Tình Ca kể chuyện · Chuyện Tình Đêm Khuya

Tôi Chỉ Có Năm Ngày Làm Vợ Anh, Mà Cả Đời Ngóng Đợi

Tối hôm đó ở Ngã ba Đồng Lộc, người ta trao cho một bà cụ bảy mươi bốn tuổi một tấm ảnh. Trong ảnh có hai vợ chồng ngồi cạnh nhau. Bà cầm lên nhìn hoài. Rồi bà nói một câu mà mình đọc tới đó phải dừng lại: "Anh đã về và già hơn rồi." Người đàn ông trong ảnh đã mất từ năm bảy mươi tám. Và đó là tấm ảnh chung đầu tiên trong đời của hai vợ chồng.

Đây là Chuyện Tình Đêm Khuya của Tình Ca. Đêm nay mình kể bạn nghe chuyện một người phụ nữ chỉ được làm vợ có năm ngày. Trong chuyện có một cái áo sơ mi hồng, một lá thư hẹn Tết năm sau, và một tấm ảnh phải đợi gần nửa thế kỷ mới có.

Bà tên Nguyễn Thị Vinh, ở xã Thạch Xuân, Hà Tĩnh. Năm sáu mươi bảy, nhà bà dọn lên vùng kinh tế mới Thạch Xuân khai hoang. Nhà ông Trần Hữu Thanh cũng lên đó. Hai người quen nhau trong làng, rồi thương nhau. Năm sáu mươi chín, ông Thanh tình nguyện đi bộ đội. Hồi đó bà Vinh mới học lớp bảy.

Mà bà cũng đâu có ngồi nhà chờ. Năm bảy mươi mốt, bà nhập ngũ, vô Bộ đội Trường Sơn, làm thống kê, nuôi quân, văn thư ở vùng biên giới Việt Lào. Năm bảy mươi hai, bà bốc dỡ đạn dược, lương thực ở Quảng Trị. Bà kể: "Có những đêm pháo sáng rực cả bầu trời." Bà làm cái việc ghi chép hàng hóa bị mất, mà bà nói: "Những ngày ghi chép tổn thất, tôi cầm bút mà tay cứ run lên vì xót xa." Bà bị thương mấy lần, vậy mà vẫn theo tới chiến dịch Hồ Chí Minh.

Năm bảy mươi lăm, bà về quê. Năm bảy mươi bảy, ông Thanh được về phép. Lúc đó hai người mới chính thức nói chuyện thương nhau. Bà kể, ông tâm sự nhà khó khăn, cha mẹ đã già. Ông còn khuyên bà ráng mà học, vì sau mấy lần bị thương, sức khỏe bà yếu đi nhiều. Bà nói: "Thương và hiểu cho tấm lòng người lính, tôi nhận lời làm vợ anh."

Ngày hai mươi tháng một năm bảy mươi bảy, hai người cưới. Mà nghe bà tả cái đám cưới đó, mình thương lắm: "Đám cưới khi xưa giản dị lắm, chúng tôi không chụp ảnh cưới, cũng chẳng có quần áo mới." Rồi: "Tôi mặc áo sơ mi hồng, còn anh mặc bộ quân phục." Họ hàng làm mấy mâm cơm nhỏ, bạn bè tới chúc, vậy là xong.

Còn trùng hợp nữa nè. Đúng ngày cưới, bà nhận giấy báo đậu vô một trường y dược ở Nghệ An. Cưới xong, ông chở bà đi làm thủ tục nhập học. Rồi hai vợ chồng chỉ được ở bên nhau năm ngày. Năm ngày thôi. Ông trở lại đơn vị ở biên giới Tây Nam.

Thư từ chiến trường gửi về đều đều. Trong lá thư cuối cùng, ông viết: "Tết năm sau, anh sẽ về thăm cha mẹ và em."

