Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Cậu học trò ngồi xe lăn từng được em trai cõng đến lớp, nay ghép máy tính cũ tặng người khó khăn

Năm hai nghìn không trăm lẻ bảy, có một cậu sinh viên ngồi xe lăn tới Hà Nội dự lễ tuyên dương thủ khoa. Phóng viên hỏi cậu em trai có mong ước gì. Cậu em nói: em mong anh Tưởng có được cái máy vi tính. Gần hai mươi năm sau, người anh ngồi xe lăn ấy đang tự tay ghép những chiếc máy tính cũ, đem tặng người khó khăn.

Anh tên Nguyễn Duy Tưởng, quê ở Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Báo Dân Trí kể, khi mới năm tháng tuổi, anh bị sốt bại liệt và mất khả năng đi lại. Đôi chân teo dần. Từ đó, đi đâu anh cũng phải nhờ người khác, rồi nhờ chiếc xe lăn, và bây giờ là chiếc xe ba bánh.

Anh học hết lớp một thì phải nghỉ. Báo Dân Trí ghi vì trường chuyển ra xa nhà. Báo Tiền Phong, trong bài được báo Tuổi Trẻ đăng lại năm hai nghìn không trăm lẻ bảy, kể khi ấy mẹ anh đổ bệnh, không còn ai cõng anh tới lớp. Cậu bé cứ hỏi hoài: bao giờ con lại được đến trường?

Ở nhà, anh tự học qua sách. Anh kể với báo Dân Trí: địa lý, lịch sử, văn học và bất cứ kiến thức nào có thể tìm thấy trên những trang sách, mình đều say mê đọc. Mấy năm ấy, bạn bè cùng tuổi lên lớp, còn anh ngồi một chỗ với mấy cuốn sách cũ.

Khoảng bốn năm sau, cậu em trai kém anh bốn tuổi, tên Tín, vào lớp hai. Báo Tiền Phong kể chính Tín xin cõng anh đi học. Anh lén ngồi học cùng. Báo Dân Trí kể tiếp, một hôm anh bị phát hiện khi đang viết bài hộ bạn. Thầy hiệu trưởng không la. Thầy chỉ hỏi: thế em có muốn đi học không? Anh đáp: dạ có.

Từ đó, ngày nào cậu em nhỏ cũng cõng anh tới trường, mưa cũng như nắng. Báo Tiền Phong kể Tín cõng anh suốt những năm tiểu học. Báo Dân Trí kể về sau là đèo anh đi học, tới hết lớp mười hai. Hai anh em thường học chung trường, có năm còn chung một lớp.

Năm hai nghìn không trăm lẻ sáu, Tưởng đỗ thủ khoa đầu vào ngành công nghệ thông tin của Đại học Thái Nguyên. Báo Tiền Phong kể, mỗi lần từ quê lên, anh tự lăn xe lăn chừng ba cây số từ bến xe về ký túc xá. Mỗi tháng anh sống bằng bốn trăm nghìn đồng. Vậy mà ở lớp, anh vẫn nhận làm lớp phó đời sống, lo chuyện ăn ở cho bạn bè, lúc vui còn cất giọng hát quan họ. Còn Tín học ở Hà Nội, thuê phòng trọ rẻ ở xa, đạp xe bảy cây số tới trường cho đỡ tiền xe buýt.

Năm ấy, hai anh em nói với phóng viên những mong ước nghe rất thương. Tưởng nói: ước mơ lớn nhất của em là Tín trở thành người đàn ông thành đạt, bản lĩnh và nhân ái. Còn Tín, như mình kể lúc đầu, chỉ mong anh mình có được một cái máy vi tính. Một người học công nghệ thông tin, mà điều ước của đứa em dành cho anh lại là một cái máy tính. Có lẽ khi ấy anh chưa có máy riêng để học.

Ngay từ năm thứ ba đại học, anh đã đi giúp người khác. Báo Dân Trí kể anh lập một câu lạc bộ sinh viên tình nguyện, cùng hội người khuyết tật ở Thái Nguyên đi gặt lúa, làm nhà, làm đường, trao chăn, dạy tin học cho bà con. Một chàng trai ngồi xe lăn, dẫn các bạn đi gặt lúa giúp người.

