Tình Ca kể chuyện · Bài học cuộc đời

Muốn Hạnh Phúc? Hãy Bắt Đầu Bằng Hai Chữ Biết Ơn

Thưa quý vị, cả đời người, ai trong chúng ta cũng đi tìm hạnh phúc. Ai cũng nghĩ, hễ mình có được điều này, đạt được điều kia, thì mình sẽ hạnh phúc. Nhưng có một nhà tu hành, người đã dành cả cuộc đời gần trăm năm của mình để suy ngẫm về hạnh phúc, lại nói với chúng ta một điều ngược hẳn. Ông bảo, lâu nay chúng ta đã nghĩ sai rồi. Không phải cứ có được hạnh phúc thì mới biết ơn, mà ngược lại, chính lòng biết ơn mới là cái làm cho ta hạnh phúc. Và ông chỉ cho chúng ta một cách thực hành thật đơn giản, ai cũng làm được. Cái cách ấy là gì, tôi xin kể quý vị nghe từ đầu.

Nhà tu hành ấy tên là David Steindl-Rast, người nước Áo, năm nay đã ngoài chín mươi tuổi. Ông là một vị tu sĩ, nhưng điều ông chia sẻ thì không của riêng một tôn giáo nào, mà là cho tất cả mọi người. Bởi lòng biết ơn thì đạo nào cũng dạy, người nào cũng cần. Ông có một bài nói chuyện về hạnh phúc và lòng biết ơn, mà hàng triệu người khắp thế giới đã tìm xem, và nhiều người bảo rằng nó đã thay đổi cách họ nhìn cuộc đời, giúp họ tìm lại được sự bình an trong tâm hồn.

Điều cốt lõi mà ông muốn nhắn gửi, ông đã nói ra trong một câu thật ngắn gọn. Ông nói nguyên văn rằng: "Không phải hạnh phúc khiến ta biết ơn, mà chính lòng biết ơn khiến ta hạnh phúc." Quý vị hãy ngẫm câu này thật kỹ. Lâu nay mình cứ đợi. Đợi khi nào có nhiều tiền hơn, khi nào khỏe hơn, khi nào con cái thành đạt, nhà cửa đàng hoàng, thì mình mới cho phép mình vui, mình biết ơn. Nhưng cái ngày ấy nó cứ lùi mãi, bởi con người ta có được cái này rồi lại muốn cái khác, chẳng bao giờ thấy đủ. Còn ông thì bảo, hãy làm ngược lại: đừng đợi. Hãy biết ơn ngay với những gì mình đang có, thì tự khắc hạnh phúc sẽ tới.

Vì sao vậy? Ông giải thích, hạnh phúc không đến từ chỗ mình có tất cả mọi thứ. Bởi trên đời này, luôn có người giàu hơn mình, luôn có cái mình còn thiếu. Nếu cứ nhìn vào cái mình thiếu, thì mình sẽ khổ mãi, dù có bao nhiêu cũng thấy chưa đủ. Hạnh phúc thật sự đến từ chỗ mình biết trân quý, biết ơn những gì mình đang có trong tay. Người biết ơn, dù có ít, vẫn thấy mình đủ đầy, thấy lòng mình an. Còn người không biết ơn, thì dù có cả một gia tài, vẫn thấy mình thiếu thốn, vẫn thấy chưa vừa lòng. Cái này thì ông bà mình đúc kết lâu rồi trong bốn chữ: tri túc thường lạc, nghĩa là biết đủ thì thường vui.

Và đây, thưa quý vị, chính là cái cách thực hành mà tôi đã hứa kể. Ông David dạy một phương pháp thật giản dị, ông ví như ba cái đèn giao thông ngoài đường: đèn đỏ dừng lại, rồi nhìn, rồi mới đi. Ông bảo, để sống biết ơn, mình hãy nhớ ba bước: dừng lại, nhìn, và hành động.

Bước thứ nhất là dừng lại. Ông nói, con người ta thời nay sống vội vàng quá, cứ cắm đầu cắm cổ mà đi, mà làm, đến nỗi bao nhiêu điều tốt đẹp trôi qua trước mắt mà chẳng kịp nhận ra. Cho nên, hãy tập dừng lại. Mỗi ngày, dành cho mình vài phút lặng lẽ, để tâm mình chậm lại.

Bước thứ hai là nhìn. Khi đã dừng lại rồi, hãy mở mắt ra, mở lòng ra mà nhìn cho kỹ, để thấy được cái món quà mà giây phút này đang trao cho mình. Đó có thể là một tia nắng ban mai, một tách trà thơm, một nụ cười của đứa cháu, một hơi thở còn đều đặn trong lồng ngực. Bao điều quý giá vẫn ở quanh ta mỗi ngày, chỉ là mình quá vội nên không nhìn thấy. Quý vị thử để ý mà xem, cùng một khu vườn, người thì chỉ thấy cỏ dại, sâu bọ, còn người biết nhìn thì thấy được cả một bông hoa vừa hé nở, một chú chim về làm tổ. Cùng một mái nhà, người thì thấy toàn những cái chưa vừa ý, còn người biết ơn thì thấy được cái ấm áp của tổ ấm, tiếng nói cười của con cháu. Cái nhìn của mình quyết định mình thấy gì. Tập nhìn ra cái đẹp, cái đáng quý, chính là tập cho lòng mình biết ơn.

Và bước thứ ba là hành động. Khi đã nhận ra cái đẹp, cái quý của khoảnh khắc ấy rồi, thì hãy làm một điều gì đó với nó: hãy tận hưởng nó cho trọn vẹn, hãy nói một lời cảm ơn, hãy trao đi một cử chỉ yêu thương, hay giúp đỡ một ai đó. Đừng để cái khoảnh khắc quý giá ấy trôi qua một cách hững hờ.

