Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Cô Thủ Khoa Lớn Lên Từ Gánh Ve Chai Của Mẹ - Bàn Tay Nhặt Phế Liệu Viết Nên Điểm Số Cả Tỉnh Nhắc Tên

Bàn tay của một cô bé mười lăm tuổi thường cầm gì? Cây bút. Quyển vở. Có khi là chiếc kẹp tóc, hay cuốn truyện đọc dở. Nhưng ở Quảng Ngãi, có một đôi bàn tay mười lăm tuổi vừa quen với trang vở, vừa quen với vỏ lon, chai nhựa, giấy vụn. Buổi chiều, đôi tay ấy phụ mẹ phân loại ve chai. Buổi tối, cũng đôi tay ấy lật từng trang sách. Và mùa hè năm 2025, đôi tay ấy đã làm được một điều khiến nhiều người vừa thương vừa phục: trở thành thủ khoa kỳ thi vào lớp 10 của cả tỉnh, với 28,5 điểm.

Điều ít ai biết: cô bé ấy còn mang trong người một căn bệnh từ năm lớp hai. Vậy mà thứ phủ kín bức tường căn nhà hai mươi mét vuông của em, nghe xong bạn sẽ bất ngờ.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca đến từ xã Lân Phong, tỉnh Quảng Ngãi. Nơi có một căn nhà nhỏ chỉ rộng hai mươi mét vuông. Trong nhà có một chiếc giường, một bộ bàn ghế cũ. Và một thứ tài sản đặc biệt phủ kín bốn bức tường: hàng chục tấm giấy khen.

Cô bé tên là Ngô Đặng Quỳnh Mi. Mẹ em là bà Ngô Thị Kim Mai, năm nay sáu mươi tuổi, làm nghề mua ve chai. Bà là mẹ đơn thân. Ngày Mi bắt đầu đi học, ông bà ngoại cho hai mẹ con một ngôi nhà nhỏ, vốn là quán bán tạp hóa, để có chỗ che mưa che nắng. Từ đó, hai mẹ con nương nhau mà sống.

Mỗi sáng, bà Mai chở con đến lớp, rồi tranh thủ đạp xe đi mua ve chai. Người dân quanh vùng đã quen lắm với hình ảnh ấy. Một người mẹ lớn tuổi, một cô con gái nhỏ, và chiếc xe chở đầy những thứ người ta bỏ đi. Trên chiếc xe ấy, có cả tuổi thơ của Quỳnh Mi. Một tuổi thơ thiếu thốn đủ thứ, nhưng lạ thay, căn nhà hai mươi mét vuông ấy vẫn đầy ắp tiếng cười.

Rồi năm lớp 2, sóng gió ập đến. Quỳnh Mi mắc bệnh u hạch ở cổ. Khối u nằm gần mạch máu, không thể phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn, vì nguy cơ biến chứng quá lớn. Sức khỏe của em giảm sút nhiều từ đó. Một cô bé vốn đã nhỏ nhắn, nay lại phải mang theo căn bệnh ấy suốt những năm đi học.

Bà Mai từng nói một câu mà tôi nghe xong cứ lặng đi. Bà bảo: "Làm mẹ đơn thân chưa bao giờ là điều dễ dàng. Tôi và Mi lại thường xuyên đau ốm. Tuy nhiên, cả hai mẹ con đã cố gắng để vượt qua." Chỉ vậy thôi. Không một lời than. Không một lời trách số phận. Hai mẹ con cứ thế dìu nhau đi, người này là chỗ dựa của người kia.

Và cô bé ấy đã đáp lại tình thương của mẹ theo cách lặng lẽ nhất: học. Suốt chín năm tiểu học và trung học cơ sở, Quỳnh Mi luôn là học sinh xuất sắc. Em đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh. Những tấm giấy khen cứ thế nhiều lên, treo kín dần bốn bức tường, như một cách căn nhà nhỏ tự kể câu chuyện của mình.

Điều đáng nói là, Mi chưa từng đi học thêm. Nhà quá khó khăn, lấy đâu ra tiền. Em tự học qua mạng, bằng một chiếc điện thoại cũ. Thời gian rảnh, em ngồi xuống bên đống ve chai, phụ mẹ phân loại từng vỏ lon, từng chai nhựa. Cũng chính từ những giờ tự học trên chiếc điện thoại cũ ấy, cô bé bỗng tìm thấy một niềm đam mê: công nghệ thông tin. Em định hướng sau này sẽ theo học ngành này ở bậc đại học.

Mùa hè năm 2025, kết quả kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 được công bố. Ngô Đặng Quỳnh Mi đỗ thủ khoa của tỉnh Quảng Ngãi, với tổng điểm 28,5. Cô bé nhặt ve chai cùng mẹ, cô bé học bằng điện thoại cũ, cô bé mang khối u trong người từ năm lớp 2, đã đứng ở vị trí cao nhất trong hàng nghìn thí sinh.

Khi được hỏi, Mi nói thế này: "Trở ngại lớn nhất của em là sức khỏe. Vì thế em phải bố trí thời gian học tập và nghỉ ngơi phù hợp. Với em, học tập là con đường duy nhất để có thể thay đổi cuộc đời, đền đáp công ơn của mẹ."

Mười lăm tuổi, mà em đã hiểu một điều nhiều người lớn vẫn chưa hiểu. Rằng có những món nợ ân tình, người ta không trả bằng tiền. Người ta trả bằng cả cách mình sống.

Câu chuyện này được đăng trên báo Dân Trí, tháng 7 năm 2025, qua bài viết của tác giả Quốc Triều. Và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng dành cho hai mẹ con.

Bạn biết không, điều làm tôi nghĩ mãi không phải là con số 28,5. Mà là hình ảnh hai bàn tay của cô bé ấy. Một bàn tay buổi chiều nhặt những thứ người đời bỏ đi. Một bàn tay buổi tối viết nên những trang vở mà cả tỉnh phải nhắc tên. Hóa ra hai bàn tay ấy là một. Bàn tay biết cúi xuống phụ mẹ, cũng chính là bàn tay biết vươn lên cho mình. Cái nghèo có thể lấy đi nhiều thứ, nhưng nó không lấy được ý chí của một đứa trẻ được lớn lên trong tình thương.

Và còn một điều nữa. Người ta hay nhìn vào cô thủ khoa, nhưng tôi cứ muốn nhìn người mẹ. Sáu mươi tuổi, ngày ngày đạp xe đi mua ve chai, gom từng đồng lẻ nuôi con. Bà không cho con được lớp học thêm, không cho con được căn nhà rộng. Nhưng bà cho con thứ quý hơn tất cả: một mái nhà đầy tiếng cười, và một tấm gương về sự bền bỉ không lời. Có những người mẹ dạy con bằng sách vở. Có những người mẹ dạy con bằng chính đôi vai của mình.

Tháng chín tới, Quỳnh Mi sẽ bước vào ngôi trường cấp ba mới. Phía trước em còn cả một chặng đường dài, còn căn bệnh phải sống chung, còn những khó khăn chưa gọi tên. Nhưng tôi tin, một cô bé đã đi được từ đống ve chai đến ngôi vị thủ khoa, thì sẽ còn đi xa nữa.