Tình Ca kể chuyện · Cuộc Đời Chúa Giêsu

Đêm Bêlem

Đường về thành Đavít

Tập trước, mình đã kể về lời xin vâng ở Nadarét. Hôm nay, mình cùng nhau đi một đoạn đường dài, từ Nadarét xuống Bêlem, để tới đêm mà cả thế giới mỗi năm vẫn nhớ, đêm Chúa ra đời.

Thánh Luca kể rằng thời ấy có lệnh kiểm tra dân số trong cả thiên hạ. Ai nấy phải về quê quán mình mà khai tên tuổi. Ông Giuse thuộc dòng dõi vua Đavít, nên ông cùng bà Maria, lúc ấy đang mang thai, từ Nadarét lên Bêlem, thành của vua Đavít, ở miền Giuđa.

Tin Mừng không tả đoạn đường ấy dài bao nhiêu, đi bằng gì. Nhưng mình chỉ cần nghĩ đơn giản: một người vợ sắp tới ngày sinh, một người chồng lo lắng, đi qua những ngọn đồi khô của xứ Palestin. Không có xe, không có khách sạn đặt trước. Chỉ có hai người, và một lời hứa của Thiên Chúa mà họ vẫn chưa hiểu hết.

Có lẽ ai từng xa quê, từng chen chúc trên chuyến xe về quê ăn Tết, sẽ hiểu một chút nỗi vất vả của hai ông bà. Đường xa, người đông, và trong lòng chỉ mong một chỗ nghỉ chân.

Mình cũng nghĩ tới những gia đình bây giờ vẫn phải đi xa vì công việc, vì giấy tờ, vì cuộc sống. Có người sinh con ở nơi xa quê, không có ông bà bên cạnh. Chúa đã sinh ra trong hoàn cảnh y như vậy, nên chắc Người hiểu nỗi lòng của họ hơn ai hết.

Không có chỗ trong nhà trọ

Rồi tới một câu mà mình nghĩ là câu buồn nhất và cũng đẹp nhất trong Tin Mừng Giáng Sinh. Thánh Luca viết: Khi hai người đang ở đó, thì bà Maria đã tới ngày mãn nguyệt khai hoa. Bà sinh con trai đầu lòng, lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ, vì hai ông bà không tìm được chỗ trong nhà trọ.

Không tìm được chỗ. Thiên Chúa làm người, mà ngay đêm đầu tiên trên trần gian đã không có chỗ. Người không sinh ra trong cung điện, cũng không trong một căn nhà ấm áp, mà trong một chỗ dành cho súc vật, nằm trên máng cỏ là chỗ để thức ăn cho chiên bò.

Mình hay nghĩ, nếu đêm ấy mình là chủ nhà trọ, liệu mình có nhường được một góc nhỏ không? Có lẽ mình cũng bận, cũng đông khách, cũng nghĩ đâu có ai quan trọng. Và Chúa vẫn hay đến như vậy, trong những người mình nghĩ là không quan trọng. Một người già đứng chờ ở bến xe, một đứa trẻ bán vé số, một người lạ cần giúp.

Nhưng cũng chính vì không có chỗ, mà máng cỏ trở thành nơi ai cũng đến được. Người nghèo không ngại bước vào, người khổ không thấy mình bị xa cách. Một Thiên Chúa nằm trong máng cỏ là một Thiên Chúa không làm ai sợ.

Thánh Phaolô sau này có viết rằng Đức Giêsu vốn dĩ là Thiên Chúa, mà đã hủy mình ra không, mặc lấy thân nô lệ. Đêm Bêlem là lần đầu tiên câu ấy thành hình ảnh. Đấng làm chủ trời đất lại nằm trong một máng cỏ mượn, quấn trong mấy tấm tã của một gia đình nghèo đi xa.

Những người chăn chiên thức đêm

Ai là người đầu tiên được báo tin? Không phải vua chúa, không phải các thầy thông luật. Thánh Luca kể rằng trong vùng ấy có những người chăn chiên sống ngoài đồng, thức đêm canh giữ đàn vật.

Thời ấy, người chăn chiên là những người nghèo, sống ngoài đồng quanh năm, ít ai để ý tới. Vậy mà sứ thần của Chúa đứng bên họ, và vinh quang của Chúa chiếu tỏa chung quanh. Họ hoảng sợ. Sứ thần nói: Anh em đừng sợ. Này tôi báo cho anh em một tin mừng trọng đại, cũng là tin mừng cho toàn dân.

Sứ thần còn cho họ một dấu hiệu, mà mình thấy rất lạ: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ. Dấu hiệu của Thiên Chúa không phải là sấm sét, không phải là vương miện. Dấu hiệu là một em bé, một tấm tã, một máng cỏ.

Bỗng có muôn vàn thiên binh hợp với sứ thần ca ngợi Thiên Chúa rằng: Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời, bình an dưới thế cho loài người Chúa thương. Câu hát ấy, đêm Giáng Sinh nào mình cũng nghe trong nhà thờ, mà nghe hoài vẫn thấy lòng ấm lại.

