Tình Ca kể chuyện · Mỗi Tuổi Một Mùa

Ngã Xuống Giữa Buổi Họp – Tuổi Năm Mươi, Thành Công Rồi Mà Sức Khỏe Báo Động

Đang ngồi họp với khách hàng, một người đàn ông bỗng ngã sang bên trái. Đầu đập xuống nền gạch. Bất tỉnh. Người ta đo huyết áp: một trăm tám mươi trên một trăm bốn mươi lăm. Và người đàn ông đó, trước đó một giờ, vẫn tin chắc rằng mình khỏe.

Đây là tập thứ bảy của bộ Mỗi Tuổi Một Mùa. Hôm nay Vương nói chuyện với anh chị tuổi năm mươi. Cái tuổi mà nhiều người đã có công việc vững, có nhà, con cái lớn, tiền bạc tạm ổn. Cái tuổi mình nghĩ là bắt đầu được thở. Mà cũng là cái tuổi, cơ thể bắt đầu gửi giấy báo nợ.

Chuyện này Vương lấy từ báo VietNamNet, trang Hai Mươi Bốn Giờ đăng lại vào tháng Ba năm hai ngàn không trăm hai mươi lăm. Báo chỉ ghi tên tắt, nên Vương gọi là anh H., như báo gọi. Anh là một doanh nhân ở Cầu Giấy, Hà Nội, làm trong ngành y tế, nay khoảng năm mươi tuổi. Anh kể: anh là dân kinh doanh, không hút thuốc, nhưng có uống rượu khi tiếp khách. Anh tự tin mình khỏe mạnh, cho tới một ngày cơn đột quỵ xảy ra.

Đó là khoảng sáu năm trước. Anh đang họp với khách ở một bệnh viện thì ngã xuống. Người ta hạ huyết áp cho anh, rồi chuyển qua Bệnh viện Tim Hà Nội. Bác sĩ chẩn đoán nhồi máu não, do tắc động mạch cảnh. Anh bị liệt nửa người bên trái.

Một tuần cấp cứu, rồi qua Bệnh viện Bạch Mai. Hai mươi ngày sau anh xin về, nửa người vẫn còn liệt. Anh tập phục hồi chức năng, khoảng hai tháng thì bỏ được cây gậy, rồi tập thêm yoga trị liệu ở nhà. Sáu tháng sau, sức khỏe về được khoảng tám mươi phần trăm. Một năm sau, anh đi làm lại. Tới giờ, mấy ngón tay trái vẫn chưa linh hoạt, cài nút áo khó, gõ phím chậm.

Mà cái Vương muốn kể, là anh sống khác đi sau đó. Anh bỏ rượu. Anh vẫn tiếp khách, nhưng không ký hợp đồng trên bàn nhậu nữa. Anh uống thuốc huyết áp đều đặn, cố tránh căng thẳng. Mỗi ngày anh dành một tới hai tiếng tập yoga, khí công. Trước đây anh mê đồ hiệu, từng chi mấy tỷ đồng cho dàn âm thanh. Giờ anh thấy mấy thú vui đó nhạt rồi. Anh nói anh sống biết đủ. Anh nói, chỉ cần hôm nay bình an là đủ.

Anh chị ơi, chuyện của anh H. không hiếm đâu. Tổ chức Y tế Thế giới, tháng Mười Hai năm hai ngàn không trăm hai mươi lăm, cho biết ở Việt Nam, các bệnh không lây nhiễm, như tim mạch, đột quỵ, ung thư, tiểu đường, chiếm khoảng tám mươi phần trăm số người mất. Còn tăng huyết áp, cái thủ phạm âm thầm của đột quỵ, thì theo bài viết năm hai ngàn không trăm hai mươi ba của bà Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, nước mình có khoảng mười lăm triệu người lớn bị. Mà chưa tới một nửa số đó biết mình bị. Gần mười ba triệu người chưa kiểm soát được huyết áp.

Nghĩa là rất nhiều anh chị đang đi làm, đang cười nói, mà trong người có một cái đèn báo đang nháy, chỉ là mình chưa nhìn.

Vậy làm gì? Vương xin gợi năm việc nhỏ. Vương không phải bác sĩ, nên mọi chuyện thuốc men, anh chị nghe bác sĩ của mình.

