Tình Ca kể chuyện · Noel và Tết xưa

Hang Đá Giấy Kiếng – Noel Đầu Tiên Của Xóm Đạo

Bạn còn nhớ mùi hồ dán làm bằng cơm nguội không?

Mình thì nhớ hoài, vì mùa Noel năm đó, cả đám con nít trong xóm đạo dán hết một nồi cơm nguội của má mình, để làm cái hang đá đầu tiên.

Xóm mình hồi ấy nhỏ lắm, chỉ là một con hẻm cong cong, nhà nào cũng thấp, mái tôn kề mái tôn.

Nhà thờ thì ở tận đầu đường lớn, mỗi năm đều có hang đá thật to, có đèn chớp, có tượng đẹp.

Còn trong hẻm thì chưa bao giờ có gì cả.

Một buổi chiều cuối tháng mười một, thằng Tèo nhà đầu hẻm đứng giữa đám tụi mình, nói một câu rất người lớn.

"Năm nay mình làm hang đá cho xóm mình đi. Không cần to, miễn là của mình."

Vậy là cả đám bắt đầu đi gom.

Đứa xin được mấy cái bao xi măng cũ ở công trình gần đó, đem về giũ sạch bụi.

Đứa lượm giấy kiếng gói bánh, gói kẹo, xanh có, đỏ có, vàng có, vuốt cho thẳng rồi kẹp vô cuốn tập.

Con bé Út nhà bán tạp hóa thì góp được một bó rơm, nghe nói là xin của ông bán gà ngoài chợ.

Mình không có gì để góp, nên về xin má nồi cơm nguội.

Má nhìn mình một hồi, rồi cười, rồi nấu thêm một nồi khác cho cả nhà ăn tối.

Tụi mình chọn cái góc trống cạnh cây trứng cá, chỗ người lớn hay ngồi uống trà buổi chiều.

Mấy cái bao xi măng được vò lại, dán chồng lên nhau, bôi lọ nồi cho ra màu đá.

Nhìn gần thì thấy rõ là giấy, nhưng nhìn xa xa, dưới ánh đèn đường vàng vọt, thì cũng ra dáng một cái hang thiệt.

Cái khó nhất là ngôi sao.

Tụi mình chẻ tre, buộc chỉ, làm một cái đèn ông sao năm cánh, dán giấy kiếng đỏ.

Lần đầu dán bị lủng, lần thứ hai bị méo, tới lần thứ ba mới coi được.

Có một đứa không phải người có đạo, là thằng Hai nhà ở cuối hẻm.

Nó không đi lễ, không biết đọc kinh, nhưng chiều nào cũng chạy qua phụ cắt giấy.

Nó nói, nhà nó Tết thì treo đèn, còn xóm mình Noel thì treo sao, cũng là cho sáng nhà sáng ngõ, có gì đâu mà khác.

Tượng thì tụi mình không có tiền mua.

Ông Bảy sửa xe đầu hẻm thấy vậy, lục trong nhà ra một bộ tượng nhỏ bằng thạch cao, sứt một chút ở vai.

Ông nói, bộ này ông giữ từ hồi còn trai trẻ, để trong tủ cũng uổng, đem ra cho con nít nó vui.

Đêm hai mươi bốn, tụi mình gắn cái bóng đèn nhỏ vô trong ngôi sao.

Điện thì câu nhờ nhà con bé Út, dây dài thòng lòng, người lớn phải đứng canh cho khỏi vấp.

Khi đèn bật lên, ánh sáng xuyên qua giấy kiếng, đỏ, xanh, vàng, rọi xuống mặt mấy đứa con nít đang đứng há miệng.

Mình nhớ có một khoảnh khắc, cả hẻm tự nhiên im lặng.

Không ai nói gì, chỉ nghe tiếng dế ở bãi đất trống, và tiếng chuông nhà thờ xa xa vọng lại.

Rồi bà cụ nhà kế bên mình, người mà tụi mình hay sợ vì khó tính, chống gậy bước ra, đứng nhìn thật lâu.

Bà nói khẽ một câu, mà tới giờ mình vẫn còn nhớ.

"Đẹp quá. Mấy chục năm rồi, xóm này mới có cái hang đá."

Đêm đó, người có đạo đi lễ nửa đêm về, ghé ngang hang đá đứng một chút.

Người không có đạo thì bưng ghế ra ngồi trước cửa, coi con nít chạy giỡn.

Có nhà đem ra dĩa bánh, có nhà pha bình trà, tự nhiên thành một buổi tối cả xóm ngồi chung.

Hang đá đó chỉ đứng được chừng hai tuần.

Một trận mưa trái mùa làm giấy mềm nhũn, ngôi sao rách một cánh.

Tụi mình buồn, nhưng năm sau lại làm, năm sau nữa lại làm, mỗi năm đẹp hơn một chút.

Giờ thì đám con nít năm đó đã lớn hết rồi.

Đứa đi xa, đứa có gia đình, đứa tóc cũng bắt đầu bạc.

Con hẻm cũng đã được tráng xi măng, nhà cửa xây cao, cây trứng cá không còn nữa.

Nhưng mỗi lần gần tới Noel, đi ngang qua một cái hang đá nào đó, mình vẫn nghe mùi hồ dán cơm nguội.

Vẫn thấy ánh giấy kiếng đỏ rọi lên mặt mấy đứa bạn nhỏ năm xưa.

Mình hiểu ra một điều, mà hồi đó còn quá nhỏ để biết.

Thứ làm cho một nơi trở nên ấm áp, không phải là đồ đẹp hay đồ đắt.

Mà là có những người chịu ngồi lại với nhau, góp mỗi người một chút, để làm sáng một góc nhỏ.

Một tờ giấy kiếng, một bó rơm, một nồi cơm nguội, một bộ tượng sứt vai.

Gom lại, thành ra một mùa Noel mà cả đời mình không quên.

Năm nay, nếu xóm bạn có một cái hang đá nhỏ, hay một cây đèn treo trước ngõ, bạn ghé lại đứng một chút nhé.

Biết đâu, ở đó cũng có một đứa trẻ đang chờ người lớn khen một câu.

Mong mùa Noel này, nhà bạn ấm, lòng bạn nhẹ, và những người bạn thương đều được bình an.

Tình Ca. Ở đây có bình an.