Tình Ca kể chuyện · Ngụ Ngôn Gibran

Trên Môi Chàng Có Một Nghìn Buổi Bình Minh

Đây là Sách Nói Tình Ca, cuốn "Người Đi Trước" của Khalil Gibran. Đêm nay mình đọc sáu bài tiếp theo: vị vua ẩn tu, con gái của sư tử, bạo quyền, vị thánh, kẻ tài phiệt, và bản thể lớn hơn.

Vị vua ẩn tu.

Người ta kể với tôi rằng trong một khu rừng giữa núi có một chàng trai sống một mình, người ấy từng là vua của một xứ sở rộng lớn bên kia Hai Dòng Sông. Và người ta còn nói rằng chàng đã tự ý rời bỏ ngai vàng và đất nước vinh quang của mình, để tới sống nơi hoang dã.

Và tôi nói: "Tôi sẽ đi tìm người ấy, để biết điều bí mật trong lòng người ấy; vì ai từ bỏ được một vương quốc, ắt phải lớn hơn một vương quốc."

Ngay hôm ấy tôi tới khu rừng nơi chàng ở. Và tôi thấy chàng ngồi dưới một cây bách trắng, tay cầm một cọng sậy như thể cầm vương trượng. Và tôi chào chàng y như tôi sẽ chào một vị vua.

Chàng quay sang tôi, dịu dàng nói: "Anh tìm gì trong khu rừng thanh tịnh này? Anh đi tìm một bản thể đã đánh mất giữa những bóng xanh, hay đây là chuyến trở về nhà trong buổi hoàng hôn đời anh?"

Tôi đáp: "Tôi chỉ đi tìm anh thôi, vì tôi rất muốn biết điều gì đã khiến anh bỏ một vương quốc để lấy một khu rừng."

Chàng nói: "Chuyện của tôi ngắn thôi, vì cái bong bóng vỡ đột ngột lắm. Chuyện thế này. Một hôm, khi tôi ngồi bên cửa sổ trong cung điện, viên quan thị thần của tôi và một sứ thần nước ngoài đang dạo trong vườn. Khi họ tới gần cửa sổ, viên quan thị thần đang nói về chính mình, ông ta nói: 'Tôi giống nhà vua; tôi khát rượu mạnh và thèm mọi trò đỏ đen. Và cũng như đức vua, tôi hay nổi những cơn giận dữ như bão.' Rồi viên quan thị thần và vị sứ thần khuất sau hàng cây. Nhưng chỉ vài phút sau họ quay lại, và lần này viên quan thị thần nói về tôi, ông ta nói: 'Đức vua cũng giống tôi, là một tay thiện xạ; và cũng như tôi, ngài yêu âm nhạc và tắm ngày ba lần.'"

Một lúc sau chàng nói thêm: "Ngay tối hôm đó, tôi rời cung điện, chỉ mang theo manh áo trên người, vì tôi không muốn làm vua của những kẻ nhận lấy thói xấu của tôi, rồi gán cho tôi những đức tính của họ."

Tôi nói: "Thật là chuyện lạ, lạ lùng hết sức."

Chàng nói: "Không đâu, bạn tôi. Anh gõ cửa những im lặng của tôi, mà chỉ nhận được một chuyện vặt. Vì ai lại không bỏ một vương quốc để lấy một khu rừng, nơi các mùa hát và múa không ngừng? Nhiều người đã bỏ vương quốc của mình để đổi lấy những thứ còn kém hơn sự cô tịch và tình bầu bạn ngọt ngào của nỗi một mình. Không đếm xuể những con đại bàng từ tầng trời cao sà xuống sống với loài chuột chũi, để biết những bí mật của đất. Có những người từ bỏ vương quốc của giấc mơ, để mình không có vẻ xa cách với những người không biết mơ. Và có những người từ bỏ vương quốc của sự trần trụi, che kín linh hồn mình, để người khác khỏi phải xấu hổ khi nhìn thấy sự thật không che đậy và cái đẹp không mạng che. Và lớn hơn tất cả những người ấy là người từ bỏ vương quốc của nỗi buồn, để mình không có vẻ kiêu căng và tự phụ."

