Tình Ca kể chuyện · Mỗi Tuổi Một Mùa

Ngoài Bốn Mươi Vẫn Một Mình – Độc Thân Mà Không Lẻ Loi, Và Bốn Cách Để Câu "Sao Chưa Lấy Chồng" Thôi Đè Nặng

Tết nào cũng vậy. Ngồi vô mâm cơm, chưa kịp gắp miếng nào, đã có người hỏi: "Sao chưa lấy chồng?" "Sao chưa cưới vợ?" Hỏi năm hai mươi lăm, hỏi năm ba mươi. Tới năm bốn mươi thì người ta thôi hỏi. Người ta nhìn. Mà cái nhìn đó, có khi nặng hơn câu hỏi.

Hôm nay Mỗi Tuổi Một Mùa nói chuyện với anh chị ngoài bốn mươi, đang sống một mình. Vương muốn nói trước một câu: độc thân không phải là thất bại. Nó là một cách sống. Và sống cách nào, cũng có thể sống cho đàng hoàng, cho vui.

Tháng Bảy năm hai ngàn không trăm hai mươi bốn, báo VnExpress có bài "Khó tìm chồng ở tuổi bốn mươi" của tác giả Phan Dương. Trong bài có chị Hải Hoàng, bốn mươi mốt tuổi, làm quản lý ở một công ty nước ngoài ở Gò Vấp. Chị chưa từng có mối tình nào. Chị sống với ba má.

Mà nghe chị kể một ngày của mình, Vương không thấy chữ "lẻ loi" ở đâu hết. Chị đi làm, chị chạy bộ, chị đọc sách, chị chơi với mấy đứa cháu. Chị còn đi chạy các giải marathon. Chị nói thẳng là hồi trước mình kén. Giờ chị chỉ mong gặp một người tốt, tử tế, kể cả người đã từng ly hôn. Chị có thử ứng dụng hẹn hò, mà ít người hợp. Bản tiếng Anh của bài báo còn ghi một chi tiết: gia đình chị không hối thúc chuyện chồng con.

Cũng bài đó có chị Ngọc Nga, bốn mươi ba tuổi, kế toán trưởng ở một doanh nghiệp vốn nước ngoài ở quận Mười Hai. Chị từng hai lần tự mình chia tay, khi đám cưới đã gần kề. Mười năm sau đó, chị lo sự nghiệp, sinh hoạt ở nhà thờ. Rồi khoảng một năm trước, chị quyết định: giờ mình muốn có một người bạn đời. Và chị bắt đầu tìm.

Anh chị thấy không, hai người phụ nữ đó không đáng thương. Họ có việc làm, có sức khỏe, có gia đình, có cộng đồng. Một người đang chạy marathon, một người đang mở lòng. Không ai ngồi một chỗ mà tự trách mình.

Mà cũng không phải chỉ có họ. Theo Điều tra dân số giữa kỳ năm hai ngàn không trăm hai mươi bốn, báo VietNamNet dẫn, tuổi kết hôn lần đầu trung bình của người Việt là hai mươi bảy phẩy ba, ở Thành phố Hồ Chí Minh là ba mươi phẩy bốn, cao nhất cả nước. Anh chị không phải là trường hợp lạ.

Còn chuyện "ở một mình thì buồn lắm", khoa học nói sao? Nhà tâm lý Bella DePaulo, Đại học California ở Santa Barbara, đã tìm đọc tám trăm mười bốn nghiên cứu có người chưa từng kết hôn. Năm hai ngàn không trăm mười sáu, bà trình bày trước Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ: người độc thân gắn bó với cha mẹ, anh chị em, bạn bè, hàng xóm, đồng nghiệp nhiều hơn người có gia đình. Họ coi trọng công việc có ý nghĩa hơn. Họ thấy mình còn lớn lên, còn học thêm, nhiều hơn. Bà nói một câu Vương rất thích: không có một bản vẽ duy nhất cho một đời sống tốt.

Rồi còn một nghiên cứu nổi tiếng của Đại học Harvard, theo dõi bảy trăm hai mươi bốn người đàn ông từ năm một ngàn chín trăm ba mươi tám. Giáo sư Robert Waldinger, người phụ trách nghiên cứu này, nói: những mối quan hệ tốt giữ cho mình vui hơn và khỏe hơn. Mà quan hệ ở đây là gia đình, là bạn bè, là cộng đồng. Cái quan trọng là chất lượng những mối thân tình gần gũi, chứ không phải mình có bao nhiêu bạn, hay mình có đang trong một cuộc hôn nhân hay không.

