Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Mỗi Tối Nhặt Ve Chai Cùng Mẹ - Cậu Học Trò Quốc Oai Và Giấc Mơ Bách Khoa

Chín giờ tối. Ở một thị trấn nhỏ phía tây Hà Nội, có một cậu học trò vừa gấp lại trang vở. Em không lên giường ngủ. Em dắt chiếc xe đạp ra khỏi nhà, đạp vào những con ngõ đã lên đèn. Em đi tìm mẹ. Và khi tìm thấy rồi, hai mẹ con sẽ cùng nhau đi nốt quãng đường đêm còn lại, với một chiếc bao tải đựng vỏ chai và giấy vụn.

Ở gần cuối câu chuyện, người mẹ ấy sẽ nói một câu mà tôi tin ai từng làm mẹ nghe xong cũng lặng đi. Tôi xin để dành câu nói đó cho bạn.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca đến từ tổ dân phố Đình Tổ, thị trấn Quốc Oai, Hà Nội. Cách đây không lâu, trên mạng xã hội lan truyền một tấm ảnh. Trong ảnh là một nam sinh dáng người gầy gò, vẫn mặc nguyên chiếc áo đồng phục, tay xách chiếc bao tải cũ, cần mẫn nhặt từng vỏ chai trong đêm. Nhiều người dừng lại trước tấm ảnh ấy. Có người xót xa. Có người cảm phục. Còn tôi, khi đọc hết câu chuyện phía sau, tôi thấy một điều khác nữa. Tôi thấy hai mẹ con đang đi cùng nhau.

Cậu học trò trong ảnh tên là Đoàn Đình Phúc, học sinh lớp 12A10 Trường Trung học phổ thông Phan Huy Chú, huyện Quốc Oai. Bố Phúc mất sớm. Em sống cùng mẹ trong một căn nhà cấp bốn đã xuống cấp. Mẹ em, bà Tạ Thị Châu, năm nay 57 tuổi, mắc bệnh tim nhiều năm. Nhưng bà không dám đi chữa. Vì sợ tốn kém.

Ban ngày, bà ngồi chẻ lạt, bán cho các mối buộc hoa, kiếm vài chục nghìn đồng. Tối đến, bà xách bao tải đi nhặt ve chai. Từng vỏ chai, từng cân giấy vụn, là từng đồng bà dành dụm cho cậu con trai đang đứng trước ngưỡng cửa đại học.

Còn Phúc, ban ngày em học trên trường. Tối về, em làm bài tập. Khoảng chín giờ, khi trang vở cuối cùng đã xong, em mới đạp xe ra khỏi nhà. Em đi tìm mẹ. Gặp mẹ ở con ngõ nào, em đỡ ngay bao ve chai lên xe. Rồi hai mẹ con đi tiếp, tranh thủ nhặt thêm vài cái chai, thêm cân giấy vụn, trước khi cùng nhau về nhà.

Cứ thế, tối nào cũng vậy. Con đường đêm của thị trấn nhỏ ấy quen với bóng hai mẹ con. Một người đi trước, một người theo sau. Tiếng vỏ chai khua lách cách. Và những câu chuyện không đầu không cuối của hai người thân nhau nhất trên đời.

Có người hỏi Phúc, đi nhặt ve chai thế này, lỡ bạn cùng lớp nhìn thấy, em có ngại không. Phúc chỉ cười. Em nói đó là công việc chính đáng. Và em tự hào, vì giúp được mẹ.

Em còn nói thế này. Em biết mẹ hy vọng ở em nhiều, nên em không dám lơ là việc học. Em tự nhận mình học không quá xuất sắc. Nhưng em vẫn cố gắng mỗi ngày, để có cơ hội được học ngành Kỹ thuật Ô tô của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Một giấc mơ rất cụ thể. Có tên trường, tên ngành. Giấc mơ ấy được nuôi bằng những bó lạt của mẹ, và những buổi tối hai mẹ con đi bên nhau.

