Tình Ca kể chuyện · Bài học cuộc đời

Vị Bác Sĩ Từng Thoát Chết Và Bí Quyết Chào Đón Tuổi Già Như Một Người Bạn

Thưa quý vị, có một vị bác sĩ cả đời tận tụy cứu chữa cho người khác, vậy mà tới một ngày, chính ông bất ngờ gục xuống vì một cơn tai biến, phải lên bàn mổ não, cận kề cửa tử. Người ta cứ nghĩ sau biến cố ấy ông sẽ sống dè dặt, u sầu. Nhưng không. Khi bình phục, ông không quay về với những ngày tất bật cũ. Ông bắt đầu ngồi viết, và viết ra những cuốn sách lạ lùng, dạy người ta cách chào đón tuổi già như chào đón một người bạn cũ, thay vì sợ hãi nó. Cái lần thoát chết ấy đã dạy cho ông điều gì về tuổi già, tôi xin kể quý vị nghe từ đầu.

Vị bác sĩ ấy tên là Đỗ Hồng Ngọc, sinh năm một ngàn chín trăm bốn mươi, ở tỉnh Bình Thuận. Ông là một bác sĩ nhi khoa, tức là bác sĩ chữa bệnh cho trẻ con, từng có nhiều năm làm ở bệnh viện, rồi làm giám đốc một trung tâm lo về truyền thông và giáo dục sức khỏe ở thành phố. Nhưng ông không chỉ là một thầy thuốc. Ông còn là một người viết văn, làm thơ, với một tâm hồn nhạy cảm và sâu sắc. Thuở trẻ, ông được người cậu là một nhà văn, cùng một học giả nổi tiếng, dìu dắt trên con đường chữ nghĩa. Cứ thế, ông vừa cầm ống nghe chữa bệnh, vừa cầm bút viết những trang văn ấm áp cho đời.

Có một chuyện đẹp thời trẻ của ông mà tôi muốn kể quý vị nghe. Hồi còn là bác sĩ trẻ, một đêm trực ở bệnh viện phụ sản, chứng kiến những sinh linh bé bỏng chào đời giữa cuộc đời còn nhiều gian khó, ông xúc động viết một bài thơ gửi cho những em bé sơ sinh ấy, như một lời chào, một lời dặn dò của người thầy thuốc dành cho các con khi vừa mở mắt vào đời. Bài thơ ấy sau này nổi tiếng, được nhiều người thuộc nằm lòng. Quý vị thấy đó, ngay từ thuở ấy, trong con người ông đã có sự hòa quyện lạ lùng giữa một bác sĩ tận tâm và một tâm hồn thi sĩ giàu yêu thương.

Cuộc đời ông trôi đi trong sự bận rộn của một người thầy thuốc mẫu mực, cho tới cái năm ông ngoài năm mươi tuổi. Vào năm một ngàn chín trăm chín mươi bảy, tai họa ập đến. Ông bị tai biến mạch máu não, một cơn đột quỵ nặng, phải phẫu thuật não. Người thầy thuốc quen khoác áo blouse trắng đứng bên giường bệnh nhân, bỗng chốc nằm xuống, trở thành chính người bệnh, được chính các đồng nghiệp của mình cứu chữa. Ông đã nhìn thấy cái chết ở rất gần, gần đến mức chạm tay vào được.

Và thưa quý vị, chính cái lần thoát chết ấy đã làm thay đổi cả con người ông. Khi gượng dậy được, ông chợt ngộ ra nhiều điều. Ông nhận ra bấy lâu nay mình sống vội quá, cứ cắm cúi chạy theo công việc mà quên mất phải sống chậm lại, phải quay về chăm sóc chính mình, cả cái thân lẫn cái tâm. Ông tìm đến với thiền, với những trang kinh Phật, học cách thở, cách buông bỏ, cách sống an nhiên. Ông gọi cái việc ấy là "về thu xếp lại", nghĩa là sắp xếp lại chính mình khi bước vào tuổi già, buông bớt những gì nặng nề để lòng được nhẹ.

Rồi từ những chiêm nghiệm ấy, ông viết. Ông viết một cuốn sách tên là "Gió heo may đã về", nói về cái cảm giác khi ngọn gió đầu tiên của tuổi già chớm tới. Ông viết cuốn "Già ơi... chào bạn!", mà chỉ nghe cái tên thôi đã thấy cả một thái độ sống. Tuổi già, với ông, không phải là kẻ thù để mình chống lại, cũng không phải nỗi sợ để mình trốn tránh, mà là một người bạn, cứ vui vẻ mà chào đón. Ông còn viết cuốn "Nghĩ từ trái tim", chiêm nghiệm về những lời kinh, và nhiều cuốn khác nữa, tất cả đều toát lên một tinh thần thư thái, an vui.

Ông có những câu nói thật dí dỏm mà thâm thúy về tuổi già. Ông bảo, người ta hay lầm tưởng rằng tuổi già sẽ tới từ từ để mình kịp chuẩn bị. Ông nói nguyên văn rằng: "Sai lầm lớn khi ta nghĩ rằng già sẽ đến từ từ. Không đâu. Già nó xồng xộc trên trời rơi xuống." Quý vị nghe có thấy đúng không. Mới hôm nào còn thấy mình trẻ trung, thoắt cái đã thấy tóc bạc, mắt mờ, chân chậm. Vậy nên, thay vì giật mình hoảng hốt, chi bằng mình chuẩn bị sẵn một tâm thế thảnh thơi để đón nó.

