Tình Ca kể chuyện · Mỗi Tuổi Một Mùa

Bật Hết Đèn Trong Căn Nhà Vắng – Con Lớn Đi Xa, Ba Má Học Lại Cách Sống Cho Mình

Chiều nào đi làm về, chị cũng bật hết đèn trong nhà. Đèn phòng khách, đèn hành lang, đèn phòng con. Rồi mở hết cửa mấy phòng ngủ. Nhà sáng trưng, mà vẫn vắng. Vì người mà chị muốn gọi một tiếng, đang ở cách đó mười ngàn cây số.

Đây là tập thứ mười lăm của bộ Mỗi Tuổi Một Mùa. Hôm nay Vương nói chuyện với anh chị tuổi năm mươi, về một mùa mà ít ai chuẩn bị: con lớn đi xa. Đi du học, đi làm xa, lấy vợ lấy chồng ra ở riêng. Người ta gọi nó là hội chứng tổ trống. Cái tổ còn đó, mà chim con bay hết rồi.

Chuyện này Vương lấy từ một bài của báo VnExpress, trang tiếng Anh, tác giả Phan Dương, đăng tháng Bảy năm hai ngàn không trăm hai mươi sáu. Bài mở bằng một người cha năm mươi lăm tuổi ở phường Từ Liêm, Hà Nội. Sáu giờ bốn lăm sáng, anh chạy xe máy ra chỗ đón xe đưa rước của trường, đứng nhìn chiếc xe chạy đi, mà trên xe không có con gái mình. Con gái anh vừa bay qua Anh du học mấy hôm trước. Anh chờ xe khuất hẳn mới quay về. Rồi anh nói với vợ một câu: từ nay, tôi thất nghiệp thật rồi.

Người thứ hai là chị Phương Hảo, năm mươi tuổi, ở phường Thanh Xuân. Chị là giám đốc một công ty tư vấn du học, đã giúp hàng trăm học trò chuẩn bị đi. Vậy mà tới lượt con mình, chị cũng chới với như ai.

Con trai chị qua Anh từ mười năm trước. Chị giữ nguyên căn phòng của con, như ngày con để lại. Chị coi lại mấy đoạn phim con đá bóng. Có lần ngoài đường, chị gặp một cậu bé mặc cái áo giống hệt áo con mình, chị đứng lặng ở đó rất lâu.

Năm ngoái, con gái chị, bé Nhi, cũng qua Anh học. Lúc đó mới là khủng hoảng thật. Chị nói, ngày nào mở cửa bước vô nhà, chị cũng phải đối diện với sự im lặng. Chị bật hết đèn. Chị dời luôn cái bàn làm việc của mình vô phòng con gái, để thấy gần con hơn. Có buổi sáng, chị vội chạy lại gõ cửa phòng gọi con dậy đi học. Gõ rồi mới nhớ, con đang ở bên kia nửa vòng trái đất.

Anh chị nghe có thấy mình trong đó không?

Bài báo kể thêm, vì lệch múi giờ, có nhiều ba má thức tới hai, ba giờ sáng, chỉ để chờ coi con có sáng đèn trên mạng hay chưa. Có một người mẹ, khách của chị Hảo, hoảng hốt vì thấy con mình không lên mạng suốt mười một tiếng liền. Theo số liệu của UNESCO và Bộ Giáo dục được bài báo dẫn lại, năm học hai ngàn không trăm hai mươi lăm, hai ngàn không trăm hai mươi sáu, nước mình có hơn hai trăm năm mươi ngàn du học sinh.

Cái hay là chị Hảo không đứng yên ở đó. Mấy ngày đầu con đi, chị coi như dịp xả hơi, nghỉ bếp. Rồi chị nhận ra, mình cần giờ giấc đều đặn, cần vẫn nấu ăn, cần chăm sức khỏe của mình. Chị dặn con sống ngăn nắp, tự lo cho mình, mà chị nói, nếu chính mình không làm được thì khó làm gương cho con. Bây giờ con trai chị đã học xong thạc sĩ, con gái học năm đầu được toàn điểm cao. Và chị rút ra một điều Vương rất thích: con đi học xa, người phải học tự lập, lại là ba má.

