Tình Ca kể chuyện · Bài Ca Giáng Sinh

Xin Chúa Ban Phước Cho Mọi Người Chúng Ta

Đây là Sách Nói Tình Ca, cuốn "Bài Ca Giáng Sinh" của nhà văn Charles Dickens. Lần trước, Linh Hồn Giáng Sinh Hiện Tại đưa Scrooge tới bữa Giáng Sinh nghèo mà ấm của nhà Bob Cratchit. Mời bạn nghe tiếp khúc thứ ba, phần hai.

Ai cũng có điều để nói về cái bánh, nhưng không ai nói, hay nghĩ, rằng đó là một cái bánh nhỏ cho một gia đình đông người. Nói vậy là phạm thượng. Người nhà Cratchit nào chỉ cần bóng gió chuyện đó thôi cũng đã đỏ mặt rồi.

Cuối cùng bữa ăn cũng xong, khăn bàn được dọn, lò sưởi được quét, lửa được nhóm lại. Nước nóng trong bình được nếm thử, và ai cũng khen vừa vặn, táo và cam được bày lên bàn, một xẻng đầy hạt dẻ được đặt lên lửa. Rồi cả nhà Cratchit quây quần bên lò sưởi, thành cái mà Bob Cratchit gọi là một vòng tròn, thật ra chỉ là nửa vòng; và bên khuỷu tay Bob là bộ ly tách của cả nhà. Hai cái cốc, và một cái chén đựng kem trứng mất quai.

Vậy mà chúng đựng thứ nước nóng từ cái bình cũng tốt chẳng kém gì những chiếc cốc vàng; và Bob rót ra với gương mặt rạng ngời, trong khi hạt dẻ trên lửa nổ lách tách. Rồi Bob nâng cốc:

"Chúc cả nhà mình Giáng Sinh vui vẻ, các con yêu. Xin Chúa ban phước cho chúng ta!"

Cả nhà lặp lại theo.

"Xin Chúa ban phước cho mọi người chúng ta!" bé Tim nói, người cuối cùng.

Em ngồi trên cái ghế đẩu nhỏ, sát bên bố. Bob nắm bàn tay nhỏ gầy yếu của em trong tay mình, như thể anh thương con lắm, muốn giữ con mãi bên mình, và sợ có ngày con bị cướp mất.

"Thưa Linh Hồn," Scrooge nói, với một mối quan tâm mà trước đây ông chưa từng có, "xin cho tôi biết bé Tim có sống không."

"Ta thấy một chỗ ngồi trống," Linh Hồn đáp, "trong góc lò sưởi nghèo nàn kia, và một cây nạng không người dùng, được cất giữ cẩn thận. Nếu Tương Lai không làm thay đổi những cái bóng này, đứa trẻ sẽ chết."

"Không, không," Scrooge nói. "Ôi, không, Linh Hồn nhân từ ơi! Xin nói rằng em sẽ được tha."

"Nếu Tương Lai không làm thay đổi những cái bóng này," Linh Hồn đáp, "thì không ai khác trong dòng họ ta còn gặp em ở đây nữa. Thì đã sao? Nếu nó sắp chết, thì cứ chết đi cho xong, đỡ bớt số dân dư thừa."

Scrooge cúi đầu khi nghe Linh Hồn nhắc lại chính lời mình, và ông ngập trong ăn năn và đau buồn.

"Hỡi con người," Linh Hồn nói, "nếu trong lòng anh là con người, chứ không phải đá cứng, thì hãy thôi nói cái giọng độc ác ấy, cho tới khi anh tìm ra phần dư thừa là Gì, và nó ở Đâu. Anh định quyết xem ai được sống, ai phải chết sao? Có thể trước mắt Trời, anh còn kém giá trị và kém đáng sống hơn hàng triệu đứa trẻ như con của người nghèo này. Lạy Chúa! Nghe Con Sâu trên chiếc lá phán xét chuyện có quá nhiều sự sống giữa những người anh em đói khát của nó dưới lớp bụi!"

