Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Cuộc Hôn Nhân Thế Kỷ: Cụ Ông 112 Tuổi, Cụ Bà 102 Tuổi Và Mối Duyên Bắt Đầu Từ Một Rổ Ếch

Một rổ ếch. Bạn có tin không, cuộc hôn nhân dài nhất mà tôi từng được nghe kể, lại bắt đầu từ một rổ ếch. Không có hoa. Không có thư tình. Chỉ có một cô gái trẻ đứng lóng ngóng trong gian bếp nhà chủ, và một chàng trai vừa đi làm đồng về, áo còn lấm bùn. Vậy mà từ buổi chiều ấy, hai con người đã đi cùng nhau gần trọn một thế kỷ.

Nhưng rổ ếch mới chỉ là đoạn mở đầu. Phía sau còn một bóng người đứng ngóng trên đê từ sáng sớm, mà nghe đến đó, có khi bạn sẽ thấy nhớ nhà.

Câu chuyện hôm nay của Tình Ca đưa chúng ta về một vùng quê ở huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Nơi có một căn nhà cũ, và trong căn nhà ấy là hai cụ già mà con cháu vẫn gọi là "cuộc hôn nhân thế kỷ". Cụ ông tên là Ma Văn Thọ, năm nay đã 112 tuổi. Cụ bà là Vũ Thị Tý, 102 tuổi. Ở cái tuổi xưa nay hiếm, hai cụ vẫn minh mẫn, vẫn quấn quýt bên nhau mỗi ngày, như hai người bạn già chưa bao giờ rời nhau nửa bước.

Chuyện của hai cụ bắt đầu từ gần một trăm năm trước. Thuở ấy, chàng trai quê Tam Đảo, Vĩnh Phúc, và cô gái quê gốc Dương Nội, Hà Đông, cùng đi ở đợ cho một nhà chủ ở Phú Thọ. Đời ở đợ, cơm người, việc người. Chàng trai khi đó còn lấy họ của gia chủ, nên mới mang họ Ma cho đến tận bây giờ.

Rồi một hôm, nhà chủ mua ếch về, giao cho cô Tý làm cơm. Cô thiếu nữ phát hoảng, vì chưa từng biết thịt ếch bao giờ. Đúng lúc đó, anh người ở Ma Văn Thọ đi làm đồng về. Cô đành cậy nhờ anh làm giúp. Và anh Thọ, theo lời con cháu kể lại, đã tếu táo trêu một câu: nếu thịt được ếch, thì cô Tý phải lấy anh Thọ làm chồng.

Một câu trêu đùa bên rổ ếch. Vậy mà thành một lời hẹn cả đời. Lần thịt ếch đó đã se duyên cho hai con người xa quê, để rồi họ về chung một nhà, và ở lại bên nhau cho đến tận hôm nay, khi tóc cả hai đã trắng như mây.

Gần một thế kỷ ấy, hai cụ làm nông nghiệp, một tay nuôi chín người con, sáu trai ba gái, qua những năm tháng cả nước còn nghèo khó. Cơm độn, áo vá, ruộng đồng. Chẳng có gì dễ dàng. Nhưng sau tất cả, mái nhà ấy luôn bình an. Đến nay, chưa kể dâu rể, hai cụ đã có 25 người cháu, 45 chắt, và 3 người chút. Một đại gia đình mà mỗi dịp tụ họp, đứng chật cả sân.

Có một chi tiết làm tôi thương mãi. Suốt bao năm, hai cụ vẫn ở riêng trong căn nhà cũ kỹ, tự chăm sóc nhau, vì không muốn phiền hà đến con cháu. Một người 112 tuổi, một người 102 tuổi, vẫn tự lo mọi việc sinh hoạt hằng ngày, vẫn là chỗ dựa của nhau lúc trái gió trở trời. Mãi gần đây, hai cụ mới chịu dọn về ở với người con trai thứ ba, để cả nhà yên tâm.

Con cháu còn kể về cụ ông với bao nhiêu là giai thoại. Hồi hơn 80 tuổi, cụ vẫn xuống tận Hà Nội thăm con, rồi đón cháu, đón chắt về quê nghỉ hè. Sân ga cách nhà một quãng xa, mà đường tàu thì chạy qua ngay trước nhà. Thế là nhiều bận, tàu chưa kịp vào ga, cụ đã ôm chắt nhảy từ tàu xuống đống rơm kề sát đường ray, cho đỡ phải đi vòng. Những pha nhảy tàu hú hồn ấy, đến giờ con cháu vẫn kể lại mà vừa cười vừa thót tim.

Rồi mỗi dịp Tết. Năm nào cũng vậy, cả đại gia đình hẹn nhau mùng 5 Tết cùng về Phú Thọ. Và năm nào cũng vậy, ngay từ sáng sớm, cụ ông đã ra đứng trên đê, ngóng từng chuyến xe, đợi đàn con cháu lần lượt kéo nhau về. Để rồi khi ngày sum họp qua đi, hai cụ lại mắt ầng ậng nước tiễn con cháu trở lại thành phố. Cụ ông đi theo xe, đứng nhìn mãi, nhìn mãi, cho tới khi chiếc xe khuất hẳn mới chịu quay vào nhà.

Người kể lại những điều này là chị Mai Thị Hải Linh, một người chắt của hai cụ, hiện sống ở Hà Đông, Hà Nội. Chị bảo, dù mắt đã mờ, tay đã run, hai cụ vẫn nhớ mặt, nhớ tên từng đứa cháu. Và điều chị mong chỉ giản dị thế này thôi: mong hai cụ luôn vui khỏe, để căn nhà mái rạ ở Phú Thọ mãi là nơi trở về đầy yêu thương của cả đại gia đình.

Câu chuyện này được đăng trên báo Dân Trí, đầu năm 2024, qua bài viết của tác giả Hoa Lê. Và Tình Ca kể lại với tất cả sự trân trọng dành cho hai cụ.

Bạn biết không, nghe xong chuyện này, tôi cứ nghĩ về cái rổ ếch năm xưa. Một cuộc hôn nhân đi qua trọn một thế kỷ, hóa ra lại bắt đầu bằng một điều bé xíu như thế. Không lời thề non hẹn biển. Không nhẫn kim cương. Chỉ là một người chịu giúp, và một người chịu tin. Có lẽ tình nghĩa vợ chồng bền nhất không nằm ở chỗ bắt đầu rực rỡ ra sao, mà nằm ở chỗ người ta có chịu ở lại với nhau qua từng ngày thường hay không. Qua những mùa đói kém. Qua chín lần sinh nở. Qua cả trăm năm.

Và tôi cũng nghĩ về dáng cụ ông đứng trên đê mỗi sáng mùng 5 Tết. Người già không cần gì nhiều đâu. Chỉ cần biết con cháu đang trên đường về, là một năm của các cụ đã đủ đầy. Chúng ta hay bận. Bận đến nỗi một chuyến về quê cũng phải hẹn lần hẹn lữa. Nhưng ở một đầu đê nào đó, vẫn luôn có người đứng ngóng mình từ sáng sớm. Nghĩ vậy thôi, đã thấy thương.