Tình Ca kể chuyện · Mỗi Tuổi Một Mùa

Cô Giáo Xương Thủy Tinh Và Lớp Học Hơn Hai Mươi Năm – Đừng Mong Mọi Chuyện Đều Tròn

Năm hai ngàn không trăm lẻ bốn, có một cô bé đang học lớp sáu ở quê, tự mở một lớp học nhỏ. Cô bé đó bị bệnh xương thủy tinh từ lúc mới sinh, cái bệnh làm xương giòn, dễ gãy. Vậy mà cái lớp học đó, tới giờ đã hơn hai mươi năm, vẫn còn sáng đèn.

Anh chị, các bạn ơi, đây là tập thứ tám, tập khép lại bộ Mỗi Tuổi Một Mùa. Bảy tập trước, mình đi qua tuổi hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, mỗi tuổi một nỗi lo. Tập này, Vương không nói riêng cho tuổi nào. Vương muốn gửi một điều cho mọi người: đừng mong mọi chuyện đều tròn.

Cô bé trong chuyện là cô Nguyễn Thị Ngọc Tâm, sinh năm một ngàn chín trăm chín mươi, quê Ninh Bình. Vương lấy chuyện cô từ báo Tiền Phong và báo VietNamNet. Ngoài xương thủy tinh, cô còn mang thêm bệnh tim, bệnh phổi, bệnh dạ dày. Đang học lớp chín, sức khỏe không cho phép nữa, cô phải nghỉ học. Cô nói một câu mà Vương chép lại để nhớ: ngừng đi học không đồng nghĩa với việc ngừng ước mơ.

Không đi học được, cô tự học qua mạng, tìm tài liệu để dạy thêm cho học trò. Cô mở lớp học miễn phí cho học sinh nghèo, lập một quỹ học bổng mang tên lớp học của mình. Báo kể, hàng trăm em đã đi qua lớp học đó. Người cô thương nhất là mẹ, người đã bỏ công việc, về quê làm nông để chăm cô. Cô nói, mẹ là người đã hy sinh cho cô cả cuộc đời.

Tháng Tư năm hai ngàn không trăm hai mươi sáu, cô Ngọc Tâm nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau nhiều giải thưởng về tình nguyện và cộng đồng. Cô nói lớp học của cô có thể thiếu bảng phấn, nhưng không thể thiếu ánh sáng của sự tiến bộ và tình yêu thương vô điều kiện. Và cô có một câu, Vương xin anh chị, các bạn nghe chậm: khuyết tật chỉ là bất tiện, chứ không phải là bất hạnh.

Vương đọc chuyện cô, rồi nghĩ tới mình, nghĩ tới những người quanh mình. Mình có đủ tay đủ chân, đi lại được, mà có bao nhiêu bữa mình than đời không công bằng.

Sự thật là, đời ít khi cho ai đủ hết. Có người giàu mà bệnh, như anh doanh nhân ngã xuống giữa buổi họp ở tập trước. Có người khỏe mà nghèo, sáng nào cũng dậy sớm đi làm mà cuối tháng vẫn lo tiền nhà. Có người giỏi giang, ai cũng nể, mà tối về nhà không có ai để kể chuyện trong ngày. Ông bà mình có câu: không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời. Cái được, cái chưa được, nó xoay vòng, nó chia đều theo kiểu của nó. Chỉ là mình hay nhìn cái chỗ khuyết của mình, rồi nhìn cái chỗ đầy của người ta.

Vậy sống sao cho nhẹ, mà vẫn không buông? Vương gợi bốn cách nhỏ.

Cách thứ nhất: mỗi tuần viết ra vài điều mình biết ơn. Năm hai ngàn không trăm lẻ ba, hai nhà tâm lý Robert Emmons ở Đại học California tại Davis và Michael McCullough công bố ba nghiên cứu. Trong đó có một nhóm người được dặn, mỗi tuần viết vài câu về những điều mình biết ơn, làm vậy suốt mười tuần. Một nhóm khác thì viết về những chuyện phiền lòng. Sau mười tuần, nhóm viết lời biết ơn lạc quan hơn, thấy cuộc sống của mình tốt hơn, và còn tập thể dục nhiều hơn. Có một nghiên cứu trong đó làm với những người mắc bệnh thần kinh cơ, và họ cũng thấy cảm xúc tích cực hơn khi tập viết như vậy. Anh chị, các bạn thử coi. Tối Chủ nhật, lấy cuốn sổ, ghi ba điều. Một bữa cơm có đủ người. Một tin nhắn hỏi thăm. Một buổi sáng thức dậy không đau.

