Giới thiệu sách Doanh Lợi: làm ăn sao cho lâu

Hôm nay Tình Ca đổi gió một chút. Không kể chuyện tình, không kể chuyện Sài Gòn xưa, mà giới thiệu với bạn một cuốn sách về chuyện làm ăn. Sách tên là “Doanh Lợi”, phía dưới có một câu hỏi nhỏ: quản trị doanh nghiệp như thế nào trong mười năm tới. Tác giả là ông Lý Tiễn, người Trung Quốc, bản tiếng Việt do An Văn dịch, Nhà xuất bản Hồng Đức in năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, dày ba trăm ba mươi sáu trang.

Nói thiệt, công việc hằng ngày của mình dính tới con số. Nên thấy cái tên “Doanh Lợi” là mình tò mò liền. Ai làm ăn mà chẳng muốn có lời. Nhưng cái mình để ý là chữ “mười năm tới”. Kiếm lời một tháng, một năm thì nhiều người làm được. Còn giữ cho tiệm, cho công ty mình đứng vững mười năm, hai mươi năm, đó mới là chuyện khó.

Trước khi kể sách nói gì, mình nói một chút về người viết. Theo trang giới thiệu của nhà phát hành, ông Lý Tiễn sinh năm một nghìn chín trăm sáu mươi lăm ở Côn Minh, tỉnh Vân Nam. Năm một nghìn chín trăm chín mươi hai, ông cùng bạn mở một công ty truyền thông. Số vốn ban đầu, nghe mà thương, là tiền từ một võ đường ông đứng lớp, cộng với tiền vay người thân, bạn bè. Về sau ông chuyển sang dạy quản trị cho các chủ doanh nghiệp, mở một khóa học về cách doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận. Công ty đào tạo của ông sau này lên sàn chứng khoán ở Thượng Hải. Tức là người viết cuốn này đã đi từ một tiệm nhỏ, vốn vay mượn, mà lên.

Giờ tới cuốn sách. Ý lớn nhất mà nhà phát hành tóm lại là thế này: tiền lời bền lâu không tới từ một chiêu nào riêng lẻ. Nó tới từ nhiều phần trong doanh nghiệp ăn khớp với nhau, giống như một cái xe, bánh xe, tay lái, máy móc phải chạy cùng nhau thì xe mới đi xa được. Tác giả có một hình ảnh mình thấy rất đúng: nhiều người làm chủ đang cầm lái, mà trong tay không có tấm bản đồ. Xe vẫn chạy, nhưng chạy đi đâu thì chính mình cũng không chắc.

Vì vậy, sách nói phải lo phần “lược” trước rồi mới tới phần “chiến”. Chữ chiến lược tách ra làm hai. Lược là nghĩ cho rõ mình đi đâu, đi đường nào. Chiến là bắt tay vào làm. Nghĩ chưa xong mà đã lao vào làm, thì càng làm hăng càng dễ lạc.

Tác giả chia việc của một doanh nghiệp thành ba cái cột chống. Cột thứ nhất là sản phẩm, tức là mình bán cái gì. Cột thứ hai là con người, ai sẽ làm, ai sẽ lo. Cột thứ ba là khách hàng, mình bán cho ai. Nghe thì đơn giản, mà mình ngồi nghĩ lại, nhiều tiệm đóng cửa không phải vì chủ lười, mà vì ba câu hỏi đó trả lời chưa rõ. Bán đủ thứ cho đủ người, mà không có món nào thật sự là của mình.

Có một cách mình thích nhất trong phần giới thiệu, sách gọi là nhìn bằng bốn con mắt, để chọn ra món hàng chủ lực. Con mắt thứ nhất nhìn vào chính món hàng: bán được bao nhiêu, lời được mấy phần. Con mắt thứ hai nhìn vào người mua: họ có quay lại mua nữa không. Con mắt thứ ba nhìn sang người bán cùng món: mình khác họ ở chỗ nào. Con mắt thứ tư nhìn ra thị trường: món này đang lên hay đang xuống.

Mình nghĩ tới mấy cô chủ quán cà phê đầu hẻm ở Sài Gòn. Các cô đâu có đọc sách quản trị. Nhưng các cô nhớ tên từng khách quen, nhớ ông này uống ít đường, cô kia không đá. Vậy là sáng nào khách cũng quay lại. Đó chính là con mắt thứ hai, người mua có quay lại không. Có khi những điều sách viết, người buôn bán giỏi ngoài đời đã làm từ lâu, chỉ là chưa ai gọi tên ra thôi.

Sách chia làm ba phần. Phần đầu bàn chuyện nhìn xa, mở ra mười năm tới của doanh nghiệp. Phần thứ hai đi vào ba cái cột chống mình vừa kể. Phần thứ ba nói tới việc quản lý hằng ngày: lập dự toán, đo kết quả làm việc, bán hàng, tài chính và tiền vốn. Theo nhà phát hành, chương nào cũng có ví dụ thực tế đi kèm.

Còn một điều làm mình chú ý, dù đây là sách làm ăn. Tác giả nhắc người làm chủ phải chịu học, khiêm tốn mà nghe cái mới, và phải bỏ được mấy thói quen như tham, ích kỷ, thiếu kiên nhẫn. Mình đọc tới đó thì mỉm cười. Hóa ra làm ăn cho lâu cũng giống sống cho tử tế. Tham thì nhanh, mà nhanh thì mau gãy. Kiên nhẫn thì chậm, mà chậm thì đi được xa.

Mình nói thiệt với bạn, những gì mình kể hôm nay là lấy từ phần giới thiệu sách của Bizbooks và nhà sách Sàng Lọc, cộng với suy nghĩ của riêng mình. Cuốn sách thật còn nhiều điều hơn vậy. Nếu bạn đang làm chủ một tiệm nhỏ, một công ty nhỏ, hay đang tính chuyện mở tiệm, bạn tìm mua cuốn “Doanh Lợi” về đọc nhé. Mua sách thật là cách mình cảm ơn người viết, người dịch.

Làm ăn thì ai cũng muốn có lời. Nhưng mong bạn có cái lời đi được đường dài, có người đi cùng, và tối về vẫn ngủ ngon.