Còn một tin vui. Năm hai ngàn không trăm lẻ tám, nhà nghiên cứu Sara Gorchoff ở Đại học California, Berkeley, cùng hai giáo sư Oliver John và Ravenna Helson, công bố một nghiên cứu. Họ theo dõi khoảng một trăm người phụ nữ Mỹ, đo mức hạnh phúc trong hôn nhân lúc bốn mươi ba tuổi, năm mươi hai tuổi và sáu mươi mốt tuổi. Kết quả: sau khi con rời nhà, hôn nhân của họ khá hơn, nhờ thời gian bên nhau vui hơn, chất lượng hơn. Một bà sáu mươi mốt tuổi trong nghiên cứu nói đại ý: hai mươi năm trước, vợ chồng tôi còn đang vật lộn với chuyện con cái; bây giờ, chúng tôi được vui với nhau, vì đúng con người thật của nhau.

Vậy làm gì cho mùa tổ trống bớt trống? Vương xin gợi bốn cách nhỏ.

Cách thứ nhất: hẹn một giờ gọi con cố định, mà không ép. Ví dụ tối Chủ nhật. Có giờ hẹn, mình đỡ thức canh con sáng đèn. Mà là hẹn, chứ không phải điểm danh. Con bận, con dời, thì mình vui vẻ dời theo. Trong bài báo, một chuyên gia tâm lý ở Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam khuyên ba má chuyển từ canh chừng qua làm giàn giáo: đứng phía sau đỡ, chứ không đứng phía trước che. Con vấp một chút, là cứng cáp thêm một chút.

Cách thứ hai: tìm lại một sở thích cũ. Hồi chưa có con, anh chị thích gì? Đàn, hát, vẽ, trồng kiểng, đọc sách? Mấy chục năm cất trong ngăn kéo, giờ lấy ra được rồi. Bài báo cũng kể một bạn sinh viên mười chín tuổi thấy ngộp vì má lo cho bạn từng bữa ăn giấc ngủ. Rồi má bạn đi học yoga, có thêm bạn mới. Má vui, con cũng nhẹ.

Cách thứ ba: vợ chồng làm quen lại với nhau. Hai mươi mấy năm, hai người toàn nói chuyện con. Giờ thử hỏi nhau chuyện khác, và làm chung một việc mới. Trong nghiên cứu Berkeley, những bà ở lại với người bạn đời cũ là những người thấy hôn nhân khá lên rõ nhất. Giáo sư Oliver John còn khuyên: đừng đợi tới lúc con rời nhà mới hẹn giờ riêng cho hai vợ chồng. Học nấu một món lạ, đi một chỗ chưa từng đi. Không cần xa xôi, chỉ cần có nhau.

Cách thứ tư: đem thời gian rảnh đi giúp người khác. Dạy kèm cho con nít trong xóm, phụ một bếp ăn từ thiện, góp tay ở chùa, ở nhà thờ, ở hội phụ huynh. Cái lòng muốn chăm sóc của người làm cha mẹ đâu có mất, nó chỉ cần một chỗ mới. Mấy nghiên cứu về chuyện làm tình nguyện và sức khỏe tuổi trung niên, Vương xin để dành kể kỹ ở tập sau.

Căn phòng của con, mình cứ giữ. Nhưng đừng để cả căn nhà thành một phòng chờ. Con đi để lớn. Mình ở lại, cũng để lớn thêm một chút.

Nhà anh chị có ai đang ở xa không? Anh chị đã làm gì cho những buổi chiều bớt vắng? Kể cho Vương nghe ở phần bình luận nhé, biết đâu một ba một má khác đang cần đọc đúng câu đó.

Giờ mời anh chị nghe một bài hát Tình Ca viết cho những căn nhà vừa vắng đi một người.

Chuyện chị Phương Hảo và người cha ở Từ Liêm, Vương lấy từ bài của tác giả Phan Dương trên báo VnExpress, trang tiếng Anh; nghiên cứu về hôn nhân khi con rời nhà của Sara Gorchoff ở Đại học California, Berkeley.