Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Bố Huệ - Người Bảo Vệ Được Cả Ký Túc Xá Gọi Là Bố, Và Riêng Tôi Được Gọi Trọn Đời

Ở ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh những năm hai nghìn, có hai người bảo vệ là anh em ruột. Người em, sinh viên gọi là bố Bảo. Người anh, sinh viên gọi là bố Huệ. Hai anh em, cùng một chốt cổng, cùng được hàng nghìn đứa sinh viên xa quê gọi bằng một tiếng thiêng liêng mà bình thường người ta chỉ dành cho đấng sinh thành. Và tôi may mắn hơn rất nhiều người. Vì với tôi, bố Huệ không chỉ là cách gọi thân thương của thời sinh viên. Ông là người bố thứ hai của đời tôi, theo đúng nghĩa đen.

Trong câu chuyện này có một tiếng loa phát thanh, một hộp xôi ngày Tết Đoan Ngọ, và một cái kết mà chính tôi của năm 2002 cũng không thể ngờ tới. Tôi xin kể từ từ, bằng tất cả lòng biết ơn.

Hôm nay, Tình Ca không kể chuyện sưu tầm từ báo. Hôm nay tôi kể chuyện của chính mình.

Năm 2002, tôi là sinh viên năm nhất, rời quê lên thành phố, ở phòng 416 nhà A4, ký túc xá Đại học Quốc gia. Người ta hay nói nghề bảo vệ ký túc xá là nghề "thức cho sinh viên ngủ". Chú Trần Quan Huệ làm cái nghề ấy bằng cả tấm lòng. Sinh viên đi làm thêm về khuya, chú thức mở cổng, không cằn nhằn, chỉ hỏi han đôi câu: ăn gì chưa, làm về mệt không. Trời chuyển mưa, chú nhắc từng đứa mang dù, đem áo mưa. Đứa nào xanh xao, chú dặn ăn uống đầy đủ, cố gắng đi học đúng giờ. Đến kỳ đóng tiền phòng, có đứa ba mẹ chưa kịp gửi tiền lên, chú cho mượn, hoặc đứng ra bảo lãnh, xin thư thả thêm vài ngày. Nhà có đồ ăn ngon, chú gói ghém, để dành, chia cho mỗi đứa một ít.

Những việc ấy, chú làm lặng lẽ, đều đặn, năm này qua năm khác. Chẳng ai bắt chú làm cả. Lương bảo vệ nào có dư dả gì. Nhưng chú cứ làm, như thể đó là chuyện đương nhiên của một người cha có đàn con đông. Không biết ai gọi trước, chỉ biết dần dần cả ký túc xá gọi chú là bố Huệ, như gọi người em của chú là bố Bảo. Hai anh em, hai "ông bố quốc dân" của bao nhiêu thế hệ sinh viên.

Còn với tôi, có một kỷ niệm mà hơn hai mươi năm rồi tôi vẫn nhớ như in.

Hôm ấy là mùng năm tháng năm, Tết Đoan Ngọ. Loa ký túc xá bỗng vang lên: "Mời em Phạm Minh Vương, phòng 416 nhà A4, ra cổng. Có người nhà chờ gặp." Tôi chạy ra, nhìn quanh. Không có ai quen cả. Ba mẹ tôi ở quê, đâu có lên mà không báo. Cổng thì đông nghẹt, người ra kẻ vào tấp nập. Chú Huệ đang luôn tay kiểm tra từng sinh viên, từng người thân qua cổng. Thấy tôi ngơ ngác, chú chỉ kịp nói lớn: "Chờ chú chút!"

Tôi đứng đó, nhìn chú làm việc. Một lát sau, khi cổng vắng bớt, chú mới bước lại, dúi vào tay tôi một hộp xôi và một phần bánh trôi nước. Nhà chú vừa làm cúng Tết Đoan Ngọ. Giữa bao nhiêu việc nhà, việc cổng, người đàn ông ấy vẫn nhớ: trong ký túc xá này có một thằng nhỏ xa quê, ngày Tết Đoan Ngọ chắc gì đã có miếng bánh trôi.

Loa nói: người nhà chờ gặp. Hóa ra loa không đọc nhầm chữ nào. Chỉ là lúc đó tôi chưa nhận ra.

Những hộp xôi, những phần bánh như thế, tôi nhận từ chú nhiều lần lắm, không đếm nổi. Rồi tôi được chú chở về nhà chơi. Căn nhà của một gia đình Công giáo, nề nếp, ấm áp. Tôi lui tới nhiều, quý cái không khí gia đình ấy, rồi tự mình tìm hiểu về đạo. Có lẽ là có duyên. Tôi về xin phép ba mẹ, được ba mẹ đồng ý, tôi đi học đạo. Và ngày tôi được rửa tội, người đứng bên cạnh, nhận làm bố đỡ đầu cho tôi, chính là chú Huệ.

Người đàn ông từng đứng sau cánh cổng ký túc xá, dúi cho tôi hộp xôi ngày Tết Đoan Ngọ, từ hôm ấy trở thành người cha thứ hai của tôi. Cả ký túc xá gọi chú là bố. Riêng tôi, được gọi tiếng bố ấy cho đến trọn đời.

Hơn hai mươi năm đã trôi qua. Tôi ra trường, đi làm, có gia đình riêng. Nhưng tôi vẫn giữ thói quen ghé thăm nhà cô chú. Bố Huệ của tôi nay đã gần bảy mươi. Chú không còn đứng cổng ký túc xá nữa. Bây giờ mỗi ngày chú chăm cháu, đưa đón cháu đi học. Tôi hay nghĩ, cả một đời chú gắn với những cánh cổng. Ngày xưa là cổng ký túc xá, đứng đợi những đứa sinh viên về muộn. Bây giờ là cổng trường tiểu học, đứng đợi cháu tan lớp. Vẫn cái dáng ấy. Vẫn sự tận tụy ấy. Chỉ có mái tóc là bạc thêm.

Câu chuyện này không lấy từ báo nào. Đây là chuyện thật của đời tôi, kể về bố Huệ - chú Trần Quan Huệ, và xin nhắc cả bố Bảo - chú Trần Thúc Bảo, em trai chú, hai người bảo vệ mà bao thế hệ sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia mãi nhớ ơn.

Bạn biết không, người ta hay đo lòng tốt bằng những điều to tát. Nhưng thời sinh viên dạy tôi một thước đo khác. Lòng tốt là thức mở cổng cho một đứa về khuya. Là câu nhắc mang áo mưa. Là đứng ra bảo lãnh mấy ngày tiền phòng cho đứa nhỏ chưa kịp nhận tiền nhà gửi. Là hộp xôi ngày Tết trao vội qua cánh cổng. Từng việc nhỏ xíu. Mà gom hai mươi năm lại, thành cả một người cha.

Và tôi nhận ra, ơn nghĩa không cần trả bằng thứ gì lớn lao. Chỉ cần đừng quên. Ghé thăm. Ngồi với chú một ly trà. Nghe chú khoe mấy đứa cháu. Vậy là cô chú vui, là lòng mình cũng đầy.