Chiều nay, ngày Rằm tháng Bảy, mùa Vu Lan.

Chiều nay, ngày Rằm tháng Bảy, mùa Vu Lan.

Ngồi lướt lại mấy tấm hình cũ trong điện thoại, rồi dừng lại ở tấm hình này khá lâu.

Tấm hình được chụp trong một lần tôi về quê.

Hôm ấy chẳng phải ngày lễ.

Cũng chẳng có chuyện gì đặc biệt.

Chỉ là về nhà, đến bữa thì mẹ dọn cơm.

Một nồi cơm trắng, ít rau, vài món quen thuộc. Mẹ ngồi một bên, tôi ngồi một bên. Cầm điện thoại lên, thế là hai mẹ con nhìn vào máy ảnh rồi cười.

Một bữa cơm rất bình thường.

Một tấm hình cũng rất bình thường.

Vậy mà chiều nay nhìn lại, tự nhiên thấy thương.

Mẹ trong hình đã già rồi.

Có lẽ ngày chụp tấm hình ấy, tôi cũng thấy mẹ già. Nhưng cái thấy của hôm đó khác cái thấy của hôm nay.

Hôm đó chỉ nghĩ:

Mẹ già rồi.

Hôm nay lại nghĩ:

Mẹ đã già đến vậy rồi sao…

Con cái lạ lắm.

Ngày còn nhỏ, ngày nào cũng ăn cơm mẹ nấu mà chẳng bao giờ nghĩ đó là một điều đáng nhớ.

Có khi còn chê món này hôm qua ăn rồi.

Có khi mẹ gọi mấy lần mới chịu vào bàn.

Có khi ăn thật nhanh để còn chạy đi chơi.

Rồi lớn lên.

Rời nhà.

Có công việc.

Có những cuộc hẹn.

Có những chuyến đi.

Có rất nhiều bữa ăn ngon ở những nơi đẹp đẽ.

Nhưng đi một vòng thật xa, đến một tuổi nào đó, người ta lại bắt đầu nhớ một mâm cơm cũ.

Nhớ chén cơm mẹ xới.

Nhớ mớ rau ngoài vườn.

Nhớ món ăn chẳng cần biết tên.

Và nhớ nhất một câu rất quen:

“Ăn thêm miếng nữa đi con.”

Ngày nhỏ nghe hoài thấy bình thường.

Sau này mới hiểu, trên đời này chẳng có nhiều người sợ mình đói đến vậy.

Hôm nay là Rằm tháng Bảy.

Người ta gọi đây là mùa Vu Lan, mùa để những người làm con nhớ về cha mẹ.

Nhưng chiều nay, nhìn tấm hình này, tôi lại nghĩ Vu Lan có lẽ chẳng cần bắt đầu từ những điều quá lớn.

Có khi Vu Lan chỉ là đang bận, chợt nhớ đến mẹ.

Đang đi đâu đó, chợt muốn về nhà.

Đang ăn một món ngon, tự nhiên nghĩ:

“Không biết mẹ ăn cơm chưa?”

Và nếu còn mẹ, bỗng thấy mình may mắn.

Bởi càng lớn càng hiểu, được ngồi ăn với mẹ một bữa cơm là chuyện chẳng thể xem là đương nhiên.

Mẹ già đi.

Con cũng già đi.

Thời gian của mẹ và con cứ lặng lẽ ngắn lại sau mỗi mùa mưa nắng.

Chúng ta chẳng ai biết mình còn được ngồi chung một mâm cơm như thế bao nhiêu lần nữa.

Mười năm?

Năm năm?

Hay nhiều hơn?

Chẳng ai biết.

Có lẽ vì không biết nên những bữa cơm còn có thể ngồi cùng nhau mới đáng quý đến vậy.

Ngày trẻ, người ta thường nghĩ báo hiếu là phải làm được điều gì thật lớn cho cha mẹ.

Kiếm được nhiều tiền.

Xây cho mẹ căn nhà đẹp.

Mua cho mẹ thứ mẹ thích.

Đưa mẹ đi đây đó.

Nếu làm được, thật đáng quý.

Nhưng rồi có lúc mới nhận ra, cha mẹ già rồi, thứ họ mong đôi khi giản dị lắm.

