Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Má Ba ở Gò Vấp và hơn bốn mươi năm ghép vải vụn thành áo cho trẻ nghèo, người bệnh phong

Trong căn nhà nhỏ ở quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, có một bà cụ tóc bạc ngồi bên chiếc máy may cũ. Quanh bà là những túi vải vụn đủ màu, đủ cỡ, xin từ các tiệm may trong xóm. Bà chỉ vào mấy chồng quần áo đã giặt sạch, gấp phẳng, rồi nói với phóng viên: con coi nè, gia tài quý giá của má đó, quần áo cả ngàn cái.

Bà cụ ấy tên Nguyễn Thị Nga, sinh năm một nghìn chín trăm ba mươi chín. Người trong xóm gọi bà là má Ba, có người gọi thêm là má Ba cô đơn, vì bà sống một mình. Đầu năm hai nghìn không trăm hai mươi hai, khi báo VietNamNet tìm tới, bà tám mươi ba tuổi. Hơn bốn mươi năm qua, bà làm một việc không ai giao: ghép vải vụn thành áo quần, chăn mền, tặng trẻ em nghèo và những người bệnh phong ở vùng xa.

Chuyện bắt đầu từ những chuyến đi lên vùng núi. Báo VietNamNet kể, hơn bốn mươi năm trước, bà tới một vùng sâu vùng xa ở tỉnh Gia Lai và thấy trẻ con không có quần áo mặc. Báo Việt Nam News ghi rõ hơn: năm một nghìn chín trăm tám mươi bảy, bà ghé một khu điều trị bệnh phong ở Pleiku, thấy trẻ nhỏ không có áo ấm, người lớn không có chăn đắp. Còn báo Pháp Luật Việt Nam thì kể từ những năm tám mươi, bà đã theo đoàn đi làm từ thiện ở Bình Định, Quảng Ngãi, lên tận các xã vùng núi huyện Trà Bồng.

Bà kể với báo Pháp Luật Việt Nam về những người bệnh phong bà gặp ngày ấy: lúc đó, họ quần áo rách rưới, má nhìn mà không cầm được nước mắt. Bà về nhà, muốn may cho họ. Nhưng bà không có tiền mua vải. Và bà cũng chưa biết may.

Bà đi xin vải vụn ở các tiệm may. Những mảnh vải thừa người ta định bỏ, bà ôm về, cắt, ghép, khâu tay. Báo VietNamNet kể mấy món đầu tiên méo mó, nhăn nhúm. Bà tháo ra, làm lại. Lại tháo ra, lại làm lại. Cho tới khi bà tìm được cách riêng để ghép vải vụn thành một bộ đồ trẻ em tươm tất. Bà nói gọn: có chí là làm được thôi.

Về sau, có người tốt bụng tặng bà một chiếc máy may cũ. Máy cũ thì hay hư. Bà tự mày mò cách dùng, rồi tự sửa luôn. Bây giờ bà có cả một tủ đồ nghề như thợ chuyên nghiệp. Bà giải thích: tôi sống một mình nên cái gì cũng phải tự học và học hoài.

Một ngày của má Ba đều đặn như kim đồng hồ. Sáng tập thể dục, ăn sáng, rồi ngồi vào máy may. Đồ may xong, bà giặt sạch, gấp gọn, cho vào từng túi ni lông, chờ các nhóm thiện nguyện tới lấy mang đi. Báo Việt Nam News ghi bà vẫn làm tới mười giờ đêm.

Bà rất khó tính với những món đồ đem cho. Bà nói với báo Pháp Luật Việt Nam: đồ má may cho người nghèo là đồ cúng cho Phật nên phải đẹp, phải đường hoàng, không qua loa được. Bà bảo, cái gì má cũng dễ, nhưng đồ má tặng cho người nghèo thì rất khắt khe. Khắt khe tới mức bốn mươi năm rồi, bà vẫn chưa tìm được ai gấp quần áo phụ cho vừa ý.

Nhiều năm, bà theo đoàn mang đồ lên các trại phong. Đoàn của bà kết nghĩa với bà con ở đó, cứ tới trung tâm huyện là có người đón, rồi vượt núi, vượt sông mà vô. Bà kể: mấy người bị phong đó, có ai dám lại gần, người ta sợ lây bệnh. Rồi bà cười: nếu mà lây cũng được, nhưng mấy chục năm qua, má có mệnh hệ gì đâu.