Scrooge cúi rạp trước lời quở trách của Linh Hồn, run rẩy nhìn xuống đất. Nhưng ông ngước lên ngay, khi nghe thấy tên mình.

"Ông Scrooge!" Bob nói. "Mình nâng cốc chúc ông Scrooge, Người Lo Cho Bữa Tiệc này!"

"Người Lo Cho Bữa Tiệc à, thật vậy sao!" bà Cratchit kêu lên, mặt đỏ bừng. "Phải chi ông ấy có ở đây. Em sẽ cho ông ấy một bữa tiệc bằng những lời em muốn nói, và mong ông ấy ăn thật ngon miệng."

"Em à," Bob nói, "các con kìa! Ngày Giáng Sinh mà."

"Chắc phải là ngày Giáng Sinh thật," bà nói, "người ta mới nâng cốc chúc sức khỏe một người đáng ghét, keo kiệt, cứng rắn, vô cảm như ông Scrooge. Anh biết ông ấy như vậy mà, Robert! Không ai biết rõ hơn anh, tội nghiệp anh!"

"Em à," Bob nhẹ nhàng đáp, "ngày Giáng Sinh mà."

"Em sẽ chúc sức khỏe ông ấy vì anh, và vì ngày lễ," bà Cratchit nói, "chứ không phải vì ông ấy. Chúc ông ấy sống lâu! Giáng Sinh vui vẻ và Năm Mới hạnh phúc! Ông ấy sẽ vui lắm và hạnh phúc lắm, em chẳng nghi ngờ gì!"

Bọn trẻ nâng cốc theo mẹ. Đó là việc đầu tiên trong ngày mà chúng làm không chút hào hứng. Bé Tim nâng cốc sau cùng, nhưng chẳng để tâm chút nào. Scrooge là ông Ba Bị của cả nhà. Chỉ nhắc tới tên ông thôi đã phủ một cái bóng u ám lên bữa tiệc, và phải mất cả năm phút mới tan.

Khi nó tan rồi, cả nhà vui hơn trước gấp mười, chỉ vì nhẹ nhõm đã xong chuyện ông Scrooge đáng sợ. Bob Cratchit kể rằng anh đang để mắt tới một chỗ làm cho cậu Peter, nếu được thì mỗi tuần sẽ có tới năm si-linh rưỡi. Hai đứa nhỏ cười ngặt nghẽo khi nghĩ tới chuyện anh Peter làm người kinh doanh; còn Peter thì trầm ngâm nhìn ngọn lửa từ giữa hai bên cổ áo, như đang cân nhắc nên đầu tư vào đâu khi nhận được khoản thu nhập choáng váng ấy. Martha, một cô học việc nghèo ở tiệm làm mũ, kể cho cả nhà nghe cô phải làm những việc gì, làm liền mấy tiếng một lúc, và sáng mai cô định nằm ngủ nướng cho đã; vì mai là ngày nghỉ cô được ở nhà. Cô còn kể mấy hôm trước cô đã thấy một bà bá tước và một ông huân tước, ông huân tước "cao cỡ anh Peter"; nghe vậy Peter kéo cổ áo lên cao tới mức nếu bạn có ở đó, bạn cũng chẳng thấy đầu cậu đâu. Suốt lúc ấy hạt dẻ và bình nước nóng cứ chuyền vòng quanh; và một lúc sau, bé Tim hát một bài, về một đứa trẻ lạc đường đi giữa trời tuyết, em có giọng hát nhỏ mà buồn, và hát thật hay.