Rồi chàng đứng dậy, tựa vào cọng sậy, và nói: "Bây giờ anh hãy tới thành phố lớn, ngồi ở cổng thành, nhìn tất cả những ai đi vào và những ai đi ra. Và hãy tìm cho ra người sinh ra là vua mà không có vương quốc; và người mà thân xác bị cai trị nhưng tinh thần lại cai trị, dù cả người ấy lẫn thần dân của người ấy đều không biết điều này; và cả người chỉ có vẻ như đang cai trị, mà thật ra là nô lệ của chính những nô lệ mình."

Nói xong những lời ấy, chàng mỉm cười với tôi, và trên môi chàng có một nghìn buổi bình minh. Rồi chàng quay đi, bước sâu vào lòng rừng.

Còn tôi trở về thành phố, ngồi ở cổng thành nhìn người qua lại, đúng như chàng đã dặn. Và từ ngày ấy tới nay, không đếm xuể những vị vua mà bóng của họ đã lướt qua tôi, và chẳng được mấy thần dân mà bóng tôi đã lướt qua họ.

Con gái của sư tử.

Bốn người nô lệ đứng quạt cho một bà nữ hoàng già đang ngủ trên ngai. Và bà đang ngáy. Trên lòng bà, một con mèo nằm kêu gừ gừ, lười biếng nhìn những người nô lệ.

Người nô lệ thứ nhất lên tiếng: "Mụ già này lúc ngủ trông xấu xí làm sao. Nhìn cái miệng mụ trễ xuống kìa; mà mụ thở cứ như bị quỷ bóp cổ."

Con mèo vừa gừ gừ vừa nói: "Lúc ngủ, bà ta chẳng xấu bằng một nửa các anh lúc thức, trong kiếp nô lệ của mình."

Người thứ hai nói: "Cứ tưởng giấc ngủ sẽ làm phẳng nếp nhăn của mụ, ai dè còn làm nó sâu thêm. Chắc mụ đang mơ thấy điều gì độc ác."

Con mèo gừ gừ: "Ước gì các anh cũng được ngủ, và mơ thấy tự do của mình."

Người thứ ba nói: "Có khi mụ đang thấy đoàn người diễu qua, tất cả những kẻ mụ đã giết."

Con mèo gừ gừ: "Phải, bà ta đang thấy đoàn người diễu qua, là tổ tiên và con cháu của các anh."

Người thứ tư nói: "Nói về mụ thì cũng được thôi, nhưng chẳng làm tôi đỡ mỏi chút nào vì cứ phải đứng quạt."

Con mèo gừ gừ: "Các anh sẽ quạt mãi cho tới muôn đời; vì dưới đất thế nào thì trên trời cũng thế ấy."

Ngay lúc ấy, bà nữ hoàng già gật gù trong giấc ngủ, và chiếc vương miện của bà rơi xuống sàn.

Một người nô lệ nói: "Điềm xấu rồi."

Con mèo gừ gừ: "Điềm xấu của người này là điềm lành của người khác."

Người thứ hai nói: "Lỡ mụ thức dậy, thấy vương miện rơi thì sao! Chắc chắn mụ sẽ giết chúng ta."

Con mèo gừ gừ: "Ngày nào cũng vậy, từ lúc các anh lọt lòng, bà ta đã giết các anh rồi, mà các anh không hề biết."

Người thứ ba nói: "Phải, mụ sẽ giết chúng ta, rồi gọi đó là dâng lễ tế cho thần linh."

Con mèo gừ gừ: "Chỉ kẻ yếu mới bị đem tế thần."

Người thứ tư bảo những người kia im lặng, rồi khẽ nhặt chiếc vương miện lên, đặt lại trên đầu bà nữ hoàng già mà không làm bà thức giấc.

Con mèo gừ gừ: "Chỉ kẻ nô lệ mới đội lại chiếc vương miện đã rơi."

Một lúc sau, bà nữ hoàng già thức dậy, nhìn quanh và ngáp. Rồi bà nói: "Hình như ta nằm mơ, ta thấy bốn con sâu bướm bị một con bọ cạp đuổi chạy quanh thân một cây sồi cổ thụ. Ta không ưa giấc mơ này."

Rồi bà nhắm mắt ngủ tiếp. Và bà ngáy. Và bốn người nô lệ tiếp tục quạt cho bà.

