Tình Ca, Cái Tên Mình Thương

Có người hỏi mình, sao trang này lại tên là Tình Ca. Câu trả lời bắt đầu từ một bài hát.

Bài Tình ca của nhạc sĩ Phạm Duy, ông viết vào đầu những năm năm mươi. Về sau, chính ông nói đó là bài ông tâm đắc nhất.

Lần đầu nghe, mình không nhớ được hết lời. Chỉ nhớ cái cảm giác. Như có ai cầm tay mình, dắt đi một vòng quê hương.

Bài hát không bắt đầu bằng núi cao sông dài. Nó bắt đầu bằng tiếng nói. Tiếng mẹ ru con lúc còn nằm nôi. Thứ gần gũi nhất, nhỏ nhất, mà cũng thương nhất.

Rồi giai điệu đi dần từ miền Bắc vào miền Trung, xuống miền Nam. Đi qua đồng lúa, qua dòng sông, qua những con người lam lũ mà hiền. Nghe hết bài, mình như vừa đi một vòng đất nước mà không cần bước ra khỏi nhà.

Mình thương cái giai điệu ấy. Lên xuống mềm như giọng người kể chuyện. Chữ mang dấu sắc thì nốt nhạc vút lên, chữ mang dấu nặng thì chùng xuống, như thể tiếng Việt tự hát lấy mình.

Mình thương cái chữ trong bài. Mộc mạc như câu ca dao, mà nghe xong thì lòng nghèn nghẹn.

Năm hơn chín mươi tuổi, ra Huế gặp các bạn sinh viên, ông vẫn chọn hát lại Tình ca. Đọc tới chi tiết đó, mình ngồi im một lúc. Có những bài hát người ta mang theo suốt cả đời.

Rồi tới lúc lập trang, mình nghĩ hoài một cái tên. Nghĩ tới nghĩ lui, chỉ có hai chữ ấy là ở lại. Tình Ca.

Chữ Tình là tình người, tình thân, tình quê. Chữ Ca là tiếng hát, là lời kể, là câu chuyện mình nói với nhau. Ghép lại, thành một bài hát về những điều mình thương.

Với mình, tình ca không chỉ là chuyện yêu đương đôi lứa. Tình ca là tiếng ru của má. Là bàn tay chai sần của ba. Là chén cơm nóng chờ người đi làm về. Là gánh hàng rong, là ngọn đèn còn sáng ở góc phố khuya. Là một người lạ tử tế với mình, rồi đi, không cần ai nhớ tên.

Mình sinh ra ở Đà Lạt, gốc người xứ Quảng, giờ sống ở Sài Gòn. Cao nguyên sương mù, miền Trung nắng gió, phương Nam phố đông. Nghe bài Tình ca đi qua ba miền, mình như nghe lại chính con đường mình đã đi. Có lẽ vì vậy mà cái tên ấy cứ ở mãi trong lòng.

Từ cái tên đó, mình bắt đầu viết. Những bài thơ viết lúc sáng sớm, bên ly cà phê, trên sân thượng nhiều hoa. Những trang tản văn về má, về ba, về những buổi chiều tan sở. Những dòng về Sài Gòn: tên đường, góc chợ, chiếc xe bánh mì, ngọn đèn khuya.

Rồi mình kể chuyện. Hơn một trăm câu chuyện tử tế có thật, chuyện nào cũng có nguồn, không thêm không bớt. Những chuyện tình đêm khuya cho người khó ngủ. Những câu chuyện về tuổi già, để người lớn tuổi nghe mà thấy mình không một mình. Sài Gòn xưa và nay, mỗi con đường một câu chuyện.

Rồi mình kể về những người viết nên tình ca. Bảy mươi nhạc sĩ, mỗi người một đời, một nỗi niềm, những bài hát mà ông bà, ba má mình từng hát. Mỗi nhạc sĩ, Tình Ca viết tặng một bài hát mới, như một lời cảm ơn.

Với người có đức tin, có Lời Chúa mỗi ngày, có kinh sáng, kinh tối, có chuỗi Mân Côi. Má mình theo đạo Phật, nên Tình Ca cũng có một góc thiền nhỏ, có tiếng chuông, tiếng mõ, có lời kinh cho má nghe. Mình nghĩ, đã là tình ca, thì chỗ nào thương, chỗ đó ngồi xuống được.

Có những ngày lòng nặng, thì có Góc Bình Yên. Có những tối buồn, thì có hiên nhà nghe mưa, có quán cà phê sân vườn, mình ngồi kể chuyện cho nhau nghe.

Phần lớn bài viết, câu chuyện ở đây đều có giọng đọc, để ai mỏi mắt thì nhắm mắt lại mà nghe. Phần lớn câu chuyện đều có một bài hát đi kèm. Cứ như vậy, Tình Ca thành ra một căn nhà nhỏ. Ai đi ngang, ghé vô ngồi, nghe một câu chuyện, một bài hát, rồi đi tiếp.

Mình không viết để dạy ai điều gì. Mình cũng không phải nhà văn, nhà thơ. Mình chỉ là một người làm việc văn phòng, cuối ngày ngồi ghi lại những điều làm lòng mình ấm. Rồi đem ra đây, ai cần thì ghé lấy.

Câu mình hay nói: góp nhặt bình yên giữa những ngày nhiều gió. Đời ai cũng có gió. Có khi gió nhẹ, có khi gió lớn. Mình không chặn được gió cho ai. Chỉ mong ai ghé đây được ngồi yên một chút, nghe một bài hát, rồi đi tiếp với lòng nhẹ hơn.

Nhạc sĩ Phạm Duy viết một bài Tình ca cho cả quê hương. Mình thì nhỏ hơn nhiều. Mình chỉ mong góp vài câu hát nhỏ, cho những người mình thương, và cho những người mình chưa kịp quen.

Cảm ơn cô chú, anh chị và các bạn đã ghé qua. Đã đọc, đã nghe, đã nhắn cho mình những lời rất thương. Mỗi người ghé lại đây, với mình, cũng là một câu trong bản tình ca này.