Tiền đâu để mua gạo, mua đồ? Má Ba đi nhặt ve chai, gom chai nhựa đem bán. Tiền dư, cùng tiền tiêu vặt cháu chắt cho, bà bỏ vào hai con heo đất. Báo VietNamNet kể, một con để dành mua hai tấn gạo, con kia để mua hai trăm thùng mì gói, phát cho người khó. Báo Pháp Luật Việt Nam ghi, cứ vài tháng bà đập heo được chục triệu đồng. Bà nói: má đập ra, mấy trại phong thiếu gì má mua.

Còn bà thì sống rất ít. Bà ngủ trên chiếc chiếu cói. Hàng xóm thương, hay mang đồ ăn tới, bà không nhận, tới mức phải treo tấm bảng ghi không nhận đồ ăn. Bà nói: má cần gì đâu, mỗi bữa một ít rau luộc chấm nước tương, một chén cơm là đủ.

Phía sau đôi tay đạp máy may ấy là một cơ thể đã nhiều lần ngã bệnh nặng. Báo VietNamNet kể năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu, bà phát hiện ung thư tử cung. Năm hai nghìn, bà lại bị ung thư vú. Báo Pháp Luật Việt Nam kể thêm một lần ung thư bàng quang. Năm tám mươi tuổi, bà bị tai biến. Vậy mà theo báo Việt Nam News, chỉ ba tháng sau ca mổ năm hai nghìn, bà đã theo đoàn thiện nguyện lên núi.

Bà nói về bệnh tật bằng giọng bình thản lạ lùng. Bà kể với báo VietNamNet: chết vì bệnh hiểm nghèo là cái chết được báo trước. Mình cứ sống cho tốt, lạc quan, cống hiến hết mình cho việc thiện. Sống như thế, tự nhiên sẽ không sợ bệnh, sợ chết nữa.

Năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt, má Ba mắc Covid, nằm điều trị mười bốn ngày ở bệnh viện tại Gò Vấp. Nằm viện mà bà không chịu nằm yên. Bà làm sào phơi đồ, làm kệ để chai dung dịch sát khuẩn, nhắc mọi người trong phòng tập thể dục, hít thở. Một người hàng xóm nằm cùng phòng kể với báo Việt Nam News rằng ai cũng thương bà, xem bà như bà của mình, bà xuất viện rồi ai cũng nhớ.

Báo VietNamNet còn kể một chuyện ân tình. Bà đang ở trong căn nhà của một người trưởng nhóm thiện nguyện ngày xưa, người đã mất vì tai nạn giao thông. Trước khi mất, cô dặn các con để má Ba ở đó đến hết đời. Các con của cô còn gửi tiền cho bà mỗi tháng. Bà nói: tôi rất biết ơn, nguyện dùng số tiền này làm từ thiện như một cách cám ơn cô ấy và các con của mình.

Hỏi vì sao làm, má Ba trả lời rất ngắn: mình khổ nhưng người ta còn khổ hơn. Rồi bà nói thêm một câu mà mình nghĩ hoài: má làm việc này không phải là bố thí, càng không phải giúp ai, má đang giúp chính má đó. Niềm vui của bà là lúc thấy bọn trẻ mặc đồ mình may. Bà kể với báo VietNamNet: niềm vui ấy khiến mọi mệt mỏi, buồn phiền, bệnh tật trong tôi tan biến.

Tháng mười năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, khi báo Pháp Luật Việt Nam ghé thăm, má Ba tám mươi bốn tuổi. Từ đầu năm ấy, bà vẫn đi hai chuyến lên trại phong ở Đắk Lắk và Kon Tum. Bà chỉ còn một điều mong, bà nói với phóng viên: con tìm ai nối nghiệp giúp má. Vải còn nhiều lắm, má mới mua. Mình chưa tìm được tin nào mới hơn về bà.

Mình cứ nghĩ mãi về những mảnh vải vụn. Người ta cắt áo xong thì bỏ đi, vì nó nhỏ quá, lẻ quá, chẳng làm được gì. Má Ba nhặt về, ghép lại, thành cái áo cho một đứa trẻ trên núi. Đời bà cũng vậy, mấy lần bệnh tật tưởng như cắt vụn ra rồi. Vậy mà bà ghép lại được, bằng một sợi chỉ tên là thương người.

Nếu nhà bạn có tủ áo cũ còn lành, hay xóm bạn có tiệm may đang dọn vải thừa, biết đâu ở đâu đó cũng có một bà cụ như má Ba đang chờ. Tình Ca. Ở đây có bình an.