.

Đêm hôm ấy, thứ đẹp nhất của thành phố ngàn hoa lại không phải là một loài hoa nào. Nghe đến cuối, bạn sẽ hiểu vì sao tôi dám nói vậy.

Chín giờ tối, đường Nguyễn Văn Cừ, phường 1, thành phố Đà Lạt. Giờ ấy, Đà Lạt đã lạnh lắm rồi. Sương bắt đầu xuống, đèn đường vàng vọt, người qua lại thưa dần. Trên con đường vắng, có hai người phụ nữ vẫn đang cúi mình bên những nhát chổi. Chị Vũ Thị Thu và chị Khiếu Nữ Thị Thanh Chúc, công nhân của Công ty cổ phần Dịch vụ đô thị Đà Lạt. Công việc của hai chị là thứ công việc mà thành phố nào cũng cần, nhưng ít ai để ý. Người ta thấy phố sạch mỗi sáng, mà hiếm khi nghĩ đến bàn tay đã quét nó suốt đêm qua.

Đêm đó, khi quét đến một gốc cây ven đường, hai chị nhìn thấy một chiếc ba lô màu đen. Nằm im lìm. Không có ai đứng gần. Không có ai quay lại tìm.

Bạn thử hình dung khoảnh khắc ấy mà xem. Một con đường gần như không còn bóng người. Đêm lạnh. Chỉ có hai người lao công và một chiếc ba lô vô chủ. Nếu hai chị lặng lẽ mang nó về, có lẽ chẳng ai hay biết. Không ai chứng kiến. Không ai hỏi. Khoảnh khắc đó, không có gì giữ con người lại, ngoài chính lòng mình.

Và hai chị đã chọn cách đơn giản nhất, cũng là cách ngay thẳng nhất. Ngay trong đêm, hai chị mang chiếc ba lô lên Công an phường 1, nhờ tìm trả lại cho người đánh mất.

Đến lúc công an mở ba lô kiểm tra, mọi người mới biết bên trong có gì. Bốn mươi bảy tờ đô la Mỹ, mệnh giá một trăm. Tổng cộng bốn nghìn bảy trăm đô, tương đương khoảng một trăm triệu đồng. Kèm theo một chiếc laptop hiệu Dell và một số giấy tờ.

Một trăm triệu đồng. Với nhiều người, đó là một con số. Nhưng với một người công nhân quét đường, lương tính từng đồng, làm việc từng đêm giữa trời lạnh, đó là số tiền mà có khi dành dụm nhiều năm chưa chắc đã có. Vậy mà đêm ấy, nó nằm gọn trong tay hai chị, rồi được hai chị mang thẳng đến trụ sở công an, nguyên vẹn.

Từ những giấy tờ trong ba lô, công an phường xác minh được người đánh rơi. Đó là anh Võ Thanh Vương, ba mươi hai tuổi, quê ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Anh trình bày rằng mình đã để quên chiếc ba lô bên đường Nguyễn Văn Cừ. Một người con xứ Quảng, mang theo cả trăm triệu đồng và chiếc máy tính, lên thành phố sương mù, rồi bỏ quên cả gia tài bên một gốc cây. Tôi nghĩ đêm đó hẳn anh đã hoảng hốt thế nào.

Sáng hôm sau, ngày mười hai tháng mười, Công an phường 1 mời cả ba người đến. Hai chị lao công đứng đó, trong bộ đồ làm việc quen thuộc, trao trả tận tay anh Vương toàn bộ tài sản. Đủ từng tờ tiền. Nguyên chiếc laptop. Không thiếu một thứ giấy tờ nào.

Ủy ban nhân dân phường trao thư cảm ơn cho hai chị. Còn Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt thì đề nghị khen thưởng, và nói rằng hành động của hai chị đã góp phần giữ gìn hình ảnh một Đà Lạt hiền hòa, thanh lịch, mến khách. Câu chuyện này được đăng trên báo Tuổi Trẻ, tháng mười năm 2023, và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng dành cho hai người phụ nữ ấy.

Bạn biết không, điều khiến tôi nghĩ mãi về câu chuyện này, là cái giờ khắc nó xảy ra. Chín giờ đêm. Phố vắng. Trời lạnh. Không ống kính nào hướng về gốc cây ấy. Không một ai đi ngang. Người ta vẫn nói, muốn biết một người tử tế đến đâu, đừng nhìn lúc họ đứng trước đám đông. Hãy nhìn lúc họ ở một mình. Lúc không ai nhìn, không ai biết, không ai khen hay chê. Lúc ấy, mọi lựa chọn chỉ còn là cuộc trò chuyện giữa mình với chính mình.

Hai chị Thu và chị Chúc đã có cuộc trò chuyện ấy giữa đêm Đà Lạt. Và câu trả lời của hai chị gọn gàng như một nhát chổi. Của người ta thì trả người ta. Không cân nhắc thiệt hơn. Không cần ai chứng kiến. Hai chị quét sạch con đường mỗi đêm, và giữ lòng mình cũng sạch như thế.

Tôi cũng muốn dừng lại một chút ở nghề của hai chị. Nghề quét đường. Cái nghề mà người ta đi ngang mỗi ngày nhưng ít khi dừng lại chào một câu. Làm đêm, làm khuya, mưa cũng làm, lạnh cũng làm. Vậy mà chính từ những con người thầm lặng nhất ấy, thành phố nhận về một bài học đẹp nhất về sự ngay thẳng. Hóa ra, tử tế không nằm ở chỗ người ta làm nghề gì, có bao nhiêu tiền. Tử tế nằm ở chỗ, khi cầm trên tay thứ không thuộc về mình, người ta nghĩ ngay đến ai đang khóc vì đánh mất nó.

Đà Lạt có ngàn hoa, có sương, có thông. Nhưng đêm hôm ấy, thứ đẹp nhất của Đà Lạt là hai người phụ nữ cầm chổi, đi qua một gốc cây, và chọn sống thẳng ngay cả khi bóng tối có thể che cho mình.