Vậy sống một mình mà không lẻ loi, làm sao? Vương gợi bốn cách nhỏ.

Cách thứ nhất: soạn sẵn một câu trả lời nhẹ nhàng. Tiến sĩ Khuất Thu Hồng, Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội, nói với VnExpress rằng ở mình, chuyện cưới hỏi hay được coi là dấu hiệu của may mắn, của thành đạt. Cho nên nhiều câu hỏi thật ra là từ sự quan tâm, chỉ là hỏi chưa khéo. Biết vậy rồi, mình bớt giận. Anh chị soạn sẵn một câu, cười mà nói: "Dạ con đang sống vui lắm. Có duyên thì cô là người con báo đầu tiên." Nói xong, hỏi lại chuyện vườn tược, chuyện con cháu của người ta. Câu hỏi đó chỉ nặng khi mình tự gánh lấy nó.

Cách thứ hai: đặt lịch hẹn cố định với người mình thương. Nghiên cứu Harvard nói rõ, bạn bè và cộng đồng cũng là gắn kết thật. Mà gắn kết thì phải vun. Tối thứ Năm ăn cơm với ba má. Sáng Chủ nhật cà phê với hai người bạn cũ. Mỗi tháng gọi một cuộc cho người em ở xa. Ghi vô lịch như ghi một cuộc họp. Một mình, mà có chỗ để đi, có người để gọi, thì không còn là lẻ loi.

Cách thứ ba: làm một việc có ích cho người khác. Dạy đứa cháu học tiếng Anh. Dẫn dắt một bạn trẻ mới vô công ty. Tham gia một nhóm thiện nguyện ở phường, ở chùa, ở nhà thờ. Bà DePaulo thấy người độc thân coi trọng việc có ý nghĩa. Thì mình làm đi. Khi mình có ích cho ai đó, câu hỏi "mình có thiếu gì không" tự nó nhỏ lại.

Cách thứ tư: lo cho mình như lo cho người thân. Có một bạn đọc viết trên VnExpress năm hai ngàn không trăm hai mươi rằng mình ổn với đời độc thân, mà cũng kể từng nằm viện nhiều lần, từng ngất mà không ai hay. Vậy thì mình chuẩn bị. Khám sức khỏe mỗi năm. Có một người tin cậy giữ chìa khóa dự phòng, biết số điện thoại bác sĩ của mình. Để dành một khoản cho lúc trái gió trở trời. Sống một mình mà chu đáo với mình, là một cách thương mình.

Và nếu anh chị vẫn còn muốn tìm một người bạn đời, như chị Hải Hoàng, như chị Ngọc Nga, thì cứ mở lòng. Không có tuổi nào là trễ. Tiến sĩ Hoàng Tú Anh nói với VnExpress rằng phụ nữ ở tuổi nào cũng có thể gặp được người phù hợp. Đàn ông cũng vậy. Mình đi tìm từ chỗ đầy đặn, chứ không phải từ chỗ thiếu thốn, thì mình sẽ chọn sáng suốt hơn.

Vương muốn nghe chuyện của anh chị. Anh chị đang sống một mình, hay có người thân, người bạn nào sống một mình mà vui? Anh chị trả lời câu "sao chưa lấy" ra sao? Viết xuống phần bình luận cho Vương đọc với nha.

Giờ mời anh chị nghe một bài hát Tình Ca viết cho những người đang đi một mình mà lòng vẫn ấm.

Chuyện chị Hải Hoàng và chị Ngọc Nga, Vương lấy từ bài "Khó tìm chồng ở tuổi bốn mươi" của báo VnExpress và bản tiếng Anh trên VnExpress International; số liệu tuổi kết hôn từ Điều tra dân số giữa kỳ năm hai ngàn không trăm hai mươi bốn do VietNamNet dẫn; nghiên cứu của Bella DePaulo qua thông cáo của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ; nghiên cứu Harvard qua bài của Diễn đàn Kinh tế Thế giới; lời Tiến sĩ Khuất Thu Hồng và chuyện bạn đọc độc thân từ báo VnExpress.