Tình Ca kể chuyện · Nghĩ Ít Đi, Thương Nhiều Hơn

Người Vợ Gánh Cả Nhà Và Một Câu Nói Lúc Mệt – Ba Phút Đầu Quyết Định Cả Buổi Tối

Tập trước, Vương kể về một người chồng ở nhà, tự ái vì một nồi cơm sống. Hôm nay Vương ngồi bên phía người vợ. Phía của người đi làm về khuya, mở cửa ra là thấy cả nhà đang chờ mình. Chờ mình đưa tiền, chờ mình quyết, chờ mình lo.

Chuyện này Vương cũng phỏng theo bài báo Sài Gòn Giải Phóng, tên nhân vật Vương đổi. Anh Khải và chị Lan ở Dĩ An, Bình Dương. Anh Khải trước làm nhà nước, rồi qua công ty tư nhân cho lương cao hơn. Mà công việc bấp bênh, đổi chỗ tới lần thứ ba thì công ty mới phá sản. Anh ở nhà.

Chị Lan thì ngược lại, công việc lên đều. Chị lo hết chuyện tiền nong trong nhà. Người giúp việc nghỉ, anh Khải nhận việc nhà, và anh làm giỏi, giỏi hơn anh tưởng.

Nhưng rồi chị Lan hay mời mấy cặp vợ chồng khá giả về nhà chơi. Chị khen cách họ sống, khen nhà họ, mà không để ý tiếng thở dài của chồng. Chị bắt đầu về khuya, có hôm có rượu. Một lần, anh Khải nhẹ nhàng góp ý. Và chị Lan, trong lúc nóng, nói đại ý: anh ở nhà cả ngày thì biết gì mà dạy đời, có giỏi thì đi làm kiếm tiền về lo cho gia đình đi.

Bài báo viết, anh Khải tủi nhục tới rơi nước mắt.

Vương đọc tới đó, Vương không muốn trách chị Lan liền. Vì Vương nghĩ, người gánh cả nhà cũng mệt lắm. Lo tiền cho hai đứa nhỏ đi học, lo biếu bên nội bên ngoại cho đủ, lo công ty, lo khách. Ngày nào cũng phải mạnh, phải giỏi, phải quyết. Có khi người đó cũng sợ. Sợ mình mà ngã, thì cả nhà ngã theo. Mà cái sợ đó không biết nói với ai, nên nó thành bực. Và cái bực đó, rơi trúng người gần mình nhất.

Nhưng anh chị ơi, hiểu không có nghĩa là để yên. Một câu nói lúc mệt, có thể ở lại trong lòng người kia rất lâu.

Có hai nhà nghiên cứu hôn nhân ở Mỹ, ông bà John và Julie Gottman, theo dõi các cặp vợ chồng mấy chục năm. Ông Gottman nói một câu Vương nhớ: ba phút đầu của một cuộc cãi nhau, quyết định nó sẽ đi về đâu, đúng tới chín mươi sáu phần trăm. Nghĩa là mở miệng ra bằng một câu chì chiết, thì gần như chắc chắn buổi tối đó hư. Mở bằng một câu nhẹ, thì còn đường về.

Vậy người đang gánh cả nhà, và người đang ở nhà, làm gì? Vương gợi năm điều nhỏ.

Điều thứ nhất: bắt đầu nhẹ. Ông bà Gottman khuyên: nói về mình, về cảm giác của mình, và về cái mình cần, chứ đừng nói về lỗi của người kia. Thay vì "anh ở nhà thì biết gì", thử nói: "Em mệt quá, hôm nay em không còn sức nghe góp ý, mai mình nói nghen anh." Câu sau không hạ ai hết. Mà nó nói đúng sự thật hơn câu trước.

Điều thứ hai: đã uống rượu, hay đang giận, thì để mai nói. Chuyện quan trọng mà nói lúc có rượu, lúc tim đang đập nhanh, thì mình không còn là mình nữa. Hai vợ chồng giao hẹn trước với nhau một câu, như "mai nói nghen", ai nói câu đó thì người kia dừng. Không phải trốn. Là hẹn lại.

Điều thứ ba: cảm ơn những việc không ai thấy. Việc nhà là việc vô hình. Cơm có sẵn, áo có sạch, con có người đón, thì không ai để ý. Thiếu một bữa, mới thấy. Người đi làm về, thử nói một câu: "Cảm ơn anh hôm nay đón con." Một câu thôi. Người ở nhà nghe được câu đó, là thấy mình còn có chỗ đứng trong nhà.

Điều thứ tư: người ở nhà nên có một khoản tiền riêng, không phải xin. Mỗi tháng một khoản, nhiều ít tùy nhà, để người ở nhà tự mua ly cà phê, tự đi ăn với bạn, tự mua quà cho ba má mình mà không phải ngửa tay. Nghe thì nhỏ. Mà phải xin từng đồng, là cái lòng tự trọng mòn đi từng ngày. Cái mòn đó, sớm muộn gì cũng thành giận.

Điều thứ năm: đứng về một phía trước họ hàng. Vương kể anh chị nghe chuyện một nhà ở Cần Thơ, báo VnExpress đăng năm hai ngàn không trăm hai mươi ba. Anh Vĩnh Hưng từng làm phiên dịch, hướng dẫn viên, dạy tiếng Anh, thu nhập gần một ngàn đô la. Tới mùa dịch, anh nghỉ việc ở nhà lo hai con nhỏ, để vợ là chị Việt Thi, giảng viên tiếng Anh, yên tâm đi làm. Hai bên nội ngoại phản đối dữ lắm, có người nói anh ăn bám vợ. Mẹ chị Thi khóc, thương con gái phải gánh. Có lúc căng tới mức chị đưa con qua ở nhờ nhà người thân. Chưa tới một tuần, anh qua đón vợ con về.

Rồi hai vợ chồng thống nhất với nhau: bỏ ngoài tai những lời chê, và bảo vệ nhau trước người ngoài. Chị Thi nói với báo một câu, Vương chép lại: "Tiền có thể kiếm được, nhưng một người chồng sẵn sàng lùi về làm hậu phương cho mình". Họ nói, từ khi đổi vai, nhà vui hơn.

Vương nghĩ, chị Lan và chị Thi cùng đứng ở một chỗ: người lo tiền cho cả nhà. Chỉ khác nhau ở chỗ, một người thấy chồng mình đang thua, một người thấy chồng mình đang đỡ cho mình. Cùng một người đàn ông ở nhà, nhìn kiểu này thì thấy gánh nặng, nhìn kiểu kia thì thấy hậu phương.

Người gánh cả nhà ơi, Vương biết anh chị mệt. Cho phép mình mệt, nói ra là mình mệt. Đừng để cái mệt nói thay mình. Còn người ở nhà, đừng tự kết án mình. Mình đang giữ cái nhà cho người kia có chỗ về.

Mời anh chị nghe một bài hát Tình Ca viết cho hai người, một người ngoài đường, một người trong bếp.

Chuyện anh Khải và chị Lan, Vương phỏng theo bài "Khi chồng thất nghiệp" của báo Sài Gòn Giải Phóng, tên nhân vật đã đổi; chuyện anh Vĩnh Hưng và chị Việt Thi ở Cần Thơ, Vương lấy từ bài "Chồng ở nhà nội trợ" của báo VnExpress; lời khuyên của ông bà Gottman, Vương đọc trong bài phỏng vấn trên tạp chí Greater Good của Đại học Berkeley.