Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Người Mẹ Một Tay Một Chân Bán Vé Số Giữa Sài Gòn - Và Bốn Chữ "Vì Con Mà Sống"

Vì con mà sống.

Bốn chữ thôi. Nghe qua tưởng là một câu nói buồn. Nhưng với người mẹ trong câu chuyện hôm nay, bốn chữ ấy lại là câu trả lời cho tất cả. Vì sao mỗi sáng chị thức dậy. Vì sao chị rời quê. Vì sao giữa trưa nắng Sài Gòn, chị vẫn chống nạng đi thêm một đoạn đường nữa, với xấp vé số trên tay.

Rồi nghe đến cuối, bạn sẽ biết người mẹ ấy bước đi bằng gì. Tôi chỉ xin nói trước một điều: không phải bằng đôi chân.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca đến từ phường Linh Trung, Thành phố Hồ Chí Minh. Nơi có một căn phòng trọ chỉ vỏn vẹn mười hai mét vuông. Và nơi có hai mẹ con đang cùng nhau đi qua những năm tháng vất vả nhất, bằng một thứ nhẹ hơn tất cả mọi gánh nặng: tiếng cười.

Chị tên là Nguyễn Thị Khớ, năm nay 49 tuổi, quê ở Quảng Ngãi. Chị là mẹ đơn thân. Và cơ thể chị chỉ còn một tay, một chân.

Tôi sẽ không dừng lại lâu ở điều đó. Vì chính chị cũng không sống bằng điều đó. Chị sống bằng một điều khác. Một người khác. Đứa con gái của chị.

Bốn năm trước, con gái chị bước vào đại học. Với nhiều gia đình, đó là chuyện vui bình thường. Nhưng với một người mẹ như chị Khớ, đó là một ngã rẽ. Để con được theo đuổi ước mơ giảng đường, chị quyết định rời quê hương Quảng Ngãi, vào Thành phố Hồ Chí Minh mưu sinh bằng nghề bán vé số. Mẹ đi theo con. Con học ở đâu, mẹ ở đó. Con cần bao nhiêu năm, mẹ đồng hành bấy nhiêu năm.

Hằng ngày, bất kể nắng hay mưa, chị rong ruổi khắp các nẻo đường để bán từng tờ vé số. Những ngày đầu đi bán, chị chỉ có thể dựa vào chiếc nạng và bên chân còn lại để di chuyển. Bạn cứ thử hình dung. Một đoạn đường mà người khỏe mạnh đi mười phút, chị phải đi lâu hơn thế nhiều. Một tờ vé số bán ra, tiền lời chẳng đáng là bao. Vậy mà từ những bước chân chậm rãi ấy, từ những tờ vé số mỏng tang ấy, một cô sinh viên được ngồi yên trong giảng đường suốt bốn năm trời.

Người ta hay nói nghề bán vé số là nghề bán hy vọng cho người khác. Ai mua một tờ, là mua một giấc mơ đổi đời. Nhưng tôi nghĩ, với chị Khớ, xấp vé số trên tay chị còn nuôi một giấc mơ khác. Giấc mơ ấy không nằm ở dãy số nào cả. Giấc mơ ấy có thật, đang lớn lên từng ngày, đang ngồi học ở một giảng đường trong thành phố này.

Điều làm tôi quý nhất trong câu chuyện, lại là những gì diễn ra sau giờ đi bán. Chị Khớ về căn phòng trọ mười hai mét vuông, tranh thủ nấu cơm, rồi đợi. Đợi con gái đi học về, để hai mẹ con cùng ăn, cùng chuyện trò. Bữa cơm ấy chắc chẳng có gì nhiều. Nhưng những người làm bài viết kể rằng, căn phòng nhỏ ấy vẫn luôn ấm áp tình thương và nụ cười, dẫu cuộc sống còn lắm khó khăn, thiếu thốn.

Câu chuyện này được đăng trên báo Thanh Niên, trong loạt bài mang tên "Vì con mà sống", tháng mười một năm 2025. Và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng dành cho hai mẹ con.

Bạn biết không, tôi cứ nghĩ mãi về bốn chữ "vì con mà sống". Lâu nay, chúng ta thường hiểu câu ấy theo nghĩa hy sinh. Mẹ vì con mà chịu khổ, mà gồng gánh, mà quên mình. Hiểu vậy không sai. Nhưng nghe câu chuyện của chị Khớ, tôi nhận ra còn một nghĩa khác, sâu hơn. Vì con mà sống, nghĩa là đứa con chính là lý do để người mẹ đứng dậy mỗi ngày. Không phải gánh nặng đè lên vai mẹ. Mà là nguồn sức mạnh nâng mẹ dậy.

Một mai thức giấc, biết rằng chiều nay có đứa con đi học về, có bữa cơm hai mẹ con ngồi với nhau, có câu chuyện trường lớp con kể. Chỉ vậy thôi, là đủ để một người mẹ chống nạng đi hết những con đường dài nhất của Sài Gòn. Hóa ra, người mẹ ấy không đi bằng chân. Chị đi bằng một lý do.

Và tôi cũng muốn nói điều này, thật nhẹ thôi. Chị Khớ chưa bao giờ cần ai thương hại. Thứ chị làm mỗi ngày là lao động, lương thiện và đàng hoàng, như bất cứ người mẹ nào đang nuôi con ăn học. Nếu có gì khác, thì là chị phải cố gắng nhiều hơn người khác gấp nhiều lần, mà vẫn giữ được nụ cười trong căn phòng trọ của mình. Điều đó không gọi là tội nghiệp. Điều đó gọi là đáng nể.

Còn cô con gái, tôi tin rằng em hiểu. Hiểu rằng mỗi trang vở của mình được đánh đổi bằng những bước chân của mẹ ngoài kia. Có lẽ vì thế mà em đi học về là về thẳng với mẹ, ăn bữa cơm mẹ nấu, kể mẹ nghe chuyện trong ngày. Hiếu thảo, đôi khi chưa cần là báo đáp gì lớn lao. Hiếu thảo, trước hết là về nhà đúng bữa, là để mẹ được đợi mình trong niềm vui chứ không phải trong lo lắng.

Mai này, khi cô sinh viên ấy tốt nghiệp, cầm tấm bằng trên tay, tôi nghĩ tấm bằng đó sẽ có hai cái tên. Một cái tên in trên giấy. Và một cái tên không in, nhưng ai cũng đọc được: tên của người mẹ bán vé số ở phường Linh Trung.