Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Ngọn Đèn 2 Giờ Sáng - Cụ Bà 80 Tuổi Nhận Bằng Đại Học Sau 10 Năm Đèn Sách

Hai giờ sáng. Cả thành phố còn đang ngủ say. Nhưng trong một căn nhà nhỏ ở San Diego, nước Mỹ, có một ngọn đèn vừa bật sáng. Dưới ngọn đèn ấy, một mái tóc bạc trắng đang cúi xuống trang vở. Bà cụ năm nay 80 tuổi. Và bà đang ôn bài, như bao cô cậu sinh viên khác.

Bà đã đợi tấm bằng ấy gần sáu mươi năm. Nhưng điều bà tiết lộ ngay trong buổi lễ tốt nghiệp mới là thứ khiến tôi bất ngờ nhất.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca là về bà cụ ấy. Bà tên là Yasuko Fuji, một người Nhật Bản nhập cư đến Mỹ vào giữa những năm 1960. Câu chuyện của bà được báo Dân Trí kể lại vào tháng 5 năm 2019, theo kênh truyền hình CBS8 của Mỹ. Và tôi tin rằng, nghe xong, bạn sẽ nhìn chữ "muộn" theo một cách rất khác.

Ngày còn trẻ, bà Fuji cũng từng ngồi trên giảng đường. Cũng từng ôm ấp giấc mơ có một tấm bằng đại học như bao người. Nhưng rồi cuộc sống ập đến. Bà phải tạm gác việc học, để đi làm, kiếm tiền nuôi gia đình. Tạm gác thôi, bà nghĩ vậy. Nhưng cái "tạm" ấy kéo dài gần sáu mươi năm.

Sáu mươi năm. Đủ để một đứa trẻ sinh ra, lớn lên, lập gia đình, rồi có cháu. Đủ để người ta quên đi rất nhiều thứ. Nhưng có một thứ bà Fuji chưa bao giờ quên. Bà nói thế này: "Trong tâm trí mình, tôi luôn muốn kết thúc việc học đại học."

Rồi chồng bà qua đời. Căn nhà vắng đi một người. Ở cái tuổi mà nhiều người chọn nghỉ ngơi, bà Fuji chọn một con đường khác. Bà đăng ký đi học trở lại, ở trường Mesa College. Một bà cụ tóc bạc, ngồi giữa những sinh viên đáng tuổi cháu mình.

Con đường ấy kéo dài mười năm. Mười năm, bạn ạ. Không phải bốn năm như người trẻ. Mười năm đèn sách, từng môn một, từng học kỳ một. Hai năm cuối, bà chuyển sang trường đại học San Diego State, để hoàn tất chương trình.

Mười năm ấy không hề dễ dàng. Trở ngại lớn nhất với bà, lạ thay, không phải là bài vở. Mà là công nghệ. Máy tính, phần mềm, bài nộp trực tuyến. Những thứ mà người trẻ chạm vào là quen, còn bà thì phải học lại từ đầu. May mắn là bà có cô cháu gái nhỏ, Lisbon Zeigler, luôn ở bên giúp đỡ. Bà cười kể: "Cháu gái đã giúp đỡ tôi rất nhiều, và nó rất thông minh."

Còn lịch học của bà thì sao? Cô con gái Yuki Zeigler kể lại, mà nghe xong tôi cứ lặng đi một lúc. Cô nói: "Mẹ tôi thường thức dậy vào lúc 2 giờ sáng. Bà ấy học từ lúc đó, rồi ra khỏi cửa vào 7 giờ sáng." Năm tiếng đồng hồ mỗi đêm, một mình với trang sách, khi cả nhà còn say giấc. Ngày này qua ngày khác. Năm này qua năm khác. Suốt mười năm.

Cô con gái nói thêm một câu: "Bà thật sự là một nguồn cảm hứng cho tất cả mọi người. Nếu có ai định làm một điều phi thường, thì đó chính là bà ấy."

Mà bà cụ ấy không hề học theo kiểu gắng gượng đâu. Tiến sĩ Susan Federman, giảng viên xã hội học ở trường San Diego State, kể một chi tiết rất dễ thương: "Tôi không biết rằng chúng tôi cùng tuổi, vì bà ấy vẫn bật cười trước những trò đùa cũ của tôi y như những người khác." Một sinh viên 80 tuổi, vẫn cười giòn trong lớp học. Vẫn trẻ, theo cái cách mà tuổi tác không chạm tới được.

Rồi ngày ấy cũng đến. Một buổi lễ tốt nghiệp vào tháng 5 năm 2019. Giữa hàng nghìn tân cử nhân tuổi đôi mươi, có một bà cụ 80 tuổi bước lên nhận tấm bằng đại học ngành khoa học xã hội. Tấm bằng mà bà đã chờ gần sáu mươi năm, và đánh đổi bằng mười năm miệt mài đèn sách.

Hôm ấy, bà nói: "Tôi cảm thấy rất tuyệt vời." Rồi bà nói thêm một câu, mà tôi nghĩ là dành cho tất cả chúng ta: "Bất cứ ai cũng có thể làm được. Nếu một người nước ngoài như tôi làm được, thì một người bản địa cũng có thể làm điều đó. Không bao giờ là quá muộn."

Và bạn biết điều khiến tôi phục nhất không? Nhận bằng xong, bà không coi đó là điểm dừng. Trong lễ tốt nghiệp, bà còn tiết lộ dự định thành lập một doanh nghiệp của riêng mình. Ở tuổi 80. Bà khẳng định: "Bất cứ điều gì bạn đặt tâm trí vào, bạn có thể hoàn thành nó."

Bạn biết không, nghe chuyện bà Fuji, tôi cứ nghĩ mãi về ngọn đèn lúc hai giờ sáng ấy. Tấm bằng chỉ là một tờ giấy trao trong một buổi lễ. Nhưng ngọn đèn kia thì cháy suốt mười năm. Không ai vỗ tay cho những đêm ấy cả. Không ai nhìn thấy. Chỉ có bà, trang vở, và một lời hứa với chính mình từ thời con gái.

Chúng ta hay nói "giá mà ngày xưa", rồi để câu nói ấy khép lại mọi dự định. Học thêm một thứ gì đó, giá mà bắt đầu sớm hơn. Tập một thói quen tốt, giá mà còn trẻ. Bà Fuji thì không nói "giá mà". Bà chỉ lặng lẽ dậy lúc hai giờ sáng, và làm. Hóa ra, thứ chia cách chúng ta với điều mình mơ ước, nhiều khi không phải là tuổi tác. Mà là cái quyết định bắt đầu.

Và tôi cũng nghĩ về món nợ với chính mình. Ai trong chúng ta cũng có một điều gì đó từng dang dở. Một việc đã hứa mà chưa làm. Bà Fuji mất gần sáu mươi năm mới trả xong món nợ ấy. Nhưng bà đã trả. Trả trọn vẹn. Nên nếu trong lòng bạn cũng đang có một điều dang dở, thì câu chuyện này như một lời nhắn nhỏ: chưa xong, không có nghĩa là không bao giờ xong.