Tình Ca kể chuyện · Bài học cuộc đời

Vị Bác Sĩ Triệu Phú Sắp Mất Và 3 Sự Thật Về Tiền Bạc Ông Chỉ Hiểu Khi Sắp Chết

Thưa quý vị, có một bác sĩ trẻ người Singapore, giàu có bậc nhất, kiếm tiền như nước, nhà cao cửa rộng, trong nhà xe có cả một chiếc Ferrari. Cái tuổi bốn mươi, ông có trong tay gần như mọi thứ mà người đời mơ ước. Vậy mà một ngày kia, ông đứng trước cả một giảng đường đầy sinh viên, và ông thú nhận một sự thật cay đắng: tất cả những thứ hào nhoáng ấy chưa từng mang lại cho ông một chút niềm vui thật sự nào. Điều gì đã khiến một người có tất cả phải nói ra câu ấy, tôi xin kể quý vị nghe từ đầu.

Người bác sĩ ấy tên là Richard Teo, sinh ra và lớn lên ở Singapore. Từ nhỏ, ông đã là một người rất giỏi giang và đầy tham vọng. Ông được dạy, và ông cũng tin chắc, rằng thành công nghĩa là phải giàu, phải hơn người, phải đứng trên đỉnh. Ông học rất giỏi, thi vào ngành y, ban đầu theo đuổi chuyên khoa mắt, một chuyên khoa danh giá. Nhưng rồi ông tính toán lại. Ông thấy con đường ấy lâu giàu quá. Ông nhận ra cái ngành làm đẹp, ngành thẩm mỹ, mới là nơi hái ra tiền. Thế là ông rẽ ngang, mở phòng khám thẩm mỹ.

Và ông thành công vượt mức. Ngay trong những năm đầu, tiền bạc đổ về như thác. Ông trở thành triệu phú khi còn rất trẻ. Ông tậu chiếc xe thể thao trong mơ, chiếc Ferrari mà bao người thèm muốn. Ông mua nhà to, sắm đất, giao du với giới thượng lưu, người giàu, người nổi tiếng. Nói theo kiểu của mình, ông là một sản phẩm thành công điển hình của cái xã hội chạy đua ấy. Ông có tất cả những gì mà một người được dạy là phải có để hạnh phúc.

Quý vị nghĩ coi, cái nếp nghĩ ấy đâu chỉ có bên Singapore. Ở mình cũng vậy. Từ nhỏ, nhiều đứa trẻ đã được dạy rằng phải hơn bạn hơn bè, phải đứng nhất, lớn lên phải kiếm thật nhiều tiền thì mới gọi là thành đạt, mới nở mày nở mặt với thiên hạ. Người lớn chúng mình, đôi khi thương con mà vô tình cũng đặt lên vai con cái gánh nặng ấy. Ông Richard chính là một đứa trẻ được nuôi lớn trong cái nếp nghĩ đó, và ông đã chạy theo nó bằng tất cả sức lực của mình, chạy mãi, chạy miết, cho tới cái ngày ông buộc phải dừng lại.

Nhưng đây là chỗ đắng lòng nhất của câu chuyện. Ông kể lại rằng, càng có nhiều, ông lại càng thấy thiếu. Ông nói nguyên văn rằng: "Càng có nhiều, tôi lại càng muốn nhiều hơn. Càng muốn nhiều, tôi lại càng trở nên mê muội." Đồng tiền cứ như một cơn khát không bao giờ nguôi, uống bao nhiêu cũng không đã. Và tệ hơn, để kiếm được nhiều tiền hơn nữa, ông dần trở nên vô cảm. Với ông khi ấy, bệnh nhân không còn là những con người cần được giúp, mà chỉ là những nguồn thu. Chính ông sau này thú nhận, ông đã tìm cách nặn ra từng đồng từng cắc từ túi người bệnh. Ông chạy theo tiền tới mức quên mất cái nghề của mình vốn sinh ra là để cứu người.

