Tình Ca kể chuyện · Noel và Tết xưa
Chiếc Ghế Để Trống – Mâm Cơm Chiều Ba Mươi
Chiều ba mươi năm ấy, má vẫn dọn đủ bốn cái chén, bốn đôi đũa, dù nhà mình giờ chỉ còn ba người.
Cái chén thứ tư, má đặt trước chiếc ghế gỗ ở đầu bàn, chỗ ba ngồi suốt mấy chục năm.
Ba mình mất vào mùa mưa năm trước.
Ra đi nhẹ nhàng, sau một thời gian bệnh, không kịp nói gì nhiều.
Đó là cái Tết đầu tiên nhà mình không có ba.
Mấy ngày trước Tết, nhà cửa vẫn được dọn dẹp như mọi năm.
Má lau bàn thờ, thay bình bông, chưng mâm ngũ quả, đặt thêm một tấm hình ba ở bên cạnh tấm hình ông bà.
Trong hình, ba mặc áo sơ mi trắng, cười hiền, là tấm hình chụp hồi đám cưới chị Hai.
Mình đứng nhìn tấm hình đó thật lâu, vẫn chưa quen được với việc ba chỉ còn là một khung hình trên bàn thờ.
Chiều ba mươi, má nấu mâm cơm cúng.
Có nồi thịt kho trứng, nồi canh khổ qua nhồi thịt, dĩa dưa giá, dĩa chả lụa, dĩa bánh tét.
Món nào cũng là món ba thích, má nấu kỹ lắm, nêm đi nêm lại, như sợ ba chê.
Mình đứng phụ má trong bếp, thấy má mấy lần ngừng tay, nhìn ra phía bàn ăn, rồi lại cúi xuống.
Khi mâm cơm dọn lên bàn thờ, má thắp nhang, khấn vái thật lâu.
Má mời ông bà, mời ba, về ăn Tết với con cháu.
Giọng má nhỏ, đều đều, nhưng tới đoạn gọi tên ba, giọng má khựng lại một chút.
Khói nhang bay lên, quẩn quanh tấm hình ba, như một vòng tay mờ mờ.
Cúng xong, má hạ mâm xuống, dọn ra bàn ăn.
Má đặt bốn cái chén, bốn đôi đũa, như mọi năm.
Mình định nhắc, nhưng nhìn mặt má, mình không nói gì.
Ba má con ngồi xuống, chiếc ghế đầu bàn để trống.
Không ai nói ra, nhưng ai cũng nhìn về chỗ đó.
Má gắp một miếng thịt kho bỏ vào cái chén trước chiếc ghế trống, nói khẽ, ông ăn đi.
Rồi má mới gắp cho mình, cho em mình, như thứ tự ngày xưa ba vẫn làm.
Hồi ba còn, bữa cơm chiều ba mươi bao giờ cũng ồn ào.
Ba hay kể chuyện ngày xưa ba với má quen nhau, kể chuyện mình hồi nhỏ ham chơi té xuống mương.
Ba hay rót cho mỗi đứa một ly rượu nếp, nói năm mới rồi, uống một chút cho ấm bụng.
Năm nay không có ai kể chuyện.
Không có ai rót rượu nếp.
Chỉ có tiếng muỗng chạm chén, và tiếng pháo hoa đâu đó xa xa, của nhà ai đó đang vui.
Ăn được nửa bữa, em mình tự nhiên đứng dậy, đi vô bếp lấy chai rượu nếp ba để dành từ năm trước.
Em rót bốn ly, đặt một ly trước chiếc ghế trống.
Rồi em nói, giọng run run, năm nay để con kể chuyện thay ba nghen.
Và em kể.
Kể chuyện ba dạy em đi xe đạp, ba chạy theo sau, tay giữ yên xe, rồi lén buông ra lúc nào không biết.
Kể chuyện có lần ba đi làm về khuya, mang về một bịch bánh bò còn ấm, chia cho mỗi đứa một cái.
Má ngồi nghe, cười, rồi khóc, rồi lại cười.
Mình cũng kể, rồi má cũng kể, những chuyện về ba mà có khi chính ba cũng không biết tụi mình còn nhớ.
Bữa cơm đó kéo dài tới tận tối.
Lúc dọn dẹp, mình thấy cái chén trước chiếc ghế trống vẫn còn nguyên miếng thịt kho.
Má không đổ đi, má đậy lại, để lên bàn thờ, nói để ba ăn sau.
Từ năm đó, Tết nào nhà mình cũng để một chiếc ghế trống ở đầu bàn.
Không phải để buồn, mà để nhớ.
Để mỗi lần ngồi vào bữa cơm chiều ba mươi, ai cũng biết, nhà mình vẫn còn đủ người.
Có người ngồi trên ghế, có người ngồi trong lòng.
Mình nghĩ, Tết là dịp để người ta về nhà.
Người đi xa thì về bằng chuyến xe, còn người đã khuất thì về bằng ký ức, bằng một nén nhang, bằng một món ăn quen.
Nếu nhà bạn cũng có một chiếc ghế trống như vậy, thì mình mong bạn đừng ngại nhắc tên người đó trong bữa cơm.
Kể một chuyện cũ, cười một chút, khóc một chút cũng được.
Vì người mình thương, chỉ thật sự mất đi khi không còn ai nhắc tới.
Và nếu năm nay, nhà bạn còn đủ cả, thì bạn ngồi gần người thân thêm một chút nhé.
Gắp cho nhau một miếng ăn, rót cho nhau một ly nước, nghe nhau kể lại một chuyện cũ dù đã nghe cả trăm lần.
Chúc bạn một chiều ba mươi ấm áp, một mâm cơm đủ đầy tình thương, và một năm mới bình an cho người còn lẫn người đã xa.