Các mục đồng không chần chừ. Họ bảo nhau: Nào chúng ta sang Bêlem. Rồi họ hối hả ra đi, gặp bà Maria, ông Giuse, cùng với Hài Nhi nằm trong máng cỏ. Họ kể lại những gì đã nghe, và ai nghe cũng ngạc nhiên. Rồi họ trở về, vừa đi vừa tôn vinh ca ngợi Thiên Chúa.

Mình nghĩ tới những người làm ca đêm bây giờ. Người bảo vệ ngồi trước cổng, người tài xế chạy xe đường dài, cô y tá trực bệnh viện, người bán hàng ở chợ đêm. Những người thức khi cả thành phố ngủ. Tin vui đầu tiên của Giáng Sinh đã đến với những người thức đêm như vậy. Chúa không quên ai cả.

Mẹ ghi nhớ trong lòng

Giữa bao nhiêu tiếng ồn đêm ấy, thánh Luca ghi một câu rất lặng: Còn bà Maria thì hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy, và suy đi nghĩ lại trong lòng.

Mình thích câu này vô cùng. Người khác thì ngạc nhiên, kể chuyện, rồi về. Còn Mẹ thì giữ lại. Mẹ không hiểu hết, nhưng Mẹ không vứt bỏ điều gì. Mẹ cất từng chuyện nhỏ vào lòng, như người ta cất những tấm ảnh cũ vào một chiếc hộp, rồi những năm sau mở ra, mới hiểu.

Có lẽ mình cũng nên học Mẹ ở chỗ này. Đời mình có nhiều chuyện xảy ra mà mình chưa hiểu tại sao. Không cần vội kết luận, không cần vội buồn hay vội trách. Cứ giữ lại, suy đi nghĩ lại trong lòng, rồi tới một ngày Chúa sẽ cho mình hiểu.

Mình cũng nghĩ tới thánh Giuse đêm ấy. Tin Mừng không ghi ông nói gì. Nhưng chắc ông là người đi gõ từng cửa nhà trọ, người dọn chỗ trong chuồng súc vật, người trải rơm cho vợ nằm, người đứng canh suốt đêm. Những việc âm thầm ấy không ai ghi lại, nhưng Thiên Chúa thấy hết.

Ngôi sao từ phương Đông

Thánh Mátthêu kể thêm một câu chuyện khác. Khi Đức Giêsu sinh ra tại Bêlem, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giêrusalem. Họ hỏi: Đức Vua dân Do Thái mới sinh, hiện ở đâu? Chúng tôi đã thấy ngôi sao của Người ở phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người.

Ngôi sao đi trước họ, cho đến khi dừng lại ở chỗ Hài Nhi. Thánh Mátthêu viết một câu thật đẹp: trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng. Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Maria, liền sấp mình bái lạy Người, rồi mở bảo tráp dâng tiến vàng, nhũ hương và mộc dược.

Những người chăn chiên nghèo ở gần, những nhà chiêm tinh ở rất xa. Người không có gì, người mang quà quý. Vậy mà cả hai đều tìm được đường tới máng cỏ. Mình nghĩ ai cũng có ngôi sao riêng dẫn mình tới Chúa. Có khi là một lời kinh của mẹ, một bài hát, một người bạn tốt, một biến cố trong đời.

Thánh Mátthêu cũng kể rằng sau đó, sứ thần báo mộng cho ông Giuse đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, vì có người muốn tìm giết Hài Nhi. Mới sinh ra, Chúa đã phải lên đường xa xứ. Người hiểu nỗi vất vả của những gia đình phải bỏ nhà đi tìm chỗ bình yên.

Còn một điều nhỏ mà mình thấy rất đáng nhớ. Thánh Mátthêu kể rằng sau khi bái lạy Hài Nhi, các nhà chiêm tinh được báo mộng đừng trở lại gặp vua Hêrôđê, nên đã đi lối khác mà về xứ mình. Ai đã gặp Chúa thật lòng, thường cũng sẽ đi một con đường khác so với lúc đến.

Điều còn lại

Đêm Bêlem không có gì rực rỡ theo cách người đời nghĩ. Một chuồng súc vật, một máng cỏ, vài người chăn chiên. Nhưng đó lại là đêm bình an nhất của lịch sử, vì Thiên Chúa đã đến ở giữa loài người.

Giáng Sinh năm nay, khi bạn đứng trước hang đá trong nhà thờ, hay trước cây thông nhỏ trong nhà, thử hỏi lòng mình một câu: trong lòng mình, có còn một chỗ cho Chúa không? Hay mình cũng giống nhà trọ đêm ấy, đã đầy những lo toan, không còn chỗ cho ai nữa?

Lạy Chúa Giêsu Hài Đồng, xin cho lòng con trở thành một máng cỏ nhỏ, nghèo nhưng sạch, để Chúa đến ở. Xin cho con biết nhường chỗ cho những người không ai để ý. Và xin cho con biết ghi nhớ trong lòng những điều Chúa làm, như Mẹ Maria. Amen.

Tập sau, mình sẽ kể về những năm thơ ấu của Chúa Giêsu ở Nadarét, và lần cậu bé mười hai tuổi ở lại trong Đền thờ. Còn bây giờ, mời bạn nghe một bài hát Tình Ca viết riêng cho đêm Bêlem. Tình Ca. Ở đây có bình an.