Con mèo gừ gừ: "Quạt nữa đi, quạt nữa đi, đồ ngốc. Các anh chỉ đang quạt cho ngọn lửa đang thiêu chính các anh."

Bạo quyền.

Đây là bài hát của con rồng cái canh giữ bảy hang động bên bờ biển:

"Chồng ta sẽ cưỡi sóng mà tới. Tiếng gầm như sấm của chàng sẽ làm cả mặt đất khiếp sợ, và lửa từ lỗ mũi chàng sẽ đốt cháy bầu trời. Vào ngày nguyệt thực, chúng ta sẽ thành hôn, và vào ngày nhật thực, ta sẽ sinh ra một Thánh George, người sẽ giết ta."

Đó là bài hát của con rồng cái canh giữ bảy hang động bên bờ biển.

Vị thánh.

Hồi còn trẻ, có lần tôi tới thăm một vị thánh trong khu rừng nhỏ tĩnh lặng của ông, bên kia những ngọn đồi; và khi chúng tôi đang bàn về bản chất của đức hạnh, thì một tên cướp khập khiễng, mệt mỏi leo lên sườn núi. Tới khu rừng, hắn quỳ xuống trước vị thánh và nói: "Thưa thánh, tôi muốn được an ủi! Tội lỗi đè nặng lên tôi."

Vị thánh đáp: "Tội lỗi cũng đè nặng lên tôi."

Tên cướp nói: "Nhưng tôi là một kẻ trộm, một kẻ cướp bóc."

Vị thánh đáp: "Tôi cũng là một kẻ trộm, một kẻ cướp bóc."

Tên cướp nói: "Nhưng tôi là một kẻ giết người, và máu của bao nhiêu người đang kêu gào trong tai tôi."

Vị thánh đáp: "Tôi cũng là một kẻ giết người, và trong tai tôi, máu của bao nhiêu người đang kêu gào."

Tên cướp nói: "Tôi đã phạm không biết bao nhiêu tội ác."

Vị thánh đáp: "Tôi cũng đã phạm những tội ác không đếm xuể."

Rồi tên cướp đứng dậy, nhìn chăm chăm vị thánh, trong mắt hắn có một ánh nhìn lạ lùng. Và khi rời chúng tôi, hắn nhảy chân sáo xuống đồi.

Tôi quay sang vị thánh và nói: "Sao ông lại tự buộc cho mình những tội ác ông chưa hề phạm? Ông không thấy người ấy bỏ đi mà không còn tin ông nữa sao?"

Vị thánh trả lời: "Đúng là hắn không còn tin tôi nữa. Nhưng hắn ra đi, lòng được an ủi nhiều lắm."

Ngay lúc ấy, chúng tôi nghe tên cướp hát ở đằng xa, và tiếng vọng bài hát của hắn làm cả thung lũng tràn ngập niềm vui.

Kẻ tài phiệt.

Trong những chuyến lang thang, có lần tôi thấy trên một hòn đảo một con quái vật đầu người, móng sắt, ăn đất và uống biển không ngừng. Tôi đứng nhìn nó một lúc lâu. Rồi tôi tới gần và nói: "Ngươi chưa bao giờ thấy đủ sao? Cơn đói của ngươi chưa bao giờ được no, cơn khát của ngươi chưa bao giờ được dịu sao?"

Nó trả lời: "Có chứ, ta no rồi, mà không, ta còn ngán ăn ngán uống nữa là khác; nhưng ta sợ ngày mai sẽ không còn đất để ăn, không còn biển để uống."

Bản thể lớn hơn.

Chuyện xảy ra như vầy. Sau lễ đăng quang của Nufsibaal, vua xứ Byblus, ngài lui về phòng ngủ, chính căn phòng mà ba vị pháp sư ẩn tu trên núi đã xây cho ngài. Ngài cởi vương miện và hoàng bào, đứng giữa phòng, nghĩ về chính mình, giờ đây là người cai trị quyền uy tột bậc của xứ Byblus.

Bỗng ngài quay lại; và ngài thấy một người đàn ông trần truồng bước ra từ chiếc gương bạc mà mẹ ngài đã tặng.

Nhà vua giật mình, kêu lên với người ấy: "Ngươi muốn gì?"