Tình Ca kể chuyện · Mỗi Tuổi Một Mùa

Bốn Giờ Sáng Anh Xỏ Giày Đi Chạy, Em Ở Nhà Một Mình – Mười Lăm Năm Hôn Nhân, Và Bốn Cách Giữ Lửa Cho Hai Người Đừng Thành Bạn Cùng Nhà

Bốn giờ sáng, anh xỏ giày ra khỏi nhà đi chạy. Chị ở lại một mình. Không ai làm gì sai. Mà mỗi người một giờ giấc, một niềm vui, một thế giới riêng.

Đây là tập thứ mười bốn của bộ Mỗi Tuổi Một Mùa. Hôm nay Vương nói chuyện với anh chị đã cưới nhau mười mấy năm. Nhiều nhà tới mốc này không cãi nhau nữa. Cũng không còn nói chuyện gì ngoài tiền điện, tiền học, ai đón con. Hai người sống chung một mái nhà, mà như hai người bạn cùng nhà. Vương chọn kể hai câu chuyện vui, của những người đã tìm lại nhau.

Chuyện thứ nhất, báo VnExpress kể tháng Tám năm hai ngàn không trăm hai mươi mốt. Chị Trần Công Minh Hữu, ba mươi tám tuổi, quản lý vận hành một công ty giáo dục ở Đà Nẵng. Chồng chị, anh Lê Văn Quang, bốn mươi mốt tuổi, kỹ sư điện tử, mê chạy bộ, chạy nhiều giải trong nước. Anh hay ra khỏi nhà từ bốn giờ sáng, bỏ chị một mình.

Cuối năm hai ngàn không trăm mười chín, anh rủ chị chạy. Chị nghĩ mình không chạy nổi, vận động một chút là thấy khó thở. Mà chị vẫn đồng ý tập thử, vì muốn hiểu chồng hơn. Rồi một lần chị đi cổ vũ anh ở một giải chạy, và chị kể: "Từ đó, ý chí tôi sục sôi và bắt đầu chăm chỉ tập luyện." Anh Quang vui hẳn, tự lo quần áo, giày chạy cho vợ, chỉ vợ cách thở.

Chị kể một chi tiết Vương rất thích: "Ngày trước, mỗi dịp sinh nhật, anh Quang tặng tôi mỹ phẩm, đầm hiệu. Nhưng kể từ lúc chạy, quà sinh nhật của tôi toàn quần áo, giày chạy. Tôi vẫn vui." Chị tập cho cả ba đứa con chạy. Giờ chị nói hạnh phúc của mình là thấy cả nhà cùng xỏ giày đi chạy mỗi buổi chiều. Chị mong một ngày cùng chồng nắm tay về đích.

Chuyện thứ hai, trên báo Tuổi Trẻ tháng Tư năm hai ngàn không trăm hai mươi hai. Anh Đàm Hà Phú, bốn mươi chín tuổi, tự kể về vợ mình, chị Thái Ngọc Thắm, nhỏ hơn anh hai tuổi. Hai người cưới nhau đã mấy chục năm. Từ năm hai ngàn không trăm hai mươi, họ bắt đầu chạy marathon, rồi cùng nhau chạy xong mười giải bốn mươi hai cây số.

Con gái khuyên mẹ đừng chạy đường dài dưới nắng gió. Chị Thắm trả lời: "không có mẹ ổng chạy không nổi đâu". Tới cây số thứ ba mươi hai, chỗ người chạy hay gọi là "đụng tường", cơ thể rã rời, có vợ bên cạnh thì anh qua được. Tới cây số bốn mươi, chị còn cười gọi anh: "chủ tịch cố lên". Anh viết: "Cuộc sống vợ chồng đâu phải lúc nào cũng màu hồng." Và anh viết một câu Vương muốn anh chị nghe chậm: điều quan trọng không phải chạy được bốn mươi hai cây số, mà là vợ chồng cùng chạy bốn mươi hai cây số.

Khoa học nói gì về chuyện này? Năm hai ngàn không trăm lẻ chín, nhóm của hai nhà tâm lý Irene Tsapelas và Arthur Aron ở Đại học Stony Brook bên Mỹ theo dõi một trăm hai mươi ba cặp vợ chồng, hỏi lúc cưới được bảy năm, rồi hỏi lại lúc mười sáu năm. Cặp nào thấy hôn nhân nhàm chán ở năm thứ bảy, thì tới năm thứ mười sáu, mức hài lòng tụt nhiều hơn hẳn. Cái chán làm hai người bớt gần, rồi bớt gần làm bớt hạnh phúc. Ông Aron nói: không có mâu thuẫn thôi, chưa đủ. Vợ chồng còn cần làm cho đời sống chung có cái mới, cái hào hứng.

