Tình Ca kể chuyện · Kẻ Tiên Tri
Hãy Luôn Tìm Người Ấy Với Những Giờ Để Sống
Đây là Sách Nói Tình Ca, cuốn "Kẻ Tiên Tri" của Khalil Gibran. Con tàu vẫn còn chờ Almustafa dưới bến, dân thành Orphalese vẫn còn hỏi, và ông vẫn trả lời từng người. Đêm nay mình đọc năm bài: về dạy dỗ, về tình bạn, về chuyện trò, về thời gian, và về thiện và ác.
Về dạy dỗ.
Rồi một người thầy giáo nói: Xin thầy nói cho chúng tôi nghe về Dạy Dỗ.
Ông nói:
Không ai có thể mở ra cho bạn điều gì, ngoài những điều vốn đã nằm lơ mơ nửa ngủ trong buổi bình minh của sự hiểu biết nơi bạn.
Người thầy đi trong bóng mát của ngôi đền, giữa những người theo mình, không trao đi sự khôn ngoan của mình, mà trao đi niềm tin và lòng thương mến của mình.
Nếu thật sự khôn ngoan, người thầy ấy không mời bạn bước vào ngôi nhà khôn ngoan của mình, mà dẫn bạn tới ngưỡng cửa tâm trí của chính bạn.
Nhà thiên văn có thể nói với bạn về những gì ông hiểu về không gian, nhưng ông không thể trao cho bạn sự hiểu biết ấy.
Người nhạc sĩ có thể hát cho bạn nghe về nhịp điệu có ở khắp không gian, nhưng không thể trao cho bạn đôi tai bắt được nhịp điệu ấy, hay giọng hát vọng lại nó.
Và người thông thạo khoa học về những con số có thể kể về những miền của cân và đo, nhưng không thể dẫn bạn tới đó.
Vì tầm nhìn của người này không cho người kia mượn đôi cánh của nó.
Và cũng như mỗi người trong các bạn đứng một mình trong sự hiểu biết của Thượng đế, thì mỗi người cũng phải một mình trong sự hiểu biết của mình về Thượng đế, và trong sự hiểu biết của mình về mặt đất.
Về tình bạn.
Rồi một chàng trai trẻ nói: Xin thầy nói cho chúng tôi nghe về Tình Bạn.
Ông trả lời:
Người bạn của bạn là những nỗi cần của bạn được đáp lời.
Người ấy là cánh đồng của bạn, nơi bạn gieo bằng tình thương và gặt bằng lòng biết ơn.
Người ấy là mâm cơm và bếp lửa của bạn.
Vì bạn tìm tới người ấy khi bụng đói, và tìm người ấy để được bình yên.
Khi người bạn nói ra điều mình nghĩ, bạn không sợ chữ "không" trong lòng mình, mà cũng không giữ lại chữ "có".
Và khi người ấy lặng im, tim bạn vẫn không thôi lắng nghe tim người ấy;
Vì trong tình bạn, không cần lời, mọi ý nghĩ, mọi mong muốn, mọi chờ đợi đều sinh ra và được sẻ chia, với một niềm vui không cần ai reo hò.
Khi xa người bạn, bạn không buồn khổ;
Vì điều bạn thương nhất ở người ấy có thể hiện rõ hơn khi người ấy vắng mặt, như ngọn núi, với người leo núi, nhìn từ đồng bằng thì rõ hơn.
Và đừng để tình bạn có mục đích nào khác, ngoài việc làm cho tâm hồn sâu thêm.
Vì tình thương mà đi tìm điều gì khác, ngoài việc hé mở điều bí ẩn của chính nó, thì không phải là tình thương, mà là một tấm lưới tung ra: và chỉ bắt được những thứ vô ích.
Và hãy dành điều tốt nhất của bạn cho người bạn.
Nếu người ấy phải biết lúc con nước trong bạn ròng, thì hãy để người ấy biết cả lúc nước lớn nữa.
Vì người bạn là gì, mà bạn đi tìm người ấy chỉ để giết thì giờ?
Hãy luôn tìm người ấy với những giờ để sống.
Vì phần của người ấy là lấp đầy nỗi cần của bạn, chứ không phải lấp đầy sự trống rỗng của bạn.
Và trong vị ngọt của tình bạn, hãy có tiếng cười, và hãy cùng chia nhau những niềm vui.
Vì trong giọt sương của những điều nhỏ bé, trái tim tìm thấy buổi sáng của mình, và được tươi mát lại.
Về chuyện trò.
Rồi một người học giả nói: Xin thầy nói về Chuyện Trò.
Ông trả lời:
Bạn nói khi bạn không còn yên ổn với những ý nghĩ của mình;
Và khi bạn không còn ở được trong cõi một mình của trái tim, bạn sống trên đôi môi, và âm thanh thành một trò khuây khỏa, một cách cho qua thì giờ.
Và trong rất nhiều lời bạn nói, sự suy nghĩ bị giết chết mất một nửa.
Vì ý nghĩ là con chim của bầu trời rộng, ở trong chiếc lồng chữ nghĩa thì có thể xòe cánh, nhưng không bay được.
Có những người trong các bạn tìm tới người nói nhiều, vì sợ ở một mình.
Sự lặng im của nỗi một mình bày ra trước mắt họ chính con người trần trụi của họ, và họ muốn trốn đi.
Và có những người nói, mà không biết, không nghĩ trước, lại để lộ ra một sự thật mà chính họ cũng không hiểu.
Và có những người mang sự thật ở trong mình, nhưng không nói nó ra bằng lời.
Trong lòng những người như vậy, tâm hồn trú ngụ trong một sự lặng im có nhịp điệu.
Khi bạn gặp người bạn bên vệ đường hay ngoài chợ, hãy để tâm hồn trong bạn mấp máy đôi môi bạn, và dẫn đường cho cái lưỡi của bạn.
Hãy để giọng nói bên trong giọng nói của bạn nói vào cái tai bên trong tai của người ấy;
Vì linh hồn người ấy sẽ giữ lấy sự thật trong tim bạn, như vị rượu vẫn còn được nhớ
Khi màu rượu đã quên, và chiếc bình không còn nữa.
Về thời gian.
Rồi một nhà thiên văn nói: Thưa thầy, còn Thời Gian thì sao?
Ông trả lời:
Bạn muốn đo thời gian, thứ không có số đo, và không thể nào đo được.
Bạn muốn sắp xếp cách sống của mình, và cả hướng đi của tâm hồn mình, theo giờ khắc và mùa tiết.
Bạn muốn biến thời gian thành một dòng sông, để ngồi trên bờ mà nhìn nó trôi.
Vậy mà cái phần không có thời gian ở trong bạn biết rằng sự sống không có thời gian,
Và biết rằng hôm qua chỉ là ký ức của hôm nay, còn ngày mai là giấc mơ của hôm nay.
Và biết rằng cái đang hát, đang ngẫm nghĩ trong bạn, vẫn còn ở trong ranh giới của giây phút đầu tiên, giây phút đã rải những vì sao vào không gian.
Ai trong các bạn lại không thấy sức thương của mình là vô bờ?
Vậy mà ai lại không thấy chính tình thương ấy, dù vô bờ, vẫn được ôm gọn ở chính giữa con người mình, không đi từ ý nghĩ yêu thương này sang ý nghĩ yêu thương khác, cũng không đi từ việc làm yêu thương này sang việc làm yêu thương khác?