Tình Ca kể chuyện · Ngụ Ngôn Gibran

Một Con Chim Bay Lên Từ Đáy Lòng Tôi

Đây là Sách Nói Tình Ca, cuốn "Người Đi Trước" của Khalil Gibran. Đêm nay mình đọc chín bài ngắn: những người phê phán, các nhà thơ, con gà chỉ gió, vua xứ Aradus, từ đáy lòng sâu thẳm của tôi, những triều đại, hiểu biết và nửa hiểu biết, một tờ giấy trắng như tuyết, và nhà bác học với nhà thơ.

Những người phê phán.

Một buổi chiều chạng vạng, có người cưỡi ngựa đi về phía biển, tới một quán trọ bên đường.

Ông xuống ngựa, và cũng như mọi người cưỡi ngựa đi về phía biển, ông tin vào con người và tin vào đêm tối, nên buộc ngựa vào một cái cây bên cửa rồi bước vào quán.

Nửa đêm, khi mọi người đã ngủ, một tên trộm tới và dắt mất con ngựa của người khách.

Sáng ra, người ấy thức dậy, và thấy ngựa mình đã bị trộm.

Ông buồn cho con ngựa của mình, và buồn vì đã có một con người nỡ lòng đi ăn trộm.

Rồi những người cùng trọ kéo tới, đứng quanh ông và bắt đầu nói.

Người thứ nhất nói: "Ông dại quá, sao lại buộc ngựa ở ngoài chuồng."

Người thứ hai nói: "Còn dại hơn nữa, buộc mà chẳng thèm trói chân ngựa lại!"

Người thứ ba nói: "Đi ra biển mà cưỡi ngựa, nói cho tử tế thì cũng là ngu."

Người thứ tư nói: "Chỉ những kẻ lười và chậm chân mới nuôi ngựa."

Người khách hết sức ngạc nhiên. Sau cùng ông kêu lên:

"Các bạn ơi, vì ngựa của tôi bị trộm mà các bạn ai nấy đều vội vàng chỉ ra cho tôi những lỗi lầm và những chỗ thiếu sót của tôi.

Nhưng lạ thay, không một ai trong các bạn nói một lời trách móc nào về kẻ đã trộm ngựa của tôi."

Các nhà thơ.

Bốn nhà thơ ngồi quanh một bát rượu pha đặt trên bàn.

Nhà thơ thứ nhất nói: "Tôi tưởng như đang thấy, bằng con mắt thứ ba của tôi, hương thơm của rượu này lơ lửng trong không trung, như một đám mây chim trong khu rừng bị bùa mê."

Nhà thơ thứ hai ngẩng đầu lên nói: "Bằng đôi tai bên trong của tôi, tôi nghe được những con chim sương ấy đang hát.

Và giai điệu ấy giữ lấy trái tim tôi, như đóa hồng trắng giam con ong trong những cánh hoa của nàng."

Nhà thơ thứ ba nhắm mắt lại, đưa cánh tay lên cao, và nói: "Tôi chạm được vào chúng bằng bàn tay tôi.

Tôi cảm thấy cánh của chúng, như hơi thở của một nàng tiên đang ngủ, lướt qua những ngón tay tôi."

Rồi nhà thơ thứ tư đứng dậy, nâng bát rượu lên, và nói: "Than ôi, các bạn! Mắt tôi kém, tai tôi kém, tay tôi cũng kém quá.

Tôi không thấy được hương thơm của rượu này, không nghe được tiếng hát của nó, cũng không cảm được tiếng đập cánh của nó.

Tôi chỉ nhận ra được rượu mà thôi.

Vậy nên tôi phải uống nó, để nó mài sắc các giác quan của tôi, và nâng tôi lên tới những tầng cao sung sướng của các bạn."

Rồi ông đưa bát lên môi, uống rượu tới giọt cuối cùng.

Ba nhà thơ kia há hốc miệng, sững sờ nhìn ông.

Và trong mắt họ có một nỗi căm ghét khát khô, mà chẳng có chút gì là thơ.

