Tình Ca kể chuyện · Chuyện Tình Đêm Khuya
Nước Lụt Tới Nhà, Ông Cứu Cái Vali Thư Tình Của Người Cũ Trước, Rồi Mới Cứu Đồ Của Mình
Đầu tháng tám năm một nghìn chín trăm bảy mươi mốt, nước lụt lên tới nhà. Người ta lo khiêng đồ, lo lúa, lo gà vịt. Có một người đàn ông, việc đầu tiên ông làm là chạy vô, ôm ra một cái vali. Trong cái vali đó không có tiền bạc gì hết. Chỉ có thư, có nhật ký, có một cái áo bộ đội cũ. Mà đó cũng không phải đồ của ông. Đó là kỷ vật của người yêu đầu tiên của vợ ông, một người lính đã hy sinh. Cứu xong cái vali, ông mới quay lại lo đồ của mình.
Đây là Chuyện Tình Đêm Khuya của Tình Ca. Đêm nay chuyện hơi dài, và có hai người đàn ông. Một người đã nằm lại ở Quảng Trị từ năm hai mươi ba tuổi. Một người sống bên cạnh người phụ nữ ấy hơn nửa đời người, mà chưa bao giờ bắt bà phải quên.
Người lính tên Trần Minh Tiến, sinh năm một nghìn chín trăm bốn mươi lăm, ở làng Cầu Đơ, Hà Đông. Anh là con trai lớn trong nhà. Anh đá banh hay lắm, từng đá cho đội tuyển trẻ Hà Tây, rồi đội bóng của sư đoàn ba lẻ tám.
Người con gái tên thật là Vũ Thị Lui, sinh năm một nghìn chín trăm bốn mươi sáu, làm diễn viên đoàn văn công xung kích Hà Tây, lấy tên là Vũ Lưu Liên. Anh Tiến gọi chị là Lưu Liên.
Năm một nghìn chín trăm sáu mươi ba, anh Tiến nhập ngũ, đóng quân ở Tam Đảo. Đi bộ đội rồi anh mới dám nói thương. Rồi gần năm năm yêu nhau, hai người gặp nhau chưa tới hai chục lần. Phần nhiều là chị Liên đạp xe từ Hà Đông lên tận Tam Đảo thăm anh. Bạn thử hình dung coi, một cô gái mười tám, mười chín tuổi, đạp xe mấy chục cây số đường đồi, chỉ để được ngồi với người ta một chút rồi lại về.
Những lần không gặp được, thì có thư. Anh Tiến viết nhiều lắm. Có một câu trong lá thư năm sáu mươi sáu, anh viết: "Thời chiến! Người lính chờ đợi hy vọng và chiến đấu."
Ngày hai mươi mốt tháng Một dương lịch năm sáu mươi tám, chị Liên lên đơn vị thăm anh. Lần này hai người định ngày cưới. Anh dặn chị ráng chờ tới cuối tháng ba.
Rồi anh nhận lệnh đi chiến trường. Trước khi đi, anh để lại cho chị cái áo bộ đội của mình, mấy lá thư, cuốn nhật ký, và một chiếc nhẫn. Chiếc nhẫn đó anh tự làm, từ mảnh xác máy bay Mỹ rơi ở Vĩnh Phú, trên mặt có hai trái tim lồng vô nhau.
Cuối tháng ba năm đó, đáng lẽ là đám cưới. Nhưng không có đám cưới nào hết.
Ngày ba mươi mốt tháng năm năm một nghìn chín trăm sáu mươi tám, anh Tiến hy sinh ở mặt trận Quảng Trị. Anh hai mươi ba tuổi.
Tin về tới Hà Đông thì đã là đầu năm sáu mươi chín. Chị Liên kể, có lúc chị định đốt cuốn nhật ký của anh đi cho đỡ đau. Nhưng cầm lên rồi, chị không đốt được.
Cũng năm đó, có một người đàn ông khác tới hỏi cưới chị. Anh tên Nguyễn Doãn Hùng, cũng là bộ đội. Lần đầu chị từ chối. Chị kể, rồi có một đêm chị nằm mơ thấy anh Tiến, anh khuyên chị nên lấy anh Hùng. Chị nhận lời. Nhưng chị ra điều kiện: chị được giữ lại hết kỷ vật của anh Tiến.
Anh Hùng đồng ý. Mà không phải đồng ý cho có. Tới cái mùa lụt năm bảy mốt, chính anh là người ôm cái vali kỷ vật đó chạy ra trước tiên.
Mình đọc tới đây thì phải dừng lại một lúc. Mình nghĩ, có mấy ai làm được như vậy. Ghen là chuyện thường tình. Người ta cưới vợ, ai cũng muốn vợ mình chỉ nhớ tới mình. Vậy mà có một người đàn ông hiểu rằng, có những người đã nằm xuống, thì không phải là người để mình ganh. Mà là người để mình cùng giữ.
Rồi năm này qua năm khác. Hai vợ chồng có con, có cháu. Trong nhà, chồng con của bà đều coi anh Tiến như một người trong gia đình.
Từ năm hai nghìn, bà Liên bắt đầu đi tìm mộ anh. Tám năm trời, đi đi về về Quảng Trị. Tới năm hai nghìn không trăm lẻ tám, bà tìm được nơi anh nằm, đưa anh về nghĩa trang Đường Chín.
Rồi tới năm hai nghìn không trăm hai mốt, có một chuyện mà nghe như trong phim. Cuốn sổ ghi chép cuối cùng của anh Tiến, cuốn sổ mà lính Mỹ thu được hồi năm sáu mươi tám, người ta tìm thấy bản chụp của nó nằm trong một kho lưu trữ bên Mỹ, rồi gửi về cho bà Liên. Năm mươi ba năm sau.
Lá thư cuối anh gửi chị mở đầu bằng mấy chữ: "Lưu Liên yêu quý của anh!" Và có một câu anh viết cho chị, như đã biết trước: "Nếu anh còn sống, chúng ta sẽ có tất cả, còn nếu mất, thì chỉ mình anh mất…"
Bà Liên bây giờ giữ được một trăm lẻ chín lá thư anh Tiến viết cho bà. Bà đem in thành sách, đặt tên là "Trở về trong giấc mơ". Lần in mới nhất, có đủ hết một trăm lẻ chín lá. Bà tặng sách cho thư viện, cho trường học, để mấy đứa nhỏ bây giờ đọc mà biết, hồi xưa người ta thương nhau như thế nào.
Mình nghĩ hoài về ông Hùng. Người ta hay nói về người lính đã hy sinh, về người con gái đã chờ. Ít ai nhắc tới người đàn ông đứng ở phía sau, lặng lẽ để cho vợ mình được nhớ. Mình nghĩ thương một người, có khi là thương luôn cả những gì người ấy từng thương. Không giành, không bắt người ta quên, mà giữ giùm luôn.
Nếu đêm nay bạn đang sống bên một người từng có một mối tình rất sâu trước bạn, thì có thể chuyện ông Hùng sẽ làm bạn nhẹ lòng hơn một chút. Người ta nhớ người cũ, không có nghĩa là người ta thương mình ít đi. Có khi, chính vì mình để cho người ta được nhớ, mà người ta thương mình nhiều hơn.
Chuyện bà Liên, anh Tiến và ông Hùng là chuyện thật. Báo Dân Trí, báo Nhân Dân và báo Sài Gòn Giải Phóng đã kể lại, những lá thư thì nằm trong cuốn sách của chính bà.