Chẳng có gì cao sang trong tất cả chuyện đó. Họ không phải một gia đình đẹp đẽ; họ không ăn mặc đẹp; giày của họ còn xa mới không thấm nước; quần áo thì thiếu thốn; và Peter có lẽ đã biết, mà rất có thể là biết thật, bên trong một tiệm cầm đồ trông ra sao. Nhưng họ hạnh phúc, biết ơn, vui với nhau, và bằng lòng với hiện tại; và khi họ mờ dần đi, trông còn hạnh phúc hơn nữa dưới những giọt sáng từ ngọn đuốc của Linh Hồn rảy xuống lúc chia tay, Scrooge vẫn nhìn theo họ, nhất là bé Tim, cho tới phút cuối.

Lúc này trời đã sẩm tối, tuyết rơi khá dày; và khi Scrooge cùng Linh Hồn đi dọc các con phố, ánh lửa reo vui trong bếp, trong phòng khách, trong đủ loại phòng, thật kỳ diệu. Chỗ này, ngọn lửa bập bùng cho thấy người ta đang chuẩn bị một bữa tối ấm cúng, những chiếc đĩa được hơ nóng thật kỹ trước lò, và những tấm rèm đỏ thẫm sẵn sàng kéo lại để ngăn cái lạnh và bóng tối. Chỗ kia, tất cả trẻ con trong nhà chạy ùa ra tuyết để đón chị gái đã lấy chồng, anh em, anh chị em họ, chú bác, cô dì, đứa nào cũng muốn là người chào đầu tiên. Chỗ này nữa, bóng khách khứa đang tụ lại in trên rèm cửa; chỗ kia một nhóm cô gái xinh đẹp, ai cũng trùm mũ, đi ủng lông, ríu rít nói cùng một lúc, nhẹ nhàng tới nhà một người hàng xóm gần đó; nơi mà, khổ thân chàng trai độc thân nào thấy các cô bước vào, những cô phù thủy tinh quái biết rõ điều đó lắm, thì đỏ bừng cả mặt!

Nhưng nếu bạn đoán qua số người đang trên đường tới những buổi họp mặt thân tình, có lẽ bạn sẽ tưởng khi họ tới nơi thì chẳng còn ai ở nhà để đón, chứ không phải là nhà nào cũng đang chờ khách, chất lửa cao tới nửa ống khói. Lạy Chúa ban phước, Linh Hồn mới hân hoan làm sao! Ngài mở rộng bộ ngực, xòe bàn tay rộng lớn, lướt bay tiếp, hào phóng tuôn niềm vui trong sáng vô hại lên mọi thứ trong tầm tay! Ngay cả bác thắp đèn đường, đang chạy phía trước điểm những đốm sáng lên con phố chạng vạng, đã ăn mặc chỉnh tề để đi đâu đó tối nay, cũng bật cười to khi Linh Hồn đi ngang, dù bác chẳng hề biết rằng bên cạnh mình có ai khác ngoài mùa Giáng Sinh!

Và lúc này, Linh Hồn không báo trước một lời, họ đứng trên một vùng đồng hoang lạnh lẽo trơ trụi, nơi những khối đá thô khổng lồ nằm ngổn ngang, như nơi chôn cất của những người khổng lồ; nước tràn ra muốn đâu thì đến, hay lẽ ra đã như vậy, nếu không bị băng giá giam lại; và chẳng có gì mọc ngoài rêu, cây kim tước gai, và cỏ thô cứng. Phía tây, mặt trời lặn để lại một vệt đỏ rực như lửa, rọi lên cảnh hoang vu trong chốc lát, như một con mắt hờn dỗi, rồi cau lại thấp dần, thấp dần, thấp nữa, rồi mất hút trong màn đêm tối mịt dày đặc.

"Đây là chỗ nào vậy?" Scrooge hỏi.

"Nơi những người thợ mỏ sống, họ làm việc trong lòng đất sâu," Linh Hồn đáp. "Nhưng họ biết ta. Nhìn kìa!"