Con gà chỉ gió.

Con gà chỉ gió trên nóc nhà nói với gió: "Anh thật là nhàm chán và đơn điệu! Anh không thổi được hướng nào khác, ngoài thổi thẳng vào mặt tôi hay sao? Anh làm rối sự vững vàng mà Thượng đế đã ban cho tôi."

Gió không trả lời. Gió chỉ cười vang giữa khoảng không.

Vua xứ Aradus.

Một lần, các bô lão thành Aradus tới chầu vua, và xin vua ban một đạo lệnh cấm mọi người trong thành uống rượu và mọi thứ làm say.

Vua quay lưng lại với họ, rồi bỏ đi ra, vừa đi vừa cười.

Các bô lão ra về, lòng ngơ ngác.

Tới cửa cung, họ gặp quan tổng quản trong cung.

Quan tổng quản thấy họ có vẻ bối rối, và hiểu ra chuyện của họ.

Ông nói: "Tiếc thay, các bạn của tôi! Giá mà các ông gặp lúc nhà vua đang say, hẳn ngài đã chuẩn lời xin của các ông rồi."

Từ đáy lòng sâu thẳm của tôi.

Từ đáy lòng sâu thẳm của tôi, một con chim bay lên, bay về phía trời.

Nó càng bay cao, càng bay cao, thì lại càng lớn ra, càng lớn ra.

Thoạt đầu nó chỉ như một con chim én, rồi như một con sơn ca, rồi như một con đại bàng, rồi rộng như một đám mây mùa xuân, và rồi nó lấp đầy cả bầu trời đầy sao.

Từ trái tim tôi, một con chim bay về phía trời. Và nó lớn dần trong khi bay. Vậy mà nó không hề rời khỏi trái tim tôi.

Hỡi niềm tin của tôi, hỡi sự hiểu biết chưa thuần phục của tôi, làm sao tôi bay được tới tầm cao của bạn, và cùng bạn nhìn thấy bản thể lớn hơn của con người phác lên nền trời?

Làm sao tôi biến được biển cả trong tôi thành sương mù, để cùng bạn bay đi trong khoảng không không đo được?

Làm sao một người tù ở bên trong ngôi đền lại ngắm được những mái vòm bằng vàng của nó?

Làm sao lõi của một trái cây lại căng ra được để bọc lấy cả trái cây?

Hỡi niềm tin của tôi, tôi đang bị xiềng sau những song sắt bằng bạc và gỗ mun này, và tôi không thể bay cùng bạn.

Vậy mà bạn vẫn từ trái tim tôi bay lên về phía trời, và chính trái tim tôi đang giữ bạn, và tôi sẽ lấy thế làm bằng lòng.

Những triều đại.

Hoàng hậu xứ Ishana đang trở dạ sinh con.

Nhà vua và những bậc quyền thế trong triều nín thở chờ đợi trong đại sảnh Bò Có Cánh.

Lúc chiều tối, bỗng có một sứ giả hối hả chạy vào, phủ phục trước nhà vua, và nói:

"Thần mang tin vui tới cho Đức Vua, chúa tể của thần, cho vương quốc, và cho các bầy tôi của Đức Vua. Mihrab Tàn Bạo, vua xứ Bethroun, kẻ thù suốt đời của bệ hạ, đã chết rồi."

Nghe vậy, nhà vua và các bậc quyền thế đều đứng dậy reo hò mừng rỡ.

Vì Mihrab hùng mạnh kia, nếu sống lâu thêm, hẳn đã đánh bại Ishana, và bắt dân trong xứ đi làm tù binh.

Đúng lúc ấy, vị ngự y cũng bước vào đại sảnh Bò Có Cánh, theo sau là các bà đỡ của hoàng gia.

Vị ngự y phủ phục trước nhà vua, và nói:

"Đức Vua, chúa tể của thần, sẽ sống muôn đời, và sẽ trị vì dân Ishana qua bao nhiêu thế hệ không đếm xuể.