Ngày hai mươi sáu tháng mười hai năm bảy mươi tám, ông lên đường làm nhiệm vụ ở Campuchia. Bà viết thư đi, không thấy thư về. Viết nữa, cũng không thấy.

Tới năm tám mươi mốt, gần ba năm sau, nhà mới nhận giấy báo tử. Ông hy sinh ngày hai mươi tám tháng mười hai năm bảy mươi tám, hai ngày sau khi lên đường. Ông mới ba mươi tuổi. Bà kể: "Biết tin, cả nhà tôi ôm nhau khóc, còn tôi ngã quỵ." Rồi bà nói thêm một câu: "Không ai ngờ bức thư trước ngày ra trận lại trở thành lời cuối cùng của anh."

Bạn để ý nghen. Cái Tết mà ông hẹn về, ông không về được. Mấy chục cái Tết sau đó, cũng vậy.

Cha mẹ chồng thương bà, khuyên bà đi bước nữa. Bà không chịu. Bà ở vậy, nuôi cha mẹ chồng, theo gia đình đi khắp mấy tỉnh phía Nam tìm mộ chồng. Bà làm ở trạm y tế xã Thạch Xuân cho tới khi nghỉ hưu. Bà không có con. Năm hai nghìn lẻ năm mới tìm ra mộ ông ở nghĩa trang An Khê, Gia Lai. Năm ngoái, hài cốt ông được đưa về nghĩa trang liệt sĩ Núi Nài, gần nhà.

Mà suốt mấy chục năm, bà chỉ có mấy tấm ảnh ông chụp ở Dinh Độc Lập, đã ngả màu. Không có tấm nào hai vợ chồng chụp chung. Bà nói, bà chỉ ước có một tấm ảnh rõ nét của anh để đặt lên bàn thờ mỗi dịp Tết.

Rồi Tết năm nay, một nhóm bạn trẻ làm dự án tên "Tô màu ký ức". Tụi nhỏ lấy ảnh cũ của ông, phục dựng lại, ghép bà ngồi cạnh ông thành một tấm ảnh màu. Tối ba tháng hai, ở Ngã ba Đồng Lộc, bà nhận tấm ảnh đó. Bà nói: "Hôm nhận tấm ảnh, tôi không ngủ được." Hỏi bà khóc vì sao, bà nói: "Khóc vì thương, mà cũng vì hạnh phúc." Rồi bà nói: "Trong ảnh này anh ấy đã già đi, tôi cũng vậy." Và: "Dù chỉ qua bức ảnh nhưng với tôi như thế là ông ấy đã trở về rồi."

Mình nghĩ hoài về cái chữ "trở về". Ông hẹn Tết về. Gần năm mươi cái Tết sau, ông về thiệt, trong một tấm ảnh, ngồi cạnh bà, tóc cũng bạc như bà.

Bà Vinh nói về chồng: "Anh khôi ngô, hiền lành, ít nói nhưng ấm áp." Rồi bà nói: "Làm vợ anh, tôi dành cho anh tình thương nhiều hơn cả tình yêu." Mình đọc câu này mấy lần. Tình yêu thì có lúc lên lúc xuống. Còn tình thương thì nó ở lại, nó đi theo mình cả đời, nuôi cha mẹ người ta, đi tìm mộ người ta, giữ mấy tấm ảnh ngả màu của người ta.

Nếu đêm nay bạn đang nghĩ năm ngày, năm tháng, hay năm năm bên ai đó là ít ỏi quá, là không đáng gì, thì nghe bà Vinh nói câu này nghen: "Tôi chỉ có năm ngày làm vợ anh, nhưng cả cuộc đời gắn với nỗi nhớ nhung, ngóng đợi." Có những thứ không đo bằng ngày được. Và nếu bạn còn có người thương ngồi gần đây, thì mai chụp với nhau một tấm hình đi. Đừng để dành.

Chuyện bà Vinh và liệt sĩ Trần Hữu Thanh là chuyện thật, báo Dân Trí kể lại hồi tháng hai năm nay.