Nhưng cũng có những lúc ánh mắt cậu học trò ấy chùng xuống. Phúc bảo, nghĩ tới học phí và chi phí sinh hoạt trên thành phố, em lo lắm. Em đã tính đến chuyện đi làm thêm, để tự trang trải, vì em không muốn thành gánh nặng của mẹ. Và điều em sợ nhất, là mỗi lần mẹ ốm. Nhìn mẹ nằm trên giường với những cơn đau, em chỉ thấy sợ hãi và bất lực. Em ước mình lớn nhanh hơn, trưởng thành sớm hơn, để một ngày đưa được mẹ vào bệnh viện chữa căn bệnh tim ấy.

Còn người mẹ, bà Châu nói một câu mà tôi tin người mẹ nào nghe cũng lặng đi. Bà bảo, có người mẹ nào muốn con đi nhặt ve chai cùng mình đâu. Mỗi lần thấy con trong chiếc áo đồng phục rộng thùng thình, lặng lẽ trong các con ngõ, lòng bà xót xa. Bà từng dặn con, tối cứ ở nhà tập trung học, một mình mẹ đi nhặt cũng được. Nhưng thằng bé thương mẹ, cứ học xong là đạp xe đi tìm. Những ngày bà ốm nằm nhà, cậu con trai lại lủi thủi đạp xe đi một mình. Nghĩ đến cảnh ấy, bà trào nước mắt.

Hóa ra là vậy. Mẹ thì muốn con ở nhà. Con thì không đành để mẹ đi một mình. Hai người cứ thương nhau theo cách ngược chiều ấy, và gặp nhau ở giữa những con đường đêm.

Quanh hai mẹ con, may mắn là vẫn có những bàn tay ấm. Thầy hiệu trưởng Nguyễn Thanh Tuấn kể, Phúc thuộc diện hộ cận nghèo, nhưng em chăm ngoan, chịu khó, lực học khá, được bạn bè quý mến, và nhà trường vẫn để tâm giúp đỡ em. Cô giáo chủ nhiệm cũ của Phúc thì thi thoảng ghé thăm. Cô kể, nhà em khuất nẻo trong thị trấn, mưa lớn là nước ngập vào tận nhà, có lần mang đồ cho học trò, cô phải bỏ dép, xắn quần lên đầu gối mới vào được. Bà con tổ dân phố Đình Tổ cũng góp nhau hỗ trợ hai mẹ con mười lăm triệu đồng. Người gần nhà thì mang sang khi cân gạo, khi chai nước mắm. Ai có gì mang nấy.

Câu chuyện này được đăng trên báo VietNamNet, tháng 4 năm 2025, và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng dành cho hai mẹ con.

Bạn biết không, điều làm tôi nghĩ mãi không phải là cái nghèo trong câu chuyện này. Mà là quãng đường từ nhà ra ngõ, lúc chín giờ tối. Cậu học trò ấy đã có thể ở nhà, trong ánh đèn ấm, với lý do chính đáng nhất trên đời là việc học. Nhưng em chọn dắt xe ra, đi vào bóng tối, để mẹ không phải đi một mình. Chiếc bao ve chai vẫn nặng từng ấy. Con đường vẫn dài từng ấy. Chỉ khác một điều, có hai người cùng đi. Và hình như, với cả hai mẹ con, đó lại là quãng thời gian được ở bên nhau nhiều nhất trong ngày.

Tôi cũng nghĩ về giấc mơ Bách khoa của em. Người ta hay nói giấc mơ nằm ở phía trước. Nhưng với Phúc, tôi nghĩ giấc mơ ấy đang được nhặt lên mỗi tối, từng vỏ chai một, trên những con đường đêm của thị trấn Quốc Oai. Một giấc mơ được góp bằng những thứ nhỏ nhất, thì thường bền hơn người ta tưởng.