Hai tiếng “dạ thưa” và nét đẹp trong cách sống…

HAI TIẾNG “DẠ THƯA” VÀ NÉT ĐẸP TRONG CÁCH SỐNG…

Mình có quen một người bác đã ngoài tám mươi tuổi. Bác biết mình qua Tình Ca, rồi từ những lần gặp gỡ, trò chuyện, hai bác cháu dần có thêm nhiều điều để chia sẻ cùng nhau.

Điều khiến mình đặc biệt quý mến ở bác là cách bác nói chuyện rất nhẹ nhàng, lịch thiệp. Dù lớn tuổi hơn mình rất nhiều, bác vẫn thường dùng tiếng “dạ” trong những câu trả lời, kể cả khi đang trò chuyện với mình.

Mình đã học được từ bác nhiều điều, nhưng có lẽ điều khiến mình nhớ nhất chính là sự khiêm nhường ấy.

Một người đã đi qua hơn tám mươi năm cuộc đời, có biết bao trải nghiệm, vậy mà vẫn giữ được cách nói năng nhã nhặn, sự tôn trọng dành cho người đối diện, bất kể họ nhiều tuổi hay ít tuổi hơn mình.

Mỗi lần nghe bác nói “dạ”, mình lại cảm nhận được một nét đẹp rất đỗi giản dị trong cách sống của người Việt.

Và cũng từ những cuộc trò chuyện ấy, mình nghĩ nhiều hơn về hai tiếng “dạ thưa” mà ông bà, cha mẹ đã dạy chúng ta từ thuở nhỏ.

Ngày còn bé, khi vừa biết nói, chúng ta đã được dạy cách trả lời khi có người gọi, cách chào hỏi người lớn, cách nói lời cảm ơn và xin lỗi. Có khi chỉ vì mải chơi mà quên đáp lại một tiếng “dạ”, liền được nhắc nhở nhẹ nhàng.

Lúc ấy, mình chưa hiểu hết ý nghĩa của những lời dạy đó. Chỉ biết rằng người lớn gọi thì mình đáp, gặp người quen thì chào, muốn nói điều gì với ông bà, cha mẹ hay thầy cô thì phải biết thưa gửi cho lễ phép.

Rồi thời gian trôi qua, mỗi người lớn lên, đi học, đi làm, gặp gỡ biết bao người với những tính cách và hoàn cảnh khác nhau. Mình mới nhận ra, hai tiếng “dạ thưa” ngày ấy đâu chỉ là cách nói chuyện trong gia đình. Đằng sau đó còn là một nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Việt.

Một tiếng “dạ” đôi khi khiến câu trả lời trở nên mềm mại hơn. Một lời “thưa” đúng lúc thể hiện sự kính trọng dành cho người đối diện. Chẳng cần những lời lẽ cầu kỳ, chỉ một cách xưng hô nhã nhặn cũng đủ làm cho cuộc trò chuyện thêm dễ chịu.

Mình đặc biệt quý những người dù đã lớn tuổi, có nhiều kinh nghiệm hay giữ những vị trí quan trọng, khi trò chuyện vẫn giữ được sự khiêm nhường và lịch thiệp.

Như người bác mà mình có dịp quen biết. Bác không cần nói nhiều về sự lễ phép, bởi chính cách bác trò chuyện hằng ngày đã giúp mình hiểu thêm ý nghĩa của điều ấy.

Và mình nghĩ, đó mới là điều đáng quý.

Sự lễ phép không chỉ dành cho người lớn tuổi hơn mình. Một người trẻ cũng xứng đáng được lắng nghe và tôn trọng. Người làm công việc phục vụ, người lao động bình thường hay bất cứ ai mình gặp trong cuộc sống đều xứng đáng được đối xử bằng sự nhã nhặn.

Chúng ta có thể nói “dạ” với người lớn, nhưng cũng có thể nói “cảm ơn” với một em nhỏ vừa giúp mình nhặt món đồ đánh rơi. Có thể thưa gửi lễ phép với cha mẹ, nhưng cũng cần giữ lời nói tử tế với những người chẳng có quan hệ thân quen.

