Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Cô gái từng rụng hết tóc trong phòng ghép tủy, nay gom tóc người lạ làm tóc mới cho trẻ ung thư

Tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, ở Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương, Hà Nội. Một cô bé mười ba tuổi quê Hưng Yên được đội lên đầu một mái tóc mới, đúng vào ngày sinh nhật mình. Mái tóc ấy làm từ tóc thật, của những người em chưa từng gặp. Em nói với phóng viên: cháu rất xúc động, và mong sẽ khỏe lại để về nhà với bố mẹ, đi học lại.

Người đứng sau món quà ấy là một phụ nữ ngoài ba mươi tuổi, tên là Hoàng Thị Diệu Thuần. Chị hiểu rất rõ cảm giác của cô bé. Vì nhiều năm trước, chính chị cũng từng rụng hết tóc, nằm trong căn phòng vô trùng của viện này.

Chị Thuần sinh năm một nghìn chín trăm tám mươi bảy, quê huyện Quỳ Hợp, Nghệ An. Tháng chín năm hai nghìn không trăm lẻ năm, chị vừa vào năm thứ nhất ngành tài chính ngân hàng ở Đại học Quốc gia Hà Nội. Theo đài Tiếng nói Việt Nam, một lần chị vào Viện Huyết học thăm một người bệnh, rồi nhận ra mình cũng có những dấu hiệu y như vậy. Đi khám, chị biết mình mắc bệnh ung thư máu.

Suốt bốn năm đại học, chị vừa học vừa ra vào viện. Chị ghi nhật ký: những lần nhập viện, tâm trạng của mình, câu chuyện của những người nằm cùng phòng. Từ năm hai nghìn không trăm mười, bệnh nặng hơn. Đài Tiếng nói Việt Nam kể chị viết nhiều hơn, vì sợ. Sợ đau, sợ cô đơn, sợ không còn kịp nữa.

Tháng tám năm hai nghìn không trăm mười hai, những trang nhật ký ấy thành cuốn sách mỏng đầu tiên, tên là Như hoa hướng dương. Chị kể với báo Thế giới và Việt Nam: trước đó em chưa bao giờ có ý định viết, nhưng em nghĩ, nhỡ sau ca phẫu thuật, không biết chuyện gì sẽ xảy ra.

Cũng năm ấy, chị được ghép tế bào gốc ở Viện Huyết học. Người cho là anh trai chị. Chị nằm hơn ba tháng trong phòng vô trùng, người nhà không được vào. Trước khi ghép, thuốc điều trị làm tóc chị rụng sạch. Báo Nhân Dân kể chi phí khi ấy gần năm trăm triệu đồng, được cộng đồng góp tay giúp đỡ.

Ca ghép thành công. Cuối năm hai nghìn không trăm mười lăm, chị ra cuốn sách thứ hai, Muôn ánh Mặt Trời, kể quãng thời gian ghép tủy, như một lời cảm ơn. Chị nói về những người đã giúp mình: họ giống như ánh Mặt Trời sưởi ấm cho em. Rồi chị nói: hiện tại với em là món quà ngọt ngào nhất, sau biết bao thử thách dai dẳng.

Khỏe lại, chị đi làm, có thời gian viết kịch bản cho một chương trình truyền hình. Nhưng chị không đi xa khỏi bệnh viện. Báo Nhân Dân kể, khoảng mười năm sau ngày phát bệnh, chị quay lại viện. Lần này không phải để nằm, mà làm tình nguyện viên ở khoa bệnh máu trẻ em. Tuần nào chị cũng vào, đọc sách cho các em, bày trò chơi, ngồi trò chuyện.

Chị kể với báo Nhân Dân: sự hồn nhiên của các em tiếp thêm cho tôi sức mạnh. Người ngoài nghĩ chị vào để cho. Chị lại thấy mình là người được nhận.

Rồi chị để ý tới những bà mẹ ngồi bên giường con suốt ngày dài. Năm hai nghìn không trăm mười chín, chị mở lớp dạy thêu miễn phí cho các phụ huynh đang chăm con ở khoa, đặt tên là Đôi bàn tay mẹ. Từ năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt, mỗi sản phẩm các mẹ thêu xong được trả ba mươi lăm nghìn đồng, có người lo bán giúp. Ngồi chờ con mà vẫn kiếm được đồng tiền, lòng mẹ cũng bớt rối.