Ra trường, anh làm công nghệ ở nơi từng thực tập, học thêm về phần cứng máy tính. Rồi anh về Bắc Ninh mở một cửa hàng sửa máy tính, từ tháng tám năm hai nghìn không trăm mười ba. Mỗi sáng, anh chở con gái đi học bằng chiếc xe ba bánh, rồi về ngồi vào bàn sửa máy.

Song song với nghề, anh làm cầu nối trao xe lăn cho người khuyết tật. Trang tin của Đài Truyền hình Việt Nam kể gần hai mươi năm nay anh sửa xe lăn, sửa nạng rồi trao tặng không lấy tiền. Nhà anh thành chỗ gom những chiếc nạng, chiếc xe lăn người ta không dùng nữa, để sửa lại, chuyển tới người cần. Anh nói với báo Dân Trí: đối với những người khuyết tật, xe lăn không phải là phương tiện nữa mà nó có thể là đôi chân. Chẳng hạn với mình, xe lăn là đôi chân.

Khoảng hai năm gần đây, anh làm thêm một việc. Anh gom những linh kiện máy tính cũ: một thanh bộ nhớ, một ổ cứng, một cái màn hình, một cục pin. Anh kể: có người quen biết việc mình làm nên chủ động thu gom rồi gửi về. Có khách mang máy cũ tới sửa, rồi để lại luôn. Anh thử từng món, phân loại, rồi mới lắp ghép thành một chiếc máy còn dùng tốt.

Việc ấy chậm lắm. Có chiếc máy mất hàng tháng mới xong, vì thiếu bộ nhớ, ổ cứng yếu, phải chờ thay màn hình, thay pin, thay bàn phím. Có người tặng pin, có người tặng bàn phím, ổ cứng. Anh nói với báo Dân Trí: mình chỉ biết, có linh kiện thì gom lại, thiếu gì thì tìm cách bổ sung. Đến tháng chín năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, khoảng mười lăm chiếc máy đã tới tay người cần.

Người nhận là một cậu sinh viên đỗ Đại học Bách khoa mà nhà khó khăn. Là một người bị tai nạn, liệt tủy sống. Gần đây là một bà mẹ đơn thân khuyết tật, có hai con tới tuổi đi học. Chị từng nói với anh: em chỉ chia sẻ với anh thôi, còn cũng không dám hy vọng nhiều. Rồi chiếc máy tới. Đài Truyền hình Việt Nam kể thêm một người hàng xóm cùng phường được anh tặng máy để học làm nội dung trên mạng, tự kiếm thêm thu nhập.

Anh còn mở lớp tin học trực tuyến không lấy tiền, dạy cách dùng máy tính, soạn văn bản, làm bảng tính. Ai cảm ơn, anh đều gạt đi. Anh nói: thành quả là do rất nhiều người khác mang lại, chứ nó không hoàn toàn là công sức của mình. Nếu muốn cảm ơn thì cũng không nhất thiết phải cảm ơn mình. Anh chỉ mong người được giúp, sau này, làm điều tương tự với người khác.

Vì sao anh làm? Anh nói với báo Dân Trí: mình luôn cảm thấy may mắn vì bản thân có được cơ hội đi học và theo đuổi ước mơ. Mỗi lần giúp được ai, anh thấy mình có giá trị. Và anh muốn những người khuyết tật khác cũng thấy như vậy về chính họ, không cần làm điều gì lớn lao.

Cuối tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, Đài Truyền hình Việt Nam kể anh đang cùng bạn bè gom máy, mong tới cuối năm đủ để dựng một phòng tin học cho một ngôi trường vùng cao. Anh nhắn nhủ: đừng chờ đợi đến khi đủ điều kiện, hãy làm việc tốt, mà làm luôn, làm ngay khi mình có thể.

Mình cứ nghĩ về câu nói của cậu em năm ấy: em mong anh Tưởng có được cái máy vi tính. Một điều ước nhỏ của đứa em trai. Bây giờ người anh không chỉ có máy tính. Anh ghép từng chiếc máy từ những thứ người ta bỏ đi, để thành điều ước của người khác.

Ngày xưa có một đứa em cõng anh đến lớp. Bây giờ, theo cách của mình, anh cõng tiếp những người đi sau. Có những món quà không mất đi, nó chỉ đổi tay. Tình Ca. Ở đây có bình an.