Bởi điều làm nên vẻ đẹp của một con người không chỉ nằm ở cách họ cư xử với người có vai vế cao hơn, mà còn ở thái độ họ dành cho tất cả những người xung quanh.

Tất nhiên, mỗi vùng miền có những cách nói và thói quen xưng hô khác nhau. Không phải ai ít dùng tiếng “dạ” cũng là người thiếu lễ phép. Và một người thường xuyên “dạ thưa” cũng chưa chắc đã thật lòng tôn trọng người khác.

Điều quan trọng vẫn là sự chân thành đằng sau lời nói.

Một tiếng “dạ” sẽ đẹp hơn khi đi cùng sự lắng nghe. Một lời “thưa” sẽ ý nghĩa hơn khi xuất phát từ lòng kính trọng. Và sự lễ phép sẽ đáng quý hơn khi được thể hiện cả trong những hành động thường ngày.

Mình nghĩ, giữa cuộc sống ngày càng bận rộn, chúng ta vẫn nên gìn giữ những nét đẹp giản dị như thế.

Bởi một lời nói nhẹ nhàng chẳng khiến mình mất đi điều gì, nhưng đôi khi lại làm người đối diện cảm thấy được trân trọng. Một cách xưng hô đúng mực có thể khiến khoảng cách giữa những người xa lạ trở nên gần gũi hơn. Và một thái độ khiêm nhường có thể giúp những cuộc trò chuyện bớt đi rất nhiều căng thẳng không cần thiết.

Mình cũng mong những người lớn, khi dạy con cháu biết “dạ thưa”, sẽ đồng thời dạy các em biết lắng nghe, biết cảm ơn, xin lỗi, biết tôn trọng sự khác biệt và không xem thường bất kỳ ai.

Bởi trẻ nhỏ học cách cư xử không chỉ từ những lời được dạy, mà còn từ chính cách người lớn đối xử với nhau mỗi ngày.

Nghĩ cho cùng, văn hóa của một gia đình hay một cộng đồng không chỉ nằm trong những điều lớn lao. Nó còn hiện diện trong tiếng chào buổi sáng, trong cách mời nhau một chén nước, trong lời cảm ơn sau khi được giúp đỡ và cả tiếng “dạ” rất đỗi quen thuộc.

Nhìn lại bức ảnh hai bác cháu ngồi bên nhau dưới tán cây xanh, mình thấy quý những cuộc gặp gỡ giản dị như vậy. Từ một sự quen biết qua Tình Ca, mình có thêm một người bác đáng kính, có thêm những câu chuyện để lắng nghe và những điều tốt đẹp để học hỏi.

Có lẽ, trong cuộc sống, những bài học đáng nhớ không phải lúc nào cũng đến từ sách vở hay những lời khuyên lớn lao. Đôi khi, chúng đến từ cách một người nói chuyện, từ một cử chỉ nhã nhặn, hay từ một tiếng “dạ” được thốt lên rất tự nhiên.

Hai tiếng “dạ thưa” tuy nhỏ bé, nhưng có thể chứa đựng cả một tấm lòng biết kính trọng, biết khiêm nhường và biết nghĩ cho người khác.

Mình cảm ơn bác vì những tình cảm quý mến đã dành cho mình, và vì những điều bác đã chia sẻ, đôi khi chẳng cần đến một lời dạy bảo nào.

Mong rằng dù cuộc sống có đổi thay thế nào, chúng ta vẫn gìn giữ được những nét đẹp ấy. Không chỉ bằng lời nói, mà bằng cả cách sống, cách yêu thương và đối xử với nhau.

Để mỗi cuộc gặp gỡ đều có thêm một chút ấm áp, mỗi cuộc trò chuyện có thêm một chút chân thành, và mỗi người khi rời đi đều cảm thấy mình đã được tôn trọng.

Đôi khi, sự bình an trong những mối quan hệ cũng bắt đầu từ những lời nói giản dị như vậy.

Tình Ca