Rồi vào năm ông ba mươi chín tuổi, đang trên đỉnh cao của tiền tài và danh vọng, tin dữ ập xuống. Ông thấy trong người khác lạ, đi khám, và bàng hoàng nhận kết quả: ông mắc ung thư phổi, đã ở giai đoạn cuối, di căn lên não, vào cả cột sống. Các bác sĩ nói với ông rằng ông chỉ còn chừng ba tới sáu tháng. Cả một cơ ngơi đồ sộ, cả một chiếc Ferrari bóng loáng, bỗng chốc trở nên vô nghĩa trước một cái án tử.

Quý vị thử hình dung cái khoảnh khắc ấy. Người đàn ông từng nghĩ tiền có thể mua được mọi thứ, giờ nằm đó, và nhận ra tiền không mua nổi cho mình thêm một ngày khỏe mạnh. Ông kể, ông từng ngồi trong chiếc xe sang trọng của mình, giữa căn nhà lớn của mình, mà lòng trống rỗng. Ông nói nguyên văn rằng những thứ ông có, chiếc Ferrari của ông, "chẳng mang lại cho tôi một chút an ủi nào, một chút niềm vui nào, không gì cả." Cái người ta gọi là hạnh phúc, ông tưởng mình đã mua được từ lâu, hóa ra ông chưa từng chạm tới.

Nhưng cũng chính từ đáy vực ấy, ông bắt đầu tỉnh ra. Khi trở thành một người bệnh, nằm chung phòng với những bệnh nhân khác, ông mới thấm cái điều mà cả đời làm bác sĩ ông chưa từng hiểu. Ông nói một câu khiến tôi lặng người. Ông bảo, nỗi đau, nỗi lo sợ của người bệnh là có thật, dù với người ngoài nó chẳng là gì, nhưng với chính họ thì đó là tất cả. Rồi ông nói thêm, nguyên văn rằng: "Tôi đã không hề biết họ cảm thấy thế nào, mãi cho tới khi chính tôi trở thành một người bệnh." Cả một đời khám cho biết bao người, mà phải tới khi tự mình nằm xuống, ông mới học được hai chữ đồng cảm.

Từ khoảnh khắc ấy, con người ông đổi khác. Ông thôi nhìn đời qua con số và đồng tiền. Ông bắt đầu thấy quý những điều bình dị mà trước kia ông chẳng bao giờ để mắt tới: một bàn tay nắm lấy tay mình lúc đau, một người thân ngồi lặng bên giường bệnh, một buổi sáng còn mở mắt ra mà thở được. Ông nhận ra, cái mà ông tưởng là thành công cả đời, hóa ra chỉ là những thứ bên ngoài, đến rồi đi. Còn cái ở lại, cái sưởi ấm ông trong những ngày cuối, lại là tình thương của con người dành cho nhau, thứ mà ông đã bỏ quên gần suốt một đời để chạy theo tiền.

Và rồi, trong những tháng ngày cuối cùng, ông làm một việc mà lẽ ra ông có thể không cần làm. Ông nhận lời tới nói chuyện với một lớp sinh viên trẻ. Ông đứng đó, gầy yếu, mang trong mình căn bệnh chết người, và ông kể hết, thành thật đến trần trụi, về cuộc đời mình. Ông kể về những sai lầm, về sự tham lam, về sự vô cảm, và về cái sự thật ông chỉ ngộ ra khi đã quá muộn. Ông không muốn những người trẻ ấy đi lại đúng con đường của mình. Ông nói với họ rằng, niềm vui thật sự không đến từ việc gom góp cho bản thân, mà đến từ việc giúp đỡ những người đang khổ. Ông bảo, chính vì đã đi qua đau khổ, ông mới hiểu đau khổ là gì, và mới biết thương người.