Cũng năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt, chị lập Mạng lưới Vì trẻ em ung thư. Chị viết sách, mở lớp dạy vẽ, dạy thêu, viết báo. Tiền lãi từ ba cuốn sách và từ những lớp ấy, trừ chi phí, chị đưa hết vào quỹ. Mạng lưới có học bổng tên Em ước mong sao, mỗi suất năm triệu đồng, cho những em học giỏi mà có cha hoặc mẹ đang mắc ung thư. Hai năm đầu, đã trao hai mươi hai suất.

Rồi tới chuyện mái tóc. Chị ngồi nghe các em kể. Điều trị xong, tóc mới mọc lơ thơ, các em ngại tới trường, ngại bạn bè nhìn. Chị nhớ lại chính mình ngày trước. Chị nói với báo Đại biểu Nhân dân: một mái tóc đẹp là điều tôi và nhiều người đồng bệnh luôn ao ước khi ấy.

Tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi hai, Trạm tóc ước mơ ra đời. Ai muốn tặng thì cắt tóc của mình, dài từ hai mươi lăm phân trở lên, buộc sợi thun lại, cho vào túi giấy rồi gửi tới. Mạng lưới gom những lọn tóc ấy, làm thành tóc giả bằng tóc thật, rồi trao cho các em đang điều trị.

Chị kể với phóng viên rằng lúc trao những bộ tóc đầu tiên cho các bé là lúc chị xúc động nhất, và chị sẽ nhớ mãi.

Một năm sau, trạm đã nhận hơn ba nghìn lọn tóc, trao hơn một trăm năm mươi bộ tóc mới cho các em ở Viện Huyết học và Bệnh viện Nhi Trung ương. Tới ngày hội tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, theo báo Đại biểu Nhân dân, đã có hơn hai mươi hai nghìn người gửi tóc, hơn bảy trăm người bệnh, cả trẻ em lẫn người lớn, có tóc mới. Riêng hôm ấy có tám trăm chín mươi mốt lọn tóc được gửi tới. Người hiến nhỏ nhất mới bốn tuổi.

Những người cắt tóc cũng có chuyện riêng. Có bà mẹ đưa con gái mười ba tuổi tới hiến tóc, mong việc con làm sẽ truyền thêm cảm hứng cho người khác. Tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, đài Tiếng nói Việt Nam gặp một người đàn ông bốn mươi hai tuổi ở Hà Nội, đã nuôi tóc từ đầu năm hai nghìn không trăm hai mươi ba chỉ để mang tới đây. Ông nói: tôi muốn hiến tóc cho các em đang phải điều trị bệnh, bị rụng tóc.

Cũng hôm ấy, một cô bé mười hai tuổi ở Hưng Yên tới hiến tóc lần thứ hai. Lần đầu, em mới mười tuổi. Còn một cô bé mười lăm tuổi ở Lào Cai, tóc vừa rụng hết hai tuần trước, đội mái tóc mới lên rồi nói: mái tóc này sẽ giúp con có thêm động lực trong việc điều trị bệnh.

Chị Thuần cũng chưa hết những ngày khó. Báo Đại biểu Nhân dân kể sau này chị còn phải điều trị thêm một đợt bệnh khác, tới năm hai nghìn không trăm hai mươi ba thì ổn định. Ở ngày hội tóc năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, rồi năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, chị vẫn đứng đó, đón từng lọn tóc.

Tin gần nhất mình tìm được là giữa tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu. Trạm tóc ước mơ vẫn mở ngày hội ở Viện Huyết học. Vẫn có người ngồi xuống ghế cắt tóc. Vẫn có em nhỏ đội tóc mới ra về.

Mình cứ nghĩ tới những lọn tóc buộc thun, nằm trong túi giấy. Người cắt có khi chẳng biết tóc mình sẽ về đâu. Người nhận cũng chẳng biết ai đã nuôi mái tóc ấy bao năm. Chỉ có một người đứng ở giữa, người từng rụng hết tóc, đi nối hai đầu ấy lại với nhau.

Có những nỗi đau đi qua rồi thì người ta chỉ muốn quên. Chị Thuần thì quay lại, ngồi xuống cạnh giường các em, như ngày xưa từng có người ngồi cạnh chị. Nếu tóc bạn đang dài, biết đâu một ngày nào đó, nó cũng có chỗ để về. Tình Ca. Ở đây có bình an.