Một ánh đèn sáng lên từ cửa sổ một căn chòi, và họ nhanh chóng tiến lại gần. Đi xuyên qua bức tường đá trộn bùn, họ thấy một gia đình vui vẻ quây quần quanh bếp lửa hồng. Một cụ ông, một cụ bà đã già lắm, cùng con cháu, chắt chít, ai cũng diện quần áo ngày lễ thật vui. Cụ ông, bằng một giọng hiếm khi to hơn tiếng gió hú trên đồng hoang trơ trụi, đang hát cho cả nhà nghe một bài hát Giáng Sinh, bài hát đã rất cũ từ hồi cụ còn bé, và thỉnh thoảng cả nhà cùng hòa vào điệp khúc. Cứ mỗi lần cả nhà cất giọng, cụ ông lại vui hẳn lên, hát to hơn; và cứ mỗi lần cả nhà ngừng, sức cụ lại chùng xuống.

Linh Hồn không nán lại ở đây, mà bảo Scrooge nắm lấy áo mình, rồi bay qua đồng hoang, lao đi, đi đâu? Ra biển chăng? Ra biển thật. Scrooge kinh hoàng khi ngoảnh lại, thấy mảnh đất liền cuối cùng, một dãy đá đáng sợ, ở sau lưng; và tai ông như điếc đi vì tiếng nước gầm như sấm, cuộn lên, gào thét, giận dữ giữa những hang đá kinh khủng mà nó đã khoét mòn, và hung hãn tìm cách đục ruỗng đất liền.

Dựng trên một dải đá ngầm u ám, cách bờ chừng năm cây số, nơi sóng nước cọ xát và vỗ vào suốt cả năm trời dữ dội, có một ngọn hải đăng đơn độc. Từng đống rong biển bám quanh chân nó, và những con chim bão, người ta có thể tưởng chúng sinh ra từ gió, như rong biển sinh ra từ nước, bay lên sà xuống quanh nó, như những con sóng chúng lướt qua.

Nhưng ngay cả ở đây, hai người đàn ông canh đèn cũng đã nhóm một bếp lửa, qua khe hở trên bức tường đá dày hắt một tia sáng ra biển cả đáng sợ. Nắm lấy bàn tay chai sạn của nhau qua cái bàn gỗ thô họ đang ngồi, họ nâng cốc nước nóng chúc nhau Giáng Sinh vui vẻ; và một người, người lớn tuổi hơn, gương mặt dãi dầu sương gió hằn đầy vết sẹo như cái tượng gỗ ở mũi một con tàu cũ, cất lên một bài hát mạnh mẽ tự nó đã như một Cơn Bão.

Rồi Linh Hồn lại lao đi, bay trên mặt biển đen đang dâng sóng, đi mãi, đi mãi, cho tới khi, như ngài nói với Scrooge, đã ở xa mọi bờ biển, họ đáp xuống một con tàu. Họ đứng bên người lái tàu cầm bánh lái, người canh gác ở mũi tàu, các sĩ quan đang trực; những bóng người tối sẫm, mờ ảo ở chỗ của mình; nhưng ai trong số họ cũng ngân nga một giai điệu Giáng Sinh, hay có một ý nghĩ Giáng Sinh, hay thì thầm với bạn mình về một ngày Giáng Sinh đã qua, cùng những niềm mong ngóng về nhà gắn với ngày ấy. Và mọi người trên tàu, dù thức hay ngủ, tốt hay xấu, trong ngày hôm đó đều đã nói với người khác một lời tử tế hơn mọi ngày khác trong năm; đều đã phần nào chia vui ngày lễ; đều đã nhớ tới những người mình thương ở phương xa, và biết rằng những người ấy cũng vui khi nhớ tới mình.

Hết phần hai của khúc thứ ba.

Mình nhớ mãi câu bé Tim nói sau cùng: "Xin Chúa ban phước cho mọi người chúng ta." Một cậu bé chống nạng, nhà nghèo, mà lời chúc lại dành cho tất cả mọi người, kể cả ông chủ keo kiệt của bố mình. Hẹn bạn lần sau, mình đọc tiếp "Bài Ca Giáng Sinh" nghen.