Anh chị cưới mười lăm năm, là đang đứng ngay giữa hai cái mốc đó. Vậy giữ lửa ra sao? Vương gợi bốn cách nhỏ.

Cách thứ nhất: hẹn hò định kỳ. Dự án Hôn nhân Quốc gia ở Đại học Virginia, qua báo cáo của hai nhà xã hội học Bradford Wilcox và Jeffrey Dew, xem dữ liệu hơn một ngàn sáu trăm cặp vợ chồng. Cặp nào có thời gian riêng cho nhau ít nhất mỗi tuần một lần, thì rõ ràng hay có hôn nhân tốt hơn, ít ly hôn hơn. Các tác giả nói đây là mối liên hệ, chưa chắc là nguyên nhân. Mà ông Wilcox nói một câu dễ thương: dành thời gian cho nhau, ở ngoài hay ở trong nhà, đều tốt cho hôn nhân. Vậy chọn một tối cố định. Gửi con cho ngoại, đi ăn tô phở, uống ly cà phê. Hoặc con ngủ rồi, hai người ngồi ngoài ban công. Điện thoại úp xuống.

Cách thứ hai: làm một việc mới cùng nhau. Từ năm một ngàn chín trăm chín mươi ba, ông Aron đã thử với năm mươi ba cặp vợ chồng. Mỗi tuần dành chín mươi phút, trong mười tuần. Nhóm làm những việc mới lạ, hơi hồi hộp như đi bộ đường dài, đi khiêu vũ, thì hài lòng với nhau nhiều nhất, hơn cả nhóm làm những việc dễ chịu mà quen thuộc như đi coi phim. Mới không cần xa xỉ. Học bơi chung, học nấu một món miền khác, đi một con đường chưa từng đi, hay xỏ giày chạy như chị Hữu, anh Quang.

Cách thứ ba: nói lời cảm ơn. Năm hai ngàn không trăm mười hai, nhà tâm lý Amie Gordon ở Đại học California, Berkeley, cho các cặp đôi ghi nhật ký mỗi tối trong một tuần. Hôm nào một người thấy mình được trân trọng, thì hôm sau người đó cũng trân trọng người kia hơn. Những người biết trân trọng nhau, chín tháng sau ít chia tay hơn, gắn bó hơn. Bà nói cái hay làm hỏng nhiều mối quan hệ, là mình bắt đầu coi người kia là chuyện đương nhiên. Vậy tối nay, cảm ơn một chuyện cụ thể: "Cảm ơn em hôm nay đón con." "Cảm ơn anh sửa cái vòi nước."

Cách thứ tư: chạm tay. Năm hai ngàn không trăm lẻ sáu, nhà tâm lý James Coan ở Đại học Virginia làm một thí nghiệm với mười sáu người vợ. Mỗi người nằm trong máy chụp não, chờ một cú điện giật rất nhẹ. Khi được nắm tay chồng, vùng não báo động dịu xuống rõ. Nắm tay một người lạ thì dịu ít thôi. Và hôn nhân càng tốt, bàn tay chồng càng làm vợ yên lòng. Vậy đi chợ, nắm tay. Đi ngang, đặt tay lên vai.

Vương cũng nói thêm: nếu hai người đã quá xa, nói câu nào cũng thành cãi, thì đừng ngại tìm một chuyên gia tư vấn hôn nhân.

Anh chị cưới nhau bao lâu rồi? Hai người có việc gì mới làm chung, hay một thói quen nhỏ nào giữ lửa? Viết xuống phần bình luận cho Vương đọc với nha.

Giờ mời anh chị nghe một bài hát Tình Ca viết cho những vợ chồng muốn đi tiếp cùng nhau, chậm mà bền.

Chuyện chị Minh Hữu và anh Quang, Vương lấy từ báo VnExpress; chuyện anh Hà Phú và chị Ngọc Thắm từ báo Tuổi Trẻ; nghiên cứu về sự nhàm chán trong hôn nhân qua thông cáo của Đại học Stony Brook; nghiên cứu làm việc mới cùng nhau của Arthur Aron qua Business Insider; báo cáo hẹn hò của Đại học Virginia; nghiên cứu lời cảm ơn của Amie Gordon qua Live Science; nghiên cứu nắm tay của James Coan qua ScienceDaily.