Ông còn có một cái nhìn rất lạc quan về tuổi già. Ông cho rằng, cái tuổi đẹp nhất của một đời người, hóa ra lại nằm ở quãng sáu mươi lăm đến bảy mươi lăm. Vì sao vậy? Vì tới cái tuổi ấy, người ta đã đi qua gần trọn cuộc đời, đã buông được cái gánh mưu sinh, con cái đã yên bề, không còn phải bon chen, lo toan, ganh đua với ai nữa. Đó là lúc mình được thực sự sống cho mình, sống thong dong, làm những điều mình thích. Nghe ông nói vậy, quý vị có thấy tuổi già của mình bỗng đáng yêu hơn không.

Điều đặc biệt ở ông, là một người thầy thuốc mà ông hiểu rằng, chữa bệnh không chỉ là chữa cái đau trong thân xác. Có những cái khổ nằm trong tâm hồn, mà thuốc men không chạm tới được. Một người tuổi già có thể không đau ốm gì nặng, nhưng nếu trong lòng cứ lo âu, cô đơn, tủi thân, thì cũng chẳng thể nào an vui. Ngược lại, có người mang bệnh trong người mà lòng vẫn thanh thản, vẫn cười được, thì cái bệnh cũng nhẹ đi phân nửa. Cho nên ông luôn nhắc, muốn có một tuổi già hạnh phúc, phải chăm cả cái thân lẫn cái tâm. Ông tâm niệm rằng, mỗi người rồi phải trở về với chính mình, hiểu được điều đó thì mới có được sự bình an và hạnh phúc thật sự.

Thưa quý vị, điều đáng quý là tới nay, dù đã ngoài tám mươi tuổi, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc vẫn còn khỏe mạnh, vẫn viết, vẫn ra sách, vẫn an nhiên tự tại. Ông chính là một tấm gương sống động cho cái điều ông viết: rằng tuổi già hoàn toàn có thể là một mùa đẹp đẽ và thong dong, chứ không phải một gánh nặng để mình than thở.

Gom lại những gì vị bác sĩ ấy chia sẻ, tôi xin gửi quý vị mấy điều.

Một là, hãy đón tuổi già như đón một người bạn, đừng sợ hãi hay chống lại nó. Tóc có bạc, mắt có mờ, đó là lẽ tự nhiên của trời đất, ai rồi cũng vậy. Mình càng vùng vẫy, càng buồn tủi, thì càng khổ. Còn nếu mình mỉm cười mà nói "già ơi, chào bạn", thì tự khắc lòng mình nhẹ đi, và mình sẽ thấy tuổi già cũng có bao điều đáng yêu.

Hai là, tuổi già có cái đẹp riêng của nó, cái đẹp của sự thong dong. Cả một đời lo toan cho con cho cháu, giờ là lúc mình được buông bớt gánh nặng, được sống chậm lại, được làm những điều mình thích mà cả đời chưa có dịp. Có người tới tuổi sáu mươi, bảy mươi mới thấy đây mới là quãng đời thảnh thơi và đẹp nhất của mình. Quý vị thử nghĩ mà xem, giờ mình có cái mà người trẻ thèm không có được: đó là thời gian, là sự từng trải, là cái nhìn đã thấu đáo về cuộc đời. Mình có thể thong thả uống một tách trà mà không phải vội, ngắm một bông hoa nở mà thấy lòng vui, ngồi kể cho cháu nghe chuyện ngày xưa. Đó chẳng phải là những niềm vui mà cả một thời tuổi trẻ tất bật mình chưa từng được nếm hay sao.

Ba là, hãy "về thu xếp lại" chính mình. Cả một đời mình bận rộn tích cóp, lo toan, nhặt nhạnh đủ thứ vào lòng, cả của cải lẫn những muộn phiền, oán giận. Về già rồi, là lúc nên làm cái việc ngược lại: buông bớt đi. Buông bớt những hơn thua, những chuyện cũ đã qua, những giận hờn với con, với cháu, với xóm giềng. Trở về sống với những điều giản dị trong hiện tại: một tách trà buổi sáng, một khoảnh vườn, một cuốn sách, một câu kinh, lời cầu nguyện, một buổi trò chuyện với bạn già. Khi lòng mình gọn gàng, nhẹ nhõm như căn nhà được dọn dẹp sạch sẽ, thì tâm mới thật sự an. Ông bà mình vẫn nói, tri túc thì thường vui, biết đủ, biết buông, thì lòng mới thảnh thơi.

Và bốn là, chăm cái thân thì cũng đừng quên chăm cái tâm. Ăn uống điều độ, vận động vừa sức, cái đó tốt, và ai có bệnh nền thì nhớ theo lời dặn của bác sĩ mình. Nhưng song song đó, hãy giữ cho lòng mình được thảnh thơi, biết ơn, bớt lo âu, bớt phiền muộn. Bởi một cái tâm an vui chính là liều thuốc bổ quý giá nhất cho tuổi già. Nhiều cô chú mình sức khỏe còn khá, mà cứ hay lo xa, lo cho con, lo cho cháu, lo những chuyện chưa tới, rồi tự làm khổ mình, mất ăn mất ngủ. Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc muốn nhắn rằng, con cháu có phần phúc của con cháu, mình thương thì cứ thương, nhưng đừng ôm hết nỗi lo của cả thiên hạ vào lòng. Buông được cái lo không đáng, giữ lấy sự bình an, đó cũng là một cách giữ gìn sức khỏe.

Tôi mong rằng sau câu chuyện hôm nay, mỗi sớm mai thức dậy, quý vị sẽ mỉm cười chào tuổi của mình một cách nhẹ nhàng, và thấy mỗi ngày còn lại đều là một món quà đáng sống. Cầu mong cho quý vị luôn được bình an trong tâm hồn, khỏe mạnh trong thân thể, và sống trọn vẹn từng ngày bên những người mình thương.

Xin chào, và hẹn gặp lại.