Con về là được.

Ngồi xuống ăn cơm là được.

Kể vài câu chuyện là được.

Ở thêm một chút cũng được.

Mẹ hỏi chuyện cũ đã hỏi rồi, cứ trả lời mẹ thêm lần nữa.

Mẹ kể câu chuyện mình đã nghe nhiều lần, cứ ngồi nghe thêm lần nữa.

Bởi hồi mình còn nhỏ, cũng một câu hỏi ngây ngô ấy, mình từng hỏi mẹ cả trăm lần.

Mẹ có bao giờ bảo:

“Mẹ nghe rồi.”

Chiều nay tôi nhìn thật lâu vào tấm hình.

Trên bàn vẫn còn nồi cơm.

Mấy chén cơm nhỏ.

Một tô rau xanh.

Vài món ăn quê nhà.

Mẹ ngồi đó, đôi đũa vẫn còn cầm trên tay.

Tôi ngồi bên cạnh mẹ và cười.

Bây giờ nghĩ lại, tôi chẳng nhớ hôm ấy mẹ nấu món gì ngon nhất.

Cũng chẳng nhớ hai mẹ con đã nói với nhau những chuyện gì.

Nhưng tôi nhớ cảm giác ấy.

Mình đang ở nhà.

Có lẽ nhà chưa bao giờ chỉ là một căn nhà.

Nhà là nơi mình bước vào mà chẳng cần báo trước.

Là nơi đến giờ cơm tự nhiên có thêm một cái chén.

Là nơi dù mình bao nhiêu tuổi, vẫn có người nhìn mình rồi hỏi:

“Con ăn chưa?”

Và rất nhiều khi…

nhà chính là mẹ.

Rằm tháng Bảy năm nay, tôi chẳng mong gì nhiều.

Chỉ mong mẹ khỏe.

Ăn được.

Ngủ được.

Đi lại được.

Vẫn còn đủ sức ngồi bên mâm cơm, cầm đôi đũa và cười như trong tấm hình này.

Còn mình, mong sao giữa những bận rộn của cuộc đời, vẫn nhớ đường về.

Bởi rồi sẽ có một ngày, người ta có thể mua được một bữa cơm rất ngon…

nhưng chẳng thể nào mua lại được một bữa cơm ngày cũ có mẹ ngồi bên.

Nếu chiều nay bạn còn mẹ, mong bạn thấy lòng mình vui một chút.

Chẳng cần phải nói điều gì thật hay.

Cũng chẳng cần đợi đến một dịp đặc biệt.

Khi nào có thể, hãy về nhà.

Ngồi xuống.

Ăn với mẹ một bữa cơm.

Và nếu tiện, chụp với mẹ một tấm hình.

Cứ chụp thôi.

Đừng chờ nhà thật đẹp.

Đừng chờ mâm cơm thật đầy.

Đừng chờ mẹ mặc một bộ đồ thật đẹp.

Bởi nhiều năm sau nhìn lại, thứ khiến mình thương nhất có lẽ chẳng phải khung cảnh phía sau hay món ăn trên bàn.

Mà là người ngồi bên cạnh mình hôm ấy…

vẫn còn là mẹ.

Rằm tháng Bảy.

Xin chúc tất cả những người mẹ trên đời thật nhiều sức khỏe và bình an.

Xin gửi một lời thương đến những người hôm nay vẫn còn được trở về ngồi bên mẹ.

Và cũng xin gửi một cái ôm thật nhẹ đến những ai đã lâu rồi không còn một bữa cơm có mẹ ngồi bên. Mong rằng khi nhớ về mẹ, bên cạnh nỗi nhớ vẫn còn thật nhiều kỷ niệm ấm áp để mỉm cười.

Cuộc đời này rồi ai cũng sẽ đi qua rất nhiều nơi, ngồi bên rất nhiều bàn ăn và gặp rất nhiều người.

Nhưng có một chỗ ngồi, càng về sau càng thấy quý.

Chỗ ngồi bên cạnh mẹ.

Nếu hôm nay vẫn còn chỗ ấy dành cho mình…

thì mình vẫn còn giàu lắm.

Vu Lan 2026