Ông David còn nói một câu thật đẹp, rằng mỗi khoảnh khắc trong đời đều là một món quà. Quý vị nghĩ mà xem, cái giây phút hiện tại mình đang sống đây, đâu phải mình mua được, đâu phải mình làm ra được. Nó là cái được ban tặng cho mình. Và cũng chẳng có gì bảo đảm rằng sẽ còn một khoảnh khắc nữa được trao cho mình. Vậy nên, mỗi phút giây mình còn được sống, còn được thở, còn được ở bên người thân, đều là một món quà vô giá của cuộc đời. Hiểu được điều đó, thì tự nhiên mình biết trân quý từng ngày đang sống.

Nhưng có một điều tinh tế mà ông David nhắc, tôi nghĩ quý vị nghe sẽ thấy thấm. Ông bảo, không phải mình biết ơn vì mọi thứ, bởi trong đời đâu phải chuyện gì cũng tốt đẹp. Có bệnh tật, có mất mát, có những nỗi đau mà mình chẳng thể nào thấy biết ơn cho được. Nhưng mình vẫn có thể biết ơn trong mọi khoảnh khắc, kể cả những lúc khó khăn. Nghĩa là sao? Nghĩa là ngay trong cái hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, mình vẫn tìm ra được một điều gì đó để nương tựa: một người thân còn ở bên, một cơ hội để mình học cách kiên cường, một bài học để mình trưởng thành hơn. Người đi qua bao gian khó như các cô các chú mình hẳn thấm điều này lắm. Chính trong những ngày cơ cực nhất, mình vẫn tìm được lý do để cảm ơn đời, để mà đứng dậy bước tiếp. Đó mới là sức mạnh thật sự của lòng biết ơn.

Gom lại những gì nhà tu hành ấy để lại, tôi xin gửi quý vị mấy điều.

Một là, đừng đợi hạnh phúc rồi mới biết ơn, mà hãy biết ơn trước, thì hạnh phúc tự tới. Đây là điều quan trọng nhất, và nó lật ngược lại cái cách mình vẫn quen nghĩ. Hạnh phúc không nằm ở tương lai, ở cái mình chưa có, mà nằm ngay trong hiện tại, ở cái mình đang có mà biết trân quý. Nhiều người cả đời chạy theo hạnh phúc mà không bao giờ với tới, chỉ vì cứ nghĩ hạnh phúc ở đâu đó xa xôi phía trước. Trong khi thật ra, nó đang ở ngay đây, trong chính căn nhà mình, trong bữa cơm gia đình, trong nụ cười người thân, chỉ chờ mình mở lòng ra mà đón nhận với một tấm lòng biết ơn.

Hai là, mỗi khoảnh khắc là một món quà, hãy sống trọn với nó. Quý vị hãy tập ba bước của ông David: dừng lại, nhìn, và đón nhận. Chậm lại một chút giữa cuộc sống bộn bề, để nhìn ra và tận hưởng những niềm vui bình dị mỗi ngày. Tuổi già mình được cái quý là đã thong thả hơn, thì càng nên tập sống chậm, sống sâu như vậy.

Ba là, người biết ơn thì thấy đủ, thấy an, và sống rộng lượng hơn. Ông David bảo, người biết ơn sống với cảm giác mình đã có đủ, nên không tham lam, không sợ hãi, và sẵn lòng chia sẻ với người khác. Quý vị thấy không, một tấm lòng biết ơn không chỉ làm mình vui, mà còn làm mình hiền hơn, rộng lượng hơn, và cả xóm giềng, con cháu quanh mình cũng được hưởng cái phúc ấy. Người cứ thấy mình thiếu thốn thì hay so đo, hay ganh tị, hay giành giật. Còn người thấy mình đủ đầy thì thư thái, dễ mở lòng, dễ sẻ chia. Một cụ ông, cụ bà sống biết ơn, an vui, chính là một tấm gương, một nguồn năng lượng ấm áp cho cả gia đình, khiến con cháu nhìn vào mà cũng thấy lòng nhẹ nhõm, bình an theo.

Và bốn là, hãy biến biết ơn thành một thói quen mỗi ngày. Nó không phải chuyện làm một lần rồi thôi, mà là một cách sống. Mỗi sáng thức dậy, thầm cảm ơn vì một ngày mới. Mỗi bữa cơm, biết ơn vì còn có cái ăn. Mỗi tối trước khi ngủ, nhớ lại vài điều tốt đẹp trong ngày. Cứ tập mãi thành quen, rồi lòng mình sẽ luôn tràn đầy sự an vui và biết ơn. Có người còn tập bằng cách mỗi tối ghi ra vài điều mình biết ơn trong ngày, như viết một cuốn nhật ký nhỏ. Cách nào cũng được, miễn là mình chịu khó nhắc lòng mình nhớ tới những điều tốt đẹp. Ban đầu có thể thấy hơi gượng, nhưng làm dần rồi sẽ thành một nếp quen ngọt ngào, mà thiếu nó một ngày là thấy thiêu thiếu. Lòng biết ơn, một khi đã thành nếp sống, sẽ như một mạch nước ngầm mát lành, nuôi dưỡng tâm hồn mình an vui suốt cả tuổi già.

Tôi mong rằng sau câu chuyện hôm nay, ngay bây giờ, quý vị sẽ thử dừng lại một chút, nhìn quanh mình, và nhận ra mình đang có bao nhiêu điều để biết ơn. Cầu mong cho quý vị luôn được bình an trong tâm hồn, khỏe mạnh trong thân thể, và sống trọn vẹn từng ngày bên những người mình thương.

Xin chào, và hẹn gặp lại.