Việc thứ nhất: đi khám định kỳ, và thuộc con số huyết áp của mình. Mỗi năm ít nhất một lần, khám tổng quát, thử máu, đo huyết áp. Trong cùng bài báo đó, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng ở Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, khuyên người trên hai mươi lăm tuổi nên biết chỉ số huyết áp của mình. Anh chị nhớ được số điện thoại khách hàng, thì nhớ thêm hai con số huyết áp.

Việc thứ hai: ngủ cho đủ. Người thành công hay tự hào là ngủ ít. Năm hai ngàn không trăm hai mươi hai, nhóm của bác sĩ Séverine Sabia ở Đại học College London theo dõi hơn bảy ngàn người Anh suốt hai mươi lăm năm. Những người ở tuổi năm mươi mà ngủ năm tiếng trở xuống mỗi đêm, thì nhiều hơn khoảng bốn mươi phần trăm khả năng mắc từ hai bệnh mạn tính trở lên, so với người ngủ khoảng bảy tiếng. Ngủ đủ bảy tiếng không phải là lười.

Việc thứ ba: đi bộ. Không cần chạy marathon. Năm hai ngàn không trăm hai mươi lăm, giáo sư Melody Ding ở Đại học Sydney gom năm mươi bảy nghiên cứu, đăng trên tạp chí The Lancet Public Health. Người đi khoảng bảy ngàn bước mỗi ngày, so với người chỉ đi hai ngàn bước, thì nguy cơ tử vong thấp hơn bốn mươi bảy phần trăm. Họp xong, đi một vòng. Gọi điện thoại, vừa đi vừa nói.

Việc thứ tư: bớt rượu, bỏ thuốc. Tổ chức Y tế Thế giới, tháng Một năm hai ngàn không trăm hai mươi ba, nói rõ: không có mức uống rượu nào là an toàn cho sức khỏe. Rượu gây ít nhất bảy loại ung thư. Chuyện làm ăn, anh H. đã chứng minh: không ký trên bàn nhậu, anh vẫn làm ăn được. Còn thuốc lá, bỏ được ngày nào là lời ngày đó. Cần thì nhờ bác sĩ giúp.

Việc thứ năm: sắp xếp lại ưu tiên. Lấy cuốn lịch làm việc ra. Lịch họp kín hết. Giờ anh chị ghi thêm vô đó: lịch đi bộ, lịch ngủ, lịch ăn cơm với vợ con, lịch đi khám. Ghi như ghi một cuộc hẹn với khách lớn nhất đời mình. Vì đúng là vậy.

Và một điều Vương xin anh chị nhớ giùm. Nếu thấy người bên cạnh, hoặc chính mình, tự nhiên méo miệng, yếu hay tê một bên tay chân, nói đớ, nói khó, thì gọi một một năm ngay, đừng chờ. Báo VnExpress từng kể một ông cụ ở Nhơn Trạch, ban đầu tưởng chỉ là chóng mặt, may mà tới viện kịp trong khung giờ vàng bốn tiếng rưỡi.

Anh chị đã làm được nhiều thứ rồi. Mấy cái đó, anh chị gầy dựng bằng sức. Giờ tới lượt cái sức đó cần anh chị gầy dựng lại. Không cần đổi hết cuộc đời trong một đêm. Chỉ cần sáng mai đo huyết áp, chiều mai đi bộ một vòng.

Anh chị có từng nhận một lời cảnh báo của cơ thể chưa? Anh chị đã thay đổi điều gì sau đó? Kể cho Vương nghe ở phần bình luận nhé, biết đâu chuyện của anh chị nhắc được một người khác đi khám sớm.

Giờ mời anh chị nghe một bài hát Tình Ca viết cho những người đang chạy nhanh quá.

Chuyện anh H., Vương lấy từ bài của báo VietNamNet do trang Hai Mươi Bốn Giờ đăng lại; số liệu bệnh không lây nhiễm và tăng huyết áp của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam; nghiên cứu giấc ngủ của Đại học College London; nghiên cứu số bước chân của Đại học Sydney; khuyến cáo về rượu của Tổ chức Y tế Thế giới; chuyện giờ vàng đột quỵ, Vương lấy từ báo VnExpress.