Cách thứ hai: chọn cái "đủ tốt". Năm hai ngàn không trăm lẻ hai, nhà tâm lý Barry Schwartz ở trường Swarthmore bên Mỹ cùng các cộng sự chia người ta ra hai kiểu. Một kiểu lúc nào cũng phải tìm cho bằng được cái tốt nhất. Một kiểu biết dừng lại khi thấy cái đó đủ tốt cho mình. Họ thấy người lúc nào cũng đòi cái tốt nhất thì kém hạnh phúc hơn, kém lạc quan hơn, hay hối tiếc hơn, và dễ buồn hơn. Mua cái áo, chọn chỗ làm, tính chuyện nhà cửa, cái gì đủ tốt rồi, thì cho phép mình vui với nó.

Cách thứ ba: đừng lấy cái chưa có của mình đem so với cái có của người. Cũng trong nghiên cứu của Barry Schwartz, những người lúc nào cũng đòi cái tốt nhất thì hay so mình với người khác hơn, và khi thấy người hơn mình, họ buồn lòng nhiều hơn. Mình thấy nhà người ta đẹp, mà không thấy người ta mất ngủ. Mình thấy người ta đi chơi, mà không thấy người ta cô đơn. Muốn so, thì so mình hôm nay với mình năm ngoái.

Cách thứ tư: chấp nhận cái chưa có, mà vẫn bước tiếp. Chấp nhận không có nghĩa là buông. Cô Ngọc Tâm không chờ khỏi bệnh rồi mới dạy học. Cô dạy với cái thân giòn như thủy tinh đó, từng buổi, từng em. Anh chị, các bạn chọn một điều mình còn muốn có, rồi làm một bước nhỏ thôi, ngay tuần này. Học thêm một chút. Gọi lại cho một người bạn cũ. Để dành một khoản nhỏ. Cái phần chưa tròn, mình cứ từ từ mà bồi vô.

Tới đây, bộ Mỗi Tuổi Một Mùa xin khép lại. Vương cảm ơn anh chị, các bạn đã đi cùng Vương qua tám tập. Mình đã nói chuyện tuổi hai mươi với cái điện thoại và đồng lương đầu tiên, tuổi ba mươi với gánh con gánh má và chuyện đi hay ở, tuổi bốn mươi với những ngày một mình và lưng chừng con dốc, tuổi năm mươi với lời báo động của sức khỏe. Tuổi nào cũng có cái lo của tuổi đó, mà cũng có cái đẹp của tuổi đó. Tuổi hai mươi có nắng. Tuổi năm mươi có bóng mát. Mỗi tuổi có một mùa của nó, đừng tiếc mùa đã qua, cũng đừng sợ mùa chưa tới.

Còn anh chị, các bạn, cái gì trong đời mình chưa tròn, mà mình vẫn đang sống vui với nó? Kể cho Vương nghe ở phần bình luận nhé. Biết đâu một câu của mình làm ai đó nhẹ lòng.

Giờ mời anh chị, các bạn nghe bài hát cuối của bộ này, Tình Ca viết cho những ai đang thấy đời mình còn thiếu một chút.

Chuyện cô Nguyễn Thị Ngọc Tâm, Vương lấy từ hai bài trên báo Tiền Phong, trong đó một bài theo báo VietNamNet; nghiên cứu về lòng biết ơn của Robert Emmons và Michael McCullough đăng năm hai ngàn không trăm lẻ ba; nghiên cứu về chọn cái tốt nhất và chọn cái đủ tốt của Barry Schwartz và cộng sự đăng năm hai ngàn không trăm lẻ hai.