Ít lâu sau buổi nói chuyện ấy, vào năm hai ngàn không trăm mười hai, bác sĩ Richard Teo qua đời, khi vừa tròn bốn mươi tuổi. Những ngày cuối, người ta kể rằng ông đã tìm được sự bình an trong lòng, một sự bình an mà cả gia tài triệu phú trước kia chưa từng đem lại cho ông. Ông tìm thấy nó trong đức tin, và trong việc mở lòng yêu thương, trao đi cho người khác. Bài nói chuyện của ông được ghi lại, rồi lan đi khắp thế giới, được dịch ra nhiều thứ tiếng, và tới nay vẫn làm thức tỉnh biết bao con người còn đang mải miết chạy theo đồng tiền.

Thưa quý vị, gom lại những gì vị bác sĩ ấy để lại, tôi xin gửi quý vị mấy điều, cũng chính là ba sự thật về tiền bạc mà ông phải trả bằng cả sinh mạng mới hiểu ra.

Sự thật thứ nhất, tiền bạc và của cải không mua được niềm vui thật. Ông Richard có chiếc Ferrari, có nhà lớn, có tất cả, mà lòng vẫn trống rỗng. Tiền là thứ cần, để lo cho cái ăn cái mặc, để phòng khi đau ốm, điều đó không sai. Nhưng nếu nghĩ rằng cứ có thật nhiều tiền là sẽ hạnh phúc, thì đó là một sự nhầm lẫn mà nhiều người phải trả giá cả đời mới nhận ra.

Sự thật thứ hai, lòng tham thì không có đáy. Ông Richard nói, càng có càng muốn thêm, càng muốn thì càng mê muội. Ông bà mình dạy đúng một câu, biết đủ là đủ, tri túc thì thường vui. Người biết đủ, dù trong túi không nhiều, vẫn thấy mình dư dả và an lòng. Còn người không biết đủ, thì có cả kho vàng cũng vẫn thấy thiếu. Tuổi già của mình, quý vị ạ, cái quý không phải là gom thêm cho nhiều, mà là biết ngồi lại, thấy những gì mình đang có đã là một cái phúc lớn.

Sự thật thứ ba, niềm vui thật đến từ sự cho đi và lòng thương người. Cả đời ông Richard vun vén cho riêng mình mà chẳng thấy vui. Chỉ tới khi biết đồng cảm, biết nghĩ cho người khác, biết trao đi, ông mới tìm thấy sự bình an. Điều này thì các cô các chú mình lại rất giàu, giàu hơn cả triệu phú. Một nồi cơm sẻ cho hàng xóm lúc khó khăn, một lời khuyên cho đứa cháu, một buổi phụ trông nom con trẻ trong xóm, những điều nhỏ ấy chính là niềm vui mà tiền không mua được. Ông bà mình đã dạy từ lâu, rằng ở hiền gặp lành, rằng cho đi thì mới nhận lại được, và người sống có phúc có đức thì cái phúc ấy để dành lại cho con cháu. Một vị bác sĩ triệu phú bên trời Tây, đến cuối đời, cũng ngộ ra đúng cái điều mà cha ông mình đã gói ghém trong mấy câu ca dao mộc mạc ấy.

Tôi mong rằng sau câu chuyện hôm nay, quý vị sẽ thấy nhẹ lòng hơn về chuyện tiền nong, và thấy quý hơn những thứ mình đang có mà đôi khi quên mất: sức khỏe, người bạn đời, đàn con cháu, tình làng nghĩa xóm. Những lời khuyên về sức khỏe hay ăn uống thì ai có bệnh nền vẫn nên hỏi thêm bác sĩ của mình, nhưng riêng cái sự an trong lòng thì mình có thể tự cho mình ngay hôm nay. Cầu mong cho quý vị luôn được bình an trong tâm hồn, khỏe mạnh trong thân thể, và sống trọn vẹn từng ngày bên những người mình thương.